VIII SA/Wa 867/15

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 30 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Radomiu wniosku [...] sp. z o.o. w likwidacji o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi [...] sp. z o.o. w likwidacji na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary z tytułu urządzania gier poza kasynem postanawia odmówić przyznania prawa pomocy Wyrokiem z dnia 11 maja 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę [...] sp. z o.o. w likwidacji na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. w przedmiocie kary z tytułu urządzania gier poza kasynem. Do skargi kasacyjnej od tego wyroku spółka załączyła wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W oświadczeniu o majątku i dochodach podała, że kapitał zakładowy wynosi [...] zł, wartość środków trwałych według bilansu za ostatni rok - [...] zł, natomiast wysokość straty za ostatni rok obrotowy - [...] zł, stan na rachunku bankowym wynosi [...]. W uzasadnieniu wniosku podniesiono, iż Spółka jest w trudnej sytuacji materialnej, nie posiada środków pieniężnych na uiszczenie wpisu od skargi kasacyjnej. W odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia wniosku skarżąca złożyła CIT-8 za 2015 r. z ujawnionym dochodem brutto w wysokości [...] zł oraz wyciągi z rachunku bankowego z saldem [...]. Ponadto oświadczyła, że wspólnicy spółki odmawiają zgody na jakiekolwiek do niej dopłaty. W tym stanie sprawy stwierdzono, co następuje: Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 – dalej p.p.s.a) właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. W przypadku przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, prawo to może obejmować między innymi zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy spółce z o.o. w zakresie częściowym może nastąpić, gdy wykaże ona, że nie posiada dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Ciężar dowodu spoczywa przy tym na stronie składającej wniosek o przyznanie prawa pomocy. Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych wynika natomiast, że zasadą jest, iż strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Zatem każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do uiszczenia stosownych kosztów sądowych (art. 199 i art. 214 p.p.s.a.). Do tych kosztów zalicza się opłaty sądowe stanowiące dochód budżetu państwa i zwrot wydatków (art. 211 i art. 212 p.p.s.a.). Ewentualne przyznanie wnioskodawcy prawa pomocy w tym zakresie należy traktować jako odstępstwo od powołanej zasady, powodujące uszczuplenie dochodów państwa. Przysługujące sądowi prawo do zwalniania od kosztów sądowych nie ma charakteru pełnego, swobodnego uznania sądu, lecz podlega określonym regułom, których należy bezwzględnie przestrzegać przy każdorazowym rozpatrywaniu takiego wniosku. W szczególności ocenie podlega złożone przez wnioskodawcę oświadczenie, w celu wyważenia interesu ogółu (Skarbu Państwa) i słusznego interesu jednostki. Skoro udzielenie spółce z o.o. prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa to powinno ono sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Jednocześnie obowiązek wykazania okoliczności wskazujących na zasadności wniosku spoczywa na podmiocie występującym z takim wnioskiem. Rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy uznano, iż w sprawie nie zaistniały przesłanki do jego pozytywnego rozstrzygnięcia. Przede wszystkim podkreślić należy, że Spółka posiada określony majątek – wartość środków trwałych według oświadczenia złożonego na formularzu PPPr wynosi [...] zł, a więc wielokrotnie przewyższaj opłatę sądową ([...] zł tytułem wpisu od skargi kasacyjnej). Natomiast dochód brutto za 2015 r. wyniósł [...] zł. Oznacza to, że Spółka nie tylko nie zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej, ale generuje również dochody. Zauważyć również należy, że o zasadności wniosku nie może przesądzać okoliczność postawienia Spółki w stan likwidacji. Zgodnie z art. 282 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1030 ze zm.), czynności likwidacyjne obejmują zakończenie interesów bieżących spółki, ściągnięcie wierzytelności, wypełnienie zobowiązań i upłynnienie majątku spółki. Nie oznaczają natomiast jeszcze niewypłacalności Spółki i braku środków na pokrycie np. kosztów sądowych. Istotne jest także, że istnieje możliwość pozyskania przez Spółkę środków finansowych w szczególny sposób, jakim jest zobowiązanie wspólników do dopłat na podstawie art. 177 § 1 Kodeks spółek handlowych. Dopłaty te mogą być wnoszone w związku z czasowymi trudnościami finansowymi spółki, potrzebą jej dokapitalizowania, koniecznością poniesienia dodatkowych nakładów inwestycyjnych. W ocenie referendarza, z uwagi na fakt, że dopłata jest formą wewnętrznej przymusowej pożyczki wspólników na rzecz spółki, należy stwierdzić, iż może być ona wykorzystana także na pokrycie kosztów sądowych w sprawach prowadzonych przez spółkę. Okoliczności wskazane przez wnioskującą stronę, zestawione z wysokością kosztów sądowych, do których poniesienia jest zobowiązana, uzasadniają stwierdzenie, iż nie zachodzą przesłanki przemawiające za uwzględnieniem wniosku. Z wymienionych względów, na podstawie powołanych wyżej przepisów oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a, postanowiono jak w sentencji.