VIII SA/Wa 868/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Marek Wroczyński po rozpoznaniu w dniu 7 sierpnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi W. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia odmówić przyznania prawa pomocy We wniosku o przyznanie prawa pomocy W. G. podał, że jest w trudnej sytuacji finansowej w związku z zaprzestaniem od sierpnia 2012 r. prowadzenia działalności gospodarczej. Oświadczył, że jest zarejestrowany jako bezrobotny z prawem do zasiłku w wysokości [...] zł, nie posiada żadnego majątku, ani przedmiotów wartościowych, które mógłby spieniężyć. W codziennym utrzymaniu pomagają mu rodzice, ojciec spłaca zaciągnięte kredyty, których miesięczne raty wynoszą ok. [...]zł, matka pomaga w regulowaniu bieżących zobowiązań. Jako stałe koszty wymienił opłaty za mieszkanie – [...] zł, gaz – [...] zł, prąd – [...] zł. Do wniosku załączy faktury za energię, zaświadczenie z Urzędu Pracy oraz harmonogram spłaty kredytu. Pismem z dnia 27 grudnia 2012 r. zobowiązano skarżącego do złożenia zeznania podatkowego, wyciągów z rachunków bankowych (lokat) za ostatnie sześć miesięcy, zaświadczenia z urzędu skarbowego o wysokości dochodów uzyskanych do chwili zakończenia działalności gospodarczej oraz wskazania kto ponosi koszty ustanowienia w sprawie pełnomocnika. Na powyższe wezwanie skarżący nie odpowiedział, natomiast do wniesionego sprzeciwu od postanowienia z dnia 7 lutego 2013 r. załączył wygenerowany elektronicznie wyciąg z saldem księgowym kredytu w banku [...], PIT – 11 za 2012 r. z wykazanym dochodem brutto w wysokości [...]zł oraz wezwanie do zapłaty za gaz wystawione na matkę skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 15 marca 2013 r. odmówił W.. G. przyznania prawa pomocy wskazując w uzasadnieniu, że wobec nieuzupełnienia wniosku przez skarżącego Sąd został pozbawiony możliwości rzetelnej i wnikliwej oceny pod kątem spełnienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu zażalenia skarżącego postanowieniem z dnia 24 czerwca 2013 r. sygn. akt I FZ 164/13 uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd ten wskazał, iż przedmiotem kontroli Sądu I instancji nie jest postanowienie, od którego został wniesiony sprzeciw, a wniosek o prawo pomocy oraz znajdujące się w aktach dokumenty źródłowe uzupełniające ten wniosek, których w istocie Sąd I instancji nie zbadał, a tym samym nie odniósł się merytorycznie do treści wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po ponownym rozpoznaniu sprawy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej powoływana jako p.p.s.a.) sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Z określenia "związany wykładnią prawa" należy wyprowadzić wniosek, że sąd wojewódzki nie jest związany oceną Naczelnego Sądu Administracyjnego co do stanu faktycznego sprawy, albowiem ocena ta nie jest wykładnią przepisów prawa (J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2008, str. 490). W pozostałym zakresie jednakże ocena wyrażona przez Naczelny Sąd Administracyjny wiąże sąd rozpoznający sprawę ponownie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, odnosząc przedstawione wyżej rozważania do okoliczności rozpoznawanej sprawy, prowadzi dalej sprawę w oparciu o stanowisko Sądu wyższej instancji. Stosownie do treści art. 199 p.p.s.a. strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Prawo pomocy stanowi wyjątek od tej zasady i może zostać przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym – gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Sformułowanie "gdy wykaże" oznacza, że rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie przez stronę udowodnione, bowiem to na osobie wnoszącej o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z tego prawa w określonym w ustawie zakresie. Odnośnie wniosku o ustanowienia adwokata zauważyć należy, że zgodnie z art. 246 § 3 p.p.s.a. adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego można ustanowić dla strony, która nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym". Z akt sprawy wynika, że skarżący zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w ramach ustanowienia adwokata w sytuacji gdy jest już reprezentowany w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym przez pełnomocnika z wyboru. W dniu [...] października 2012 r. udzielił bowiem pełnomocnictwa adwokatowi M. C.. Stwierdzić zatem należy, że skarżącego łączy już stosunek prawny z zawodowym pełnomocnikiem z wyboru. W tej sytuacji z uwagi na spełnienie się negatywnej przesłanki z art. 246 § 3 p.p.s.a. nie jest możliwe ustanowienie dla skarżącego profesjonalnego pełnomocnika w ramach instytucji prawa pomocy. Brak jest również w ocenie Sądu podstaw do zwolnienia skarżącego od kosztów sądowych. Ze złożonego oświadczenia i nadesłanych dokumentów wynika, że otrzymuje on zasiłek dla bezrobotnych ([...] zł), a wszelkie zobowiązania (kredyty), koszty wyżywienia, bieżących opłat ponoszą pomagający mu finansowo rodzice. Skarżący nie jest więc osobą znajdującą się w szczególnej trudnej sytuacji materialnej, która uzasadniałaby nawet w części przerzucenie kosztów postępowania na Skarb Państwa. Uzyskiwany zasiłek w sytuacji gdy skarżący otrzymuje duże wsparcie finansowe od rodziców pozwala na partycypowanie w kosztach sądowych, które na obecnym etapie postępowania wynoszą [...] zł. Niezależnie od powyższego zauważyć należy, że skarżący nie wywiązał się w pełni z obowiązku wyjaśnienia swojej sytuacji materialnej, zwłaszcza w zakresie złożenia, potwierdzonych przez bank wyciągów z rachunku bankowego, bądź zaświadczenia jego likwidacji. Nadesłany wraz ze sprzeciwem wygenerowany elektronicznie dokument jest harmonogramem spłaty kredytu wraz z jego saldem i nie jest to historia operacji na rachunku. Natomiast wysokość rat z tytułu zaciągniętego kredytu, czy też wysokość załączonych faktur pozostają bez znaczenia wobec faktu, że zobowiązania te regulują rodzice skarżącego. Z wymienionych wyżej względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i art. 260 p.p.s.a Sąd postanowił, jak w sentencji.