VIII SA/Wa 862/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz, Sędziowie Sędzia WSA Cezary Kosterna, Sędzia WSA Leszek Kobylski /sprawozdawca/, Protokolant Justyna Kapusta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 marca 2010 r. sprawy ze skargi S.W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1) uchyla zaskarżone postanowienie; 2) stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. na rzecz skarżącego kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] października 2009r. znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. działając na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego / Dz U nr 98/2000r. poz.1071 ze zm., dalej określana jako "kpa"/, po rozpoznaniu odwołania S.W. od decyzji Prezydenta Miasta R. z dnia [...] maja 2007r. Nr [...] znak [...] ustalającej sposób zagospodarowania terenu i warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku magazynowo-produkcyjnego wraz z infrastrukturą techniczną na działce Nr [...] w R. przy ul. K. – orzekło o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu wydanego postanowienia organ obszernie przytoczył przebieg postępowania w niniejszej sprawie, wskazując, że w dniu [...] lipca 2007r. S.W. wniósł odwołanie od wspomnianej decyzji Prezydenta Miasta R. z dnia [...] maja 2007r. w przedmiocie ustalenia zagospodarowania terenu i warunków zabudowy na działce Nr [...] w R. przy ul. K.. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. /dalej określane jako "SKO"/ rozpoznając powyższe odwołanie S.W. nie uznało go za stronę postępowania i decyzją z dnia [...] października 2007r. znak [...] umorzyło postępowanie odwoławcze. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi S.W. od powyższej decyzji, wyrokiem z dnia 7 maja 2008r. sygn. akt VIII SA/Wa 615/07 uchylił decyzję SKO. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał na potrzebę dokładnego wyjaśnienia interesu prawnego po stronie skarżącego i przysługiwania w związku z tym przymiotu strony postępowania. Przy ponownym rozpoznaniu odwołania S.W. SKO wydało w dniu [...] września 2008r. decyzje znak [...] w której ponownie umorzyło postępowanie odwoławcze nie dopatrując się interesu prawnego po stronie skarżącego. Wspomniana decyzja stała się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 29 kwietnia 2009r. sygn. akt VIII SA/Wa 718/08 uchylił zaskarżoną decyzję. W pisemnym uzasadnieniu wydanego wyroku Sąd nie przesądził o interesie prawnym skarżącego, jednakże zalecił aby przy ponownym rozpatrywaniu sprawy dokonać ustaleń co do legitymacji skarżącego do złożenia odwołania od decyzji, a w przypadku pozytywnych ustaleń zbadać czy odwołanie zostało wniesione w terminie. W rezultacie wykonania zaleceń Sądu zawartych w przywołanym wyroku, SKO ustaliło, że wspomniana decyzja Prezydenta Miasta R. z dnia [...] maja 2007r. została doręczona osobom uznanym za strony postępowania w dniu [...] maja 2007r. i stała się ostateczna w dniu [...] czerwca 2007r. Powyższa decyzja nie została doręczona S.W. a o jej treści dowiedział się z innych źródeł i złożył odwołanie. Odwołanie złożone przez S.W. nosi datę [...] lipca 2009r., a więc w ocenie SKO zostało wniesione po upływie ustawowego terminu, jednocześnie zauważono, że S.W. składając odwołanie nie wniósł prośby o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Kierując się powyższymi ustaleniami faktycznymi, organ uznał, że S.W., któremu uznano legitymacje do występowania w postępowaniu w charakterze strony, nie wniósł odwołania w ustawowym terminie co obligowało SKO do stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania na podstawie art.134 kpa. Jednocześnie organ wskazał, że w tej sytuacji niemożliwym jest rozpoznanie sprawy pod względem merytorycznym. Skargę na powyższe, ostateczne w administracyjnym toku postępowania, postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył S.W.. W skardze mającej charakter opisowy, skarżący podniósł, że odwołanie od decyzji złożył niezwłocznie gdy dowiedziała się o jej wydaniu. Przedmiotowa decyzja nigdy nie została mu doręczona a o jej wydaniu dowiedział się z innych źródeł. Ponadto wskazał, że SKO w dotychczasowym przebiegu postępowania nie podnosiło zarzutu nieterminowego złożenia odwołania, zatem uznawał, że zmieścił się w obowiązującym terminie w którym mógł odwołanie złożyć. Skarżący ponadto podniósł, że SKO nie wzięło pod uwagę wytycznych zawartych w uzasadnieniach wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który rozpoznawał poprzednie wniesione przez niego skargi na rozstrzygnięcia SKO w niniejszej sprawie oraz, że zaskarżone postanowienie SKO, pomimo uznania go za stronę postępowania, odmawia mu rozpoznania wniesionego przez niego odwołania pod względem merytorycznym. W odpowiedzi na skargę SKO w R. wniosło o jej oddalenie, w uzasadnieniu stanowiska podnosząc, że odwołanie skarżący złożył po upływie terminu zawitego i w tym stanie sprawy, SKO jest zobowiązane do wydania postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do jego wniesienia. Dodatkowo SKO wskazało, że przy rozstrzyganiu sprawy kierowało się orzecznictwem sądów administracyjnych, sprowadzającym się do poglądu, że stronie która nie brała udziału w postępowaniu I instancji przysługuje prawo wniesienia odwołania, gdy podmiot któremu organ nie doręczył decyzji wnosi odwołanie w terminie w jakim mogła wnieść strona, której jako ostatniej doręczono decyzję. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych określone między innymi w art.1§1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz U nr 153 poz.1269 ze zm./ oraz art.3§1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz U nr 153 poz.1270 ze zm., dalej określana jako "p.p.s.a"/, sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu akt wydany przez organ administracji publicznej, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu dającego podstawę do wznowienia postępowania, a także gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności /art.145§1 p.p.s.a / Natomiast stosownie do treści art.134§1 p.p.s.a, Sąd badając legalność zaskarżonego aktu nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kontrolowane, z uwzględnieniem powyższych kryteriów sądowej kontroli administracji, postanowienie narusza prawo i dlatego Sąd rozpoznający skargę uwzględnił ją, uchylając zaskarżone postanowienie. Warunkiem skuteczności czynności procesowej, w niniejszej sprawie wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta R. z dnia [...] maja 2007r., jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. W świetle art.127§1 i art.129§2 kpa odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie, od dnia jej ogłoszenia stronie. W powyższym terminie może wnieść odwołanie także osoba mająca uprawnienia strony w rozumieniu art. 28 kpa, która bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym /w rozpoznawanej sprawie strona została pozbawiona udziału w postępowaniu przed organem I instancji/, i której organ nie doręczył i nie ogłosił decyzji, a jej wydaniu dowiedziała się z innych źródeł. W razie nieskorzystania przez stronę z odwołań w powyższym terminie decyzja w myśl art. 16 §1 kpa staje się ostateczna niezależnie od tego, czy organ doręczył lub ogłosił ją wszystkim stronom postępowania /vide B. Adamiak Komentarz do kodeksu postępowania administracyjnego 1996 s.565/. W rozpoznawanej sprawie, SKO w rezultacie realizacji wytycznych wynikających z wyroku WSA w Warszawie z dnia 29 kwietnia 2009r., uznało skarżącego za stronę postępowania w sprawie o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla działki nr [...] przy ul K. w R. Skarżący jak to wynika z akt administracyjnych został powiadomiony przez organ I instancji o uzupełniających czynnościach dowodowych w sprawie w postaci przeprowadzenia oględzin na przedmiotowej działce, wziął w nich udział. Organ jednak nie doręczył wymienionemu decyzji z dnia [...] maja 2007r., tak więc zważywszy na termin w jakim odbiór decyzji potwierdziły biorące udział w postępowaniu strony, to stwierdzić należy, że wniesienie przez skarżącego S.W. odwołania nastąpiło w czasie, gdy wspomniana wyżej decyzja Prezydenta Miasta R. była już ostateczna. Decyzja ostateczna może być wzruszona tylko w trybie nadzwyczajnym, i tak stronie która bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu i dowiedziała się o wydaniu decyzji, gdy ta była już ostateczna przysługuje wniosek na podstawie art.145§1 pkt.4 kpa. Z akt niniejszej sprawy wynika, że SKO w R., wskazywało na taką możliwość | i potwierdziło, że w przebiegu postępowania administracyjnego w sprawie skarżący składał taki wniosek, jednakże wówczas nie był on uznany za stronę postępowania co rzutowało na odmowne rozstrzygnięcie wniosku w decyzji Prezydenta R. z dnia [...].11.2007r. nr [...]. Jednocześnie w piśmie z dnia [...] grudnia 2009r. SKO poucza skarżącego, że obecnie jego sytuacja uległa zmianie, bowiem został uznany za stronę postępowania, zatem złożenie wniosku o wznowienie postępowania jest uprawnione. SKO nie wyciągnęło z legitymacji skarżącego do bycia stroną postępowania prawidłowych wniosków. Zgodnie bowiem z utrwalonym poglądem doktryny i orzecznictwa, w sytuacji gdy strona która bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu przez organem I instancji wniesienie odwołanie po upływie terminu, wówczas organ administracji publicznej powinien potraktować to odwołanie jako żądanie wznowienia postępowania na podstawie art.145§1 pkt.4 kpa, bowiem tylko w ten sposób zostanie stronie zapewnione poszanowanie zasady dwuinstancyjności postępowania / vide B. Adamiak Komentarz do kpa 1996r. s.565, wyrok NSA z dnia 13 lipca 1999r. sygn. akt IV SA 703/97 Lex nr 472999/. Tak więc kompetencją organu administracji publicznej, w rozpoznawanej sprawie SKO w R., było wyjaśnienie czy w przedmiotowej sprawie, w ustalonym stanie faktyczno – prawnym, odwołanie S.W. może być potraktowane jako wniosek o wznowienie postępowania w kontekście art. 145§1 pkt.4 kpa w zw. z art.150 kpa, czego SKO zaniechało. Jednocześnie Sąd stwierdza, że niezasadne jest, jak to określono w zaskarżonym postanowieniu SKO, wymaganie od skarżącego aby w sprawie złożył wniosek o przywrócenie terminu na podstawie art. 58 kpa, w sytuacji gdy organ nie doręczył mu decyzji Prezydenta R. z dnia [...] maja 2007r. W tym miejscu należy stwierdzić, że prawidłowe ustalenie stron postępowania należy niewątpliwie do organu. To uchybienie przepisom procedury, stanowiące podstawę do wznowienia postępowania / art.145§1 pkt.4 kpa /, obliguje sąd administracyjny do uchylenia zaskarżonego postanowienia na podstawie art.145§1 pkt.1 lit.b p.p.s.a. Naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu jest przesłanką wznowienia postępowania uzasadniająca uchylenie zaskarżonego aktu przez sąd administracyjny, bez względu na to, czy miało ono, czy też nie miało wpływu na wynik sprawy. Wniosek taki wynika zarówno z przytoczonego art. 145§1 pkt.1 lit.b p.p.s.a oraz orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego / vide wyrok NSA z dn.26.01. 1999r. III SA 970/98 lex 394558, wyrok NSA z dn.4.04.1997r. III SA 1795/95 lex 29916/. Mając powyższe na względzie Sąd orzekł w pkt.1 wyroku o uchyleniu zaskarżonego postanowienia na podstawie art.145§1 pkt.1 lit.b w zw. z art.135 p.p.s.a. Orzeczenie w pkt.2 sentencji wyroku jest uzasadnione art.152 p.p.s.a O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art.200 p.p.s.a.