VIII SA/Wa 861/16

PostanowienieWSA w Warszawie2016-12-02

Skład orzekający: Monika Kramek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych powinien zostać uwzględniony, jeśli strona nie wykazała w pełni swojej sytuacji finansowej i ponosi bieżące wydatki?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych został oddalony, ponieważ strona skarżąca nie wykazała w sposób przekonujący, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania. Mimo deklarowanego braku stałego dochodu, strona realizuje bieżące zobowiązania finansowe, a także nie przedstawiła pełnej dokumentacji swojej sytuacji majątkowej, w tym wyciągów z rachunku bankowego współmałżonka.
Stan faktyczny
M. G. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, argumentując swoją trudną sytuacją finansową jako osoby bezrobotnej. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku, skarżący przedstawił wyciąg z własnego rachunku bankowego i oświadczył, że poszukuje pracy. Sąd analizując jego sytuację finansową, stwierdził, że strona ponosi bieżące wydatki i nie wykazała w pełni swojej sytuacji majątkowej.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Radomiu wniosku M. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. G. na czynność Prezydenta Miasta R. z dnia [...] sierpnia 2016 r. znak [...] w przedmiocie odmowy zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu postanawia : odmówić przyznania prawa pomocy Wnioskiem załączonym do skargi M. G. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wyjaśnił, że jest osobą bezrobotną i z uwagi na wiek ([...] lata) nie jest w stanie znaleźć jakiejkolwiek pracy, pozostaje na utrzymaniu żony, która posiada emeryturę w wysokości [...] zł. Poza tym małżonkowie otrzymują wsparcie finansowe od synów ok. [...] – [...] zł miesięcznie. W odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia wniosku skarżący złożył wyciąg z własnego rachunku bankowego i oświadczył, że nie posiada statusu osoby bezrobotnej, jest "dopisany" do ubezpieczenia żony, natomiast pracy poszukuje samodzielnie. Podał, że jeden z synów zadeklarował poniesienie kosztów ustanowienia w sprawie profesjonalnego pełnomocnika Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm. - dalej p.p.s.a..) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 1 – 3 p.p.s.a.). Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (art. 245 § 4 p.p.s.a.). Stosownie natomiast do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W złożonym wniosku skarżący domaga się przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, przy czym koszty do jakich jest on zobowiązany na obecnym etapie postępowania wynoszą [...] zł tytułem wpisu od skargi. Przystępując do rozpoznania wniosku w tak przyjętym zakresie, wskazać należy, że zasadą jest, iż strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a.). Oznacza to, że każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do ich uiszczenia (art. 211 p.p.s.a.). Celem instytucji prawa pomocy jest natomiast zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Jest to forma dofinansowania strony postępowania sądowego z budżetu państwa i przez to zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Przyznanie lub odmowa przyznania prawa pomocy winna wynikać z wzajemnej oceny dwóch elementów: kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania i jej aktualnej kondycji finansowej. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy należy również mieć na uwadze, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wyjaśnienia oraz udokumentowania sytuacji majątkowej, uzasadniającej przyznanie prawa pomocy, do referendarza bądź Sądu natomiast należy ocena przytoczonych okoliczności. Skarżący nie wywiązał się w pełni z obowiązku wynikającego z art. 255 p.p.s.a. w zakresie udokumentowania sytuacji finansowej rodziny, nie złożył bowiem wyciągów z rachunku bankowego żony, co w oczywisty sposób uniemożliwia kompleksową ocenę tej sytuacji. Natomiast analiza operacji na rachunku bankowym należącym do skarżącego wskazuje, że (przy deklarowanym braku stałego dochodu) realizuje on bieżące zobowiązania np. opłaca rachunki za telefon, energię czy gaz, odnotowując również wpływy na rachunek w wysokości - [...] zł w dniu 7 lipca 2016 r. i - [...] zł w dniu 22 sierpnia 2016 r. Trudno zatem w tej sytuacji uznać, ze skarżący wykazał w sposób przekonujący jakoby nie był w stanie partycypować w kosztach postępowania sądowego. W tej sytuacji w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a postanowiono, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło