VIII SA/Wa 860/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Kot, Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski (sprawozdawca), Sędzia WSA Iwona Szymanowicz – Nowak, Protokolant Specjalista Ilona Obara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 maja 2014 r. sprawy ze skargi M. N. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie doprowadzenia obiektu do stanu pierwotnego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] września 2013 r. nr [...] znak: [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "organ odwoławczy") działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267; dalej: "k.p.a.") oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2010 r. nr 243 poz. 1623 ze zm.; dalej: "Prawo budowlane") po rozpatrzeniu odwołania M. N. (dalej: "skarżąca") od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w m. R. (dalej: "organ I instancji") z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] nakazującej skarżącej doprowadzić kraty stalowe zamontowane na balustradzie balkonu lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. C. [...] w R. do stanu zgodnego z przepisami poprzez zlikwidowanie poprzecznych elementów (prętów poziomych oraz kółek) występujących w przedmiotowej kracie, umożliwiających wspinanie się po kracie do mieszkań na wyższych kondygnacjach – orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji w części dotyczącej terminu wykonania obowiązku i wyznaczył nowy termin do dnia [...] listopada 2013 r., w pozostałej zaś części utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym. W dniu [...] października 2010 r. wpłynęło do organu I instancji pismo G. L. w sprawie krat zamontowanych na balustradzie balkonu lokalu mieszkalnego na I piętrze budynku przy ul. C. [...] w R. Podczas oględzin przeprowadzonych w dniu [...] listopada 2010 r. ustalono, iż na balustradzie lokalu mieszkalnego nr [...] skarżąca zamontowała kraty z prętów pionowych o średnicy 12 mm w ramach z kątownika, jedna część otwierana do wewnątrz zamykana na kłódkę. Elementy poziome to pręty o średnicy 12 mm oraz kółka ze stali gładkiej o średnicy 10 mm. Kraty w ramach stalowych są trwale mocowane do balkonu oraz ściany zewnętrznej lokalu położonego na pierwszym piętrze budynku wielorodzinnego przy ul. C. [...] w R. Na poziomie stropu wykonany jest daszek blaszany. Według oświadczenia skarżącej kraty zostały zamontowane w 1988 r. bez stosownego zgłoszenia. W związku z powyższym organ I instancji decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...], nałożył na skarżącą obowiązek wykonania określonych robót budowlanych mających na celu usunięcie poziomych elementów krat stalowych na balustradzie balkonu przedmiotowego lokalu mieszkalnego. Powyższa decyzja została utrzymana w mocy decyzją organu odwoławczego nr [...] z dnia [...] stycznia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 1 sierpnia 2011 r. w sprawie sygn. akt VIII SA/Wa 359/11 uchylił wskazane wyżej rozstrzygnięcia, wskazując na naruszenie art. 7 i art. 77 k.p.a. Podczas ponownych oględzin przeprowadzonych w dniu [...] grudnia 2011 r. ustalono, iż przedmiotowe kraty pozostały w niezmienionym stanie. Decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] organ I instancji nakazał skarżącej doprowadzenie krat stalowych, zamontowanych na balustradzie balkonu lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. C. [...] w R. do stanu zgodnego z przepisami, poprzez zlikwidowanie poprzecznych elementów występujących na przedmiotowej kracie, umożliwiających wspinanie się po kracie do mieszkań na wyższych kondygnacjach. Powyższe rozstrzygnięcie zostało uchylone decyzją organu odwoławczego nr [...] z dnia [...] marca 2012 r. Ponownie rozpatrując przedmiotową sprawę, organ I instancji decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...], działając m.in. na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 i ust. 7 Prawa budowlanego z 1994 r. nałożył na skarżącą obowiązek wykonania robót budowlanych polegających na usunięciu poziomych elementów krat stalowych (prętów oraz kółek) na balustradzie balkonu lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. C. [...] w R., w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy przez organ odwoławczy decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 8 listopada 2012 r. w sprawie sygn. akt VIII SA/Wa 560/12 uchylił wskazane wyżej rozstrzygnięcia. Podczas kolejnych oględzin przeprowadzonych w dniu [...] kwietnia 2013 r. ustalono, iż kraty pozostały w niezmienionym stanie, zgodnie z protokołem oględzin z dnia [...] listopada 2010 r. Decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] organ I instancji działając na podstawie art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 1974 r. nr 38 poz. 229 ze zm.; dalej: "Prawo budowlane z 1974 r.") § 271 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Ministra Administracji Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. z 1980 r. nr 17 poz. 62 ze zm. ) oraz art. 104 k.p.a. nakazał skarżącej doprowadzić kraty stalowe zamontowane na balustradzie balkonu lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. C. [...] w R. do stanu zgodnego z przepisami poprzez zlikwidowanie poprzecznych elementów (prętów poziomych oraz kółek) występujących w przedmiotowej kracie, umożliwiających wspinanie się po kracie do mieszkań na wyższych kondygnacjach. We wniesionym odwołaniu, skarżąca zarzuciła decyzji organu I instancji błędne przyjęcie, że poziome pręty i kółka znajdujące się na kracie mogą zagrażać bezpieczeństwu ludzi i mienia oraz godzić w interesy osób trzecich, gdyż – zdaniem organu – ich konstrukcja umożliwia wspinanie się po nich do mieszkań położnych wyżej, podczas gdy takie twierdzenie jest całkowicie dowolne. Skarżąca wskazała m.in., iż jej mieszkanie znajduje się na I piętrze i osoby z zewnątrz nie mają możliwości wspięcia się na balkon, tym bardziej, że pomiędzy balkonem na parterze na jej balkonem znajduje się metalowe zabezpieczenie uniemożliwiające przechodzenie miedzy balkonami. Nadto odległość między prętami pionowymi na balkonie jest za mała, by można było się po nich wspinać. Przedmiotowe kraty istnieją już od 1988 r. i nigdy nie było sytuacji, by ktokolwiek się po nich wspinał. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania w sprawie, ewentualnie o przekazanie sprawy organowi I instancji w całości do ponownego rozpoznania. Rozpoznając odwołanie, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uzasadniając wskazaną na wstępie decyzję z dnia [...] września 2013 r. podniósł, iż bezspornym w przedmiotowej sprawie jest fakt, iż inwestor przed rozpoczęciem robót budowlanych polegających na wykonaniu krat (w 1988 r.) winien uzyskać pozwolenie na budowę, a jego nieuzyskanie wiąże się z przeprowadzeniem postępowania administracyjnego w sprawie samowoli budowlanej na mocy przepisów Prawa budowlanego z 1974 r. Przytoczył treść art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r. Wskazał, iż jak wynika z informacji uzyskanych z Urzędu Miejskiego w R., teren przy ul. C. [...] w R. objęty jest obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego miasta R. w rejonie ulic: S., [...]C., Ż. i terenów PKP od strony wschodniej w R. uchwalonego Uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w R. z dnia [...] lipca 2000 r. oraz zmienionego Uchwałą Rady Miejskiej w R. Nr [...] z dnia [...] października 2006r. – zmiana planu nie dotyczyła terenu przy ul. C. [...] w R. Zgodnie z ustaleniami ww. miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ww. teren oznaczony jest symbolem 4.3-MU – teren strefy o funkcji mieszkaniowo-usługowej. W ogólnych ustaleniach planu i dla ww. strefy nie określono warunków dot. wykonania okratowania balkonów. Zdaniem organu odwoławczego powyższe, umożliwia legalizację przedmiotowych krat stalowych zamontowanych na balustradzie balkonu lokalu nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. C. [...] w R. Skoro ogólny plan zagospodarowania przestrzennego nie wskazuje wprost zakazu okratowania balkonów, a budynek mieszkalny przy ul. C. [...] w R. usytuowany jest w strefie o funkcji mieszkaniowo-usługowej, ww. kraty stalowe nie wypełniają przesłanki o której mowa w art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. Powołując się na art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. organ odwoławczy uznał, iż słusznie organ powiatowy stwierdził, iż brak jest przesłanek do zastosowania przepisów art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r. i nakazał skarżącej zlikwidowanie poprzecznych elementów (prętów poziomych i kółek) występujących w przedmiotowej kracie, umożliwiających wspinanie się po kracie do mieszkań na wyższych kondygnacjach. Jednocześnie organ odwoławczy wskazał, iż przedmiotowe roboty budowlane naruszają przepisy, w tym techniczno - budowlane obowiązujące zarówno w dacie budowy (§ 271 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki), jak i obecnie obowiązujące (§ 300 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie). W ocenie organu odwoławczego, przedmiotowe kraty mogą stwarzać możliwość wspinania się po nich na wyższe kondygnacje. Zauważył, iż pręty poziome, jak i kółka na balustradzie balkonu zamontowane w płaszczyźnie balustrady balkonu stanowią element, który stwarza możliwości jakie wskazuje § 271 i § 300 wskazanych rozporządzeń. Zatem nałożony obowiązek jest – zdaniem organu odwoławczego – prawidłowy, gdyż wyeliminuje zagrożenie dla bezpieczeństwa ludzi i mienia. Nadto z uwagi na termin, jaki minął od wniesienia odwołania od skarżonej decyzji, a wydaniem rozstrzygnięcia za zasadną organ uznał zmianę terminu na wykonanie obowiązku do dnia [...] listopada 2013 r. Z takim rozstrzygnięciem nie zgodziła się skarżąca. Pismem z dnia [...] września 2013 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ostateczną w administracyjnym toku instancji decyzję z dnia [...] września 2013 r. Występując o uchylenie wydanych decyzji, postawiła następujące zarzuty tj.: - błędne zastosowanie procedury legalizacyjnej samowoli budowlanej na podstawie art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. w związku z przyjęciem, iż okratowanie balkonu skarżącej w myśl ust. 2 § 271 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki, stanowi zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia, podczas gdy w rzeczywistości nie stwarza ono takiego zagrożenia; - niezasadne powoływanie się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji na przepis § 300 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, podczas gdy przepisy te nie znajdują zastosowania do niniejszych robót budowlanych pochodzących z 1988 r. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy podtrzymał dotychczasową argumentację i wystąpił o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się zatem do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w sposób przewidziany w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: " p.p.s.a."). Dodać należy, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Na wstępie należy wskazać, iż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w m. R. z dnia [...] czerwca 2013 r. są kolejnymi rozstrzygnięciami wydanymi w niniejszej sprawie po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej: "Sąd") z dnia 8 listopada 2012 r. (sygn. akt: VIII SA/Wa 560/12). Należy zauważyć także, iż w przedmiotowej sprawie organy związane były również wytycznymi Sądu zawartymi we wcześniejszym wyroku z dnia 1 sierpnia 2011 r. (sygn. akt: VIII SA/Wa 359/11).Tym samym, stosownie do art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Przenosząc te uwagi na grunt niniejszej sprawy przypomnieć należy, iż Sąd uzasadniając wyrok z dnia 8 listopada 2012 r. wskazał organom, iż brak jest podstaw prawnych do zastosowania przepisów intertemporalnych zawartych w art. 103 ust. 1 i ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. Powyższe wywiódł z faktu wszczęcia postępowania administracyjnego w 2010 r. oraz daty zamontowania przedmiotowych krat tj. 1988 r. Nadto stwierdził, iż w związku z tym, iż wykonanie okratowania (bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę) zostało zakończone przed dniem 1 stycznia 1995 r., inwestor ponosi konsekwencje samowoli budowlanej według przepisów Prawa budowlanego z 1974 r. W kontrolowanej sprawie przesądzonym jest, iż przedmiotowe kraty zostały zamontowane na balustradzie balkonu lokalu mieszkalnego na I piętrze budynku przy ul. C. [...] w R. w 1988 r., a zatem w okresie obowiązywania ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.). Bezspornym jest także, iż do wykonania okratowania doszło bez pozwolenia na budowę. Wymóg jego posiadania wynikał z przepisu art. 28 ust. 1 w zw. z art. 2 ust. 3 Prawa budowlanego z 1974 r. Zgodnie z tymi przepisami rozpoczęcie robót budowlanych może nastąpić dopiero po uzyskaniu pozwolenia na budowę. Za roboty budowlane uznano między innymi roboty polegające na budowie i montażu urządzeń wpływających na wygląd obiektu budowlanego. Zgodnie natomiast z art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r. obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część: 1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub 2) powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Rozpoznając ponownie sprawę organy ustaliły, iż zgodnie z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego teren przy ul. C. [...] w R. oznaczony jest symbolem 4.3 –MU tj. teren strefy o funkcji mieszkaniowo-usługowej oraz, że plan ten nie wskazuje wprost zakazu okratowania balkonów. Prawidłowo zatem organy uznały, iż powyższe umożliwia legalizację krat stalowych zamontowanych na balustradzie balkonu lokalu nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. C. [...] w R. A zatem kraty te nie wypełniają przesłanki określonej w art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. Zgodnie z art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. w wypadku wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami, jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37, właściwy terenowy organ administracji wyda inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy, decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego, terenu nieruchomości lub strefy ochronnej do stanu zgodnego z przepisami. W związku z powyższym, zasadnie organy orzekające nakazały skarżącej zlikwidowanie poprzecznych elementów (prętów poziomych i kółek) występujących w spornej kracie umożliwiających wspinanie się po kracie do mieszkań na wyższych kondygnacjach. Bowiem, jak zasadnie organy orzekające wywiodły, sporne okratowanie narusza przepisy techniczno-budowlane obowiązujące w dacie budowy tj. § 271 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki stwarzając zagrożenie dla bezpieczeństwa ludzi i mienia. Zdaniem Sądu organy orzekające zastosowały się do wytycznych Sądu zawartych w wyroku z dnia 8 listopada 2012 r. (sygn. akt: VIII SA/Wa 560/12), zgodnie z nimi dokonały wykładni oraz prawidłowo zastosowały przepisy prawa obowiązujące w dacie wykonania spornego okratowania. Podniesione w skardze zarzuty nie mogły zatem prowadzić do przyjęcia przez Sąd odmiennego stanowiska. Kierując się powyższą argumentacją, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji, na podstawie art. 151 p.p.s.a. ----------------------- 7