VIII SA/Wa 864/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda /sprawozdawca/, Sędzia WSA Włodziemirz Kowalczyk, Protokolant Justyna Kapusta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 marca 2010 r. sprawy ze skargi S.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2009 roku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. uchyliło w całości decyzję wydaną przez Prezydenta Miasta R. z dnia [...] września 2009 roku odmawiającą przyznania S.W., dalej skarżącemu, zasiłku okresowego z powodu bezrobocia i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Decyzję wydano w następującym stanie faktycznym sprawy. Organ I instancji wskazał, że z zebranego materiału dowodowego wynika, iż skarżący spełnia niezbędne warunki do objęcia go pomocą w postaci zasiłku okresowego. Jak wynika z art. 147 ust 7 ustawy o pomocy społecznej zasiłki okresowe są finansowane z dotacji budżetu państwa. W 2009 roku Ośrodek otrzymał z budżetu państwa na realizację zasiłków okresowych dotacje w kwocie [...] zł, z czego wydatkowano kwotę [...] zł na pomoc w formie zasiłków okresowych do sierpnia 2009 roku. Pozostała kwota przeznaczona została na objęcie pomocą w miesiącu wrześniu br. rodzin wielodzietnych, wychowujących czworo i więcej dzieci ze względu na ich ogromne potrzeby. Od powyższej decyzji skarżący wniósł odwołanie kwestionując wydaną decyzję. Stwierdził również, że przyznana pomoc jest niezgodna z art. 67 Konstytucji RP i nie stanowi zabezpieczenia społecznego. Wniósł także o zwrócenie się przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. do Trybunału Konstytucyjnego z zapytaniem prawnym czy przyznana mu pomoc za miesiąc październik 2009 r stanowi zabezpieczenie społeczne i jest zgodna z art. 67 Konstytucji RP. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. uchylając zaskarżoną decyzję i przekazując sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia podniosło, iż sprawa niniejsza zainicjowana została wnioskiem skarżącego z dnia [...] września 2009 roku. Ustalono, że skarżący mieszka wspólnie z żoną, z którą pozostaje w separacji, prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Źródłem utrzymania skarżącego są świadczenia przyznawane przez MOPS. Na miesiąc lipiec i sierpień 2009 r. miał przyznane zasiłki celowe i zasiłek okresowy w kwocie [...] zł miesięcznie, natomiast od [...] kwietnia do [...] września 2009 r. miał też przyznany dodatek mieszkaniowy w kwocie [...] zł miesięcznie a [...] dodatku wynosiła [...] złotych – po podziale dotacji między skarżącego a żonę. Skarżący jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych zarejestrowaną w PUP. W świetle powyższego organ odwoławczy uznał, iż skarżący spełnia niezbędne warunki do objęcia go pomocą w postaci zasiłku okresowego - posiadany dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej a skarżący jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych, zarejestrowaną w Powiatowym Urzędzie Pracy w R.. Organ przytoczył treść art. 38 ust. 2 pkt 1 i ust.3 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej i stwierdził iż odmowa przyznania zasiłku okresowego przez organ I instancji jest niezasadna. Z przepisu art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o pomocy społecznej wynika, że przyznawanie i wypłacanie zasiłków okresowych należy do zadań gminy o charakterze obowiązkowym. Przepis art. 147 ust. 7 cytowanej ustawy wskazuje, że od 2008 roku gminy otrzymują dotację celową na pokrycie wydatków na zasiłki okresowe w wysokości określonej w art. 38 ust. 3, czyli w wysokości 50% różnicy między kryterium dochodowym uprawnionego a jej dochodem. Tak więc zabezpieczenie środków na wypłatę zasiłków okresowych jest obowiązkiem każdej Gminy oraz Państwa, które w myśl art. 147 ust. 7 w formie dotacji pokrywa wydatki na zasiłki okresowe w określonej ustawowo wysokości minimalnej. Z tych względów argument o braku środków na realizację zasiłków okresowych nie może usprawiedliwiać odmowy przyznania zasiłku okresowego, który ma charakter świadczenia obowiązkowego. W granicach uznania administracyjnego organ pomocy społecznej działa jedynie odnośnie wysokości zasiłku którego maksymalne i minimalne ramy wytycza ustawodawca w art. 38 ust. 2 pkt 1 , ust. 3 pkt1 i ust. 4 ustawy o pomocy społecznej oraz odnośnie okresu pobierania tego zasiłku. W sprawie niniejszej nie zachodzi też żadna z sytuacji o jakich mowa w art. 11 i 12 ustawy o pomocy społecznej dopuszczających możliwość odmowy przyznania świadczenia. Organ II instancji stwierdził także, iż zawarty w odwołaniu wniosek skarżącego o zwrócenie do Trybunału Konstytucyjnego z zapytaniem nie został uwzględniony bowiem Kolegium nie posiada takich uprawnień. Konsekwencją takiego rozstrzygnięcia było wniesienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargi, w której skarżący podniósł, że zaskarżona decyzja nie jest zgodna z jego pismem złożonym do protokołu z dnia [...] września 2009 roku , co jest niezgodne z art. 67 Konstytucji RP. Wniósł również, aby Sąd w trybie art. 191 Konstytucji RP zwrócił się do Trybunału Konstytucyjnego z zapytaniem, czy przyznawana pomoc za miesiąc październik 2009 roku stanowi zabezpieczenie społeczne; wniósł także o dopuszczenie dowodu z opinii biegłych na okoliczność jak wyżej. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga S.W. nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja uchylająca decyzję pierwszoinstancyjną i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia nie narusza prawa. Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości w działaniu organu odwoławczego tak w ustaleniu stanu faktycznego sprawy, jak i oceny prawnej w świetle mających zastosowanie przepisów. Bezspornym jest, że skarżący przebywa na długotrwałym bezrobociu , jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy, nie ma prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Tak więc zdaniem Sądu zasadna jest ocena, że skarżący spełnia kryteria określone w art. 38 ust.1 pkt. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej, który stanowi, iż zasiłek okresowy przysługuje w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego: - osobie samotnie gospodarującej, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej; – rodzinie, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego rodziny. W sprawie niniejszej poza sporem pozostaje też, iż skarżący jest osobą samotnie gospodarującą, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje m. in. osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 477 zł. Dochód skarżącego na dzień złożenia wniosku wynosił [...] złotych i stanowił dodatek mieszkaniowy w [...] jego wysokości. Jak wynika z art. 38 ust. 2 i 3 cytowanej ustawy zasiłek okresowy ustala się: w przypadku osoby samotnie gospodarującej - do wysokości 50% różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby. Z powyższych regulacji wynika w sposób jednoznaczny, iż przyznanie świadczenia w postaci zasiłku okresowego nie jest uzależnione od wielkości środków finansowych jakimi dysponuje Ośrodek a jakie przeznaczone są na ten cel . Odmowa przyznania świadczenia z powodu braku środków finansowych nie znajduje uzasadnienia w obowiązujących przepisach prawa. Jak słusznie podniósł organ odwoławczy zasiłek okresowy jest świadczeniem o charakterze obowiązkowym, jego przyznanie nie zależy więc od uznania administracyjnego. W ramach tzw. uznania administracyjnego – kierując się przy tym ogólnymi zasadami wyrażonymi w art. 2 ust. 1, w art. 3 ust. 3 i 4 ustawy o pomocy społecznej – organ pomocy społecznej określa czas pobierania tego zasiłku i jego wysokość którego maksymalne i minimalne ramy wytycza ustawodawca w art. 38 ust. 2 pkt 1 , ust. 3 pkt1 i ust. 4 ustawy o pomocy społecznej. Jak wynika z art. 147 ust 7 ustawy o pomocy społecznej zasiłki okresowe w 2009 roku są finansowane z dotacji celowej budżetu państwa w wysokości minimalnej kwoty określonej w art. 38 ust. 3 ustawy. W świetle powyższego nie można postawić organowi odwoławczemu skutecznie jakichkolwiek zarzutów odnośnie zaskarżonej decyzji. Decyzja ta wydana została w oparciu o obowiązujące przepisy prawa, co wykazano wyżej w przeciwieństwie do decyzji uchylonej. Sąd oceniając zaskarżoną decyzję nie stwierdził żadnych innych uchybień, których istnienie powinien uwzględnić z urzędu, w tym naruszeń przepisów Konstytucji RP. Marginesowo zauważyć należy, iż zaskarżone rozstrzygnięcie jest korzystne dla skarżącego. Odnosząc się zaś do zawartego w skardze zarzutu naruszenia art. 67 Konstytucji RP wskazać trzeba, że jest on bezzasadny. Powołany przepis stanowi o prawie obywatela do zabezpieczenia społecznego w razie niezdolności do pracy ze względu na chorobę lub inwalidztwo oraz po osiągnięciu wieku emerytalnego. Zakres i formy zabezpieczenia społecznego określają ustawy. Pomoc społeczna przyznawana jest w oparciu o przesłanki określone w cyt. ustawie o pomocy społecznej, będącej podstawą rozstrzygnięcia w sprawie niniejszej. Podkreślić należy, że podniesiony zarzut naruszenia art. 67 Konstytucji RP nie został przez skarżącego w żaden sposób sprecyzowany, ani poparty jakimikolwiek argumentami. Sąd nie znalazł również powodów do skorzystania z instytucji określonej w art. 193 Konstytucji RP i przedstawienia pytania prawnego Trybunałowi Konstytucyjnemu. Sąd przedstawia Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne tylko i wyłącznie wówczas, gdy dochodzi do przekonania o niekonstytucyjności danego przepisu prawa, co nie miało miejsca w sprawie niniejszej. Podkreślić przy tym należy, że powyższy wniosek strony nie jest dla sądu wiążący. Wyrażone we wniosku strony wątpliwości co do zgodności przepisu z Konstytucją nie mogą być uznane za wątpliwości sądu. Jednocześnie na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej p.p.s.a., oddalono wniosek w przedmiocie dopuszczenia dowodu z opinii biegłych. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. ----------------------- 4