VIII SA/Wa 867/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Justyna Mazur po rozpoznaniu w dniu 13 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Radomiu sprzeciwu [...] Sp. z o. o. w likwidacji z siedzibą w R. od postanowienia starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 30 sierpnia 2016 r. odmawiającego przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi [...] Sp. z o. o. w likwidacji z siedzibą w R. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary z tytułu urządzania gier poza kasynem gry postanowił: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. Wnioskiem złożonym na urzędowym formularzu [...] Sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w R. (dalej: "skarżąca" lub "Spółka") wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej także jako: "Sąd") z kolejnym w niniejszej sprawie wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Poprzedni wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych został rozpoznany przez referendarza Sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który postanowieniem z dnia 23 października 2015 r. odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy, po czym wpis od skargi został uiszczony. Kolejnym, wskazanym na wstępie wnioskiem o przyznanie prawa pomocy Spółka wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych tj. wpisu od skargi kasacyjnej. W oświadczeniu o majątku i dochodach podała, że kapitał zakładowy Spółki wynosi [...] zł, wartość środków trwałych według bilansu za ostatni rok wynosi [...] zł. Dodała, że za ostatni rok obrotowy Spółka wykazała stratę w wysokości [...] zł, a stan na rachunku bankowym wynosi "[...]". Powołała się na swoją trudną sytuację materialną oraz brak środków pieniężnych na uiszczenie wpisu od skargi kasacyjnej ([...] zł). Odpowiadając na wezwanie Sądu, wystosowane w trybie art. 255 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718; dalej: "ppsa"), załączyła kopię zeznania podatkowego (CIT-8) za 2015 r. (przychód – [...] zł, dochód – [...] zł) oraz kopie wyciągów z posiadanych przez Spółkę rachunków bankowych za ostatnie sześć miesięcy (z saldem "[...]" zł). Oświadczyła, że w związku z zajęciem przez urząd celny znacznej części majątku spółki (automaty do gier), wspólnicy nie wyrazili zgody na dokonanie jakichkolwiek dopłat do Spółki. Postanowieniem z 30 sierpnia 2016 r., starszy referendarz sądowy odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy, gdyż uznał, że o zasadności wniosku nie przesądza okoliczność postawienia Spółki w stan likwidacji. Spółka nie zaprzestała bowiem prowadzenia działalności gospodarczej i generuje z tego tytułu dochody. Dochód brutto za 2015 r. stanowił kwotę [...] zł. Posiada ona także określony majątek, wartość środków trwałych określono na [...] zł. Wskazał jednocześnie na możliwość pozyskania przez Spółkę dopłat na podstawie art. 177 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1030 ze zm.). Skarżąca prawidłowo wniosła sprzeciw od postanowienia starszego referendarza sądowego. Postawiła zarzut naruszenia art. 246 § 2 pkt 2 ppsa, wskazując na znalezienie się w bardzo trudnej sytuacji majątkowej. Podtrzymała dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zauważył, co następuje: Zgodnie z art. 243 § 1 i art. 245 § 1 ppsa, właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 § 3 ppsa). Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ppsa osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Ciężar dowodu spoczywa przy tym na stronie składającej wniosek o przyznanie prawa pomocy. Zdaniem Sądu, skarżąca nie wykazała, że jej sytuacja majątkowa jest na tyle trudna, że pozbawiona jest możliwości partycypowania w kosztach prowadzonego z jej skargi postępowania sądowego. Także stwierdzenie o braku zgody wspólników na dokonanie dopłat do Spółki nie przemawia w ocenie Sądu za uwzględnieniem wniosku skarżącej. Zauważyć bowiem należy, że Spółka nie wykazała, że nie jest w stanie uzyskać wsparcia finansowego od wspólników. Złożyła jedynie oświadczenie, że jej dokapitalizowanie w formie dopłat od wspólników nie jest możliwe. Tymczasem przepis art. 177 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1030, ze zm.), jak słusznie zauważył referendarz przewiduje możliwość zobowiązania się wspólników do dopłat. Na tle tego przepisu podnosi się, że dopłaty wspólników mogą być wnoszone w związku z czasowymi trudnościami finansowymi spółki, potrzebą jej dokapitalizowania, koniecznością poniesienia dodatkowych nakładów inwestycyjnych (zob. postanowienie NSA z 20 lutego 2014 r., sygn. akt II FZ 146/14). Bierność w kwestii ewentualnej zmiany umowy spółki, bądź podjęcia innych działań skutkujących dokonaniem przez wspólników wpłat do Spółki dodatkowych sum, nieobjętych powołanym przepisem, stanowi kolejny argument przemawiający za odmową przyznania wnioskowanego prawa pomocy i brakiem podstaw do traktowania w sposób uprzywilejowany (por. postanowienia NSA: z 11 grudnia 2015 r., sygn. akt II FZ 871/15; z 20 października 2015 r., sygn. akt II FZ 812/15). Zdaniem Sądu, ze względu na ciągłą aktywność gospodarczą Spółki (i uzyskiwanie z tego tytułu znacznych przychodów oraz dochodu), wysokość kapitału zakładowego i wartość środków trwałych, udzielenie żądanego wsparcia ze środków publicznych oznaczałoby takie właśnie uprzywilejowanie skarżącej. Reasumując, zdaniem Sądu, skarżąca w realiach niniejszej sprawy nie wykazała, że pozbawiona jest możliwości pozyskania środków finansowych na uiszczenie wpisu od skargi kasacyjnej ([...] zł), w tym pozyskania wsparcia finansowego ze strony wspólników. Nie wyjaśniła także sposobu wykorzystania dochodu osiągniętego w 2015 r. w kwocie [...] zł. Posiada także środki trwałe o znacznej wartości ([...]zł). Spółka, w ocenie Sądu powinna zatem wykazać nie tylko, że nie ma środków na poniesienie tych kosztów, ale także, że nie ma ich, pomimo podjęcia wszelkich niezbędnych działań, by zdobyć fundusze na pokrycie wydatków (zob. postanowienie NSA z 17 kwietnia 2014 r., I OZ 304/14). Skoro skarżąca posiada środki trwałe o znacznej wartości i nie wykazała, że nie posiada możliwości uzyskania wsparcia finansowego ze strony wspólników, to Sąd uznał, że brak jest podstaw do przyznania jej prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądów (wpis od skargi kasacyjnej). Tym samym zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Mając na uwadze powyższe, działając na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 i art. 260 § 1 ppsa, Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia.