VIII SA/Wa 869/09
PostanowienieWSA w Warszawie2010-03-16
Skład orzekający: Sędzia WSA Cezary Kosterna
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego, aby uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowym?Ratio decidendi
Sąd przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi, uznając, że jej trudna sytuacja materialna, potwierdzona przyznaniem świadczeń rodzinnych, stanowi barierę trudną do przezwyciężenia i ograniczałaby jej konstytucyjne prawo do sądu. Jednocześnie sąd oddalił wniosek w pozostałym zakresie, wskazując, że nie ma uprawnień do umarzania zaległości administracyjnych, a skarżąca nie wykazała, że nie będzie w stanie ponosić przyszłych kosztów sądowych.Stan faktyczny
Skarżąca H. G. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu przed WSA w Warszawie, dotyczącym skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. odmawiającą umorzenia zaległości z tytułu opłaty targowej. Skarżąca opisała swoją trudną sytuację materialną jako wdowa wychowująca dwóch synów, zmagająca się z chorobami i ponosząca wysokie koszty leków i utrzymania, jednocześnie posiadając nieruchomości. Dołączyła dowody potwierdzające przyznanie świadczeń rodzinnych.Rozstrzygnięcie
1. Przyznano skarżącej prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi. 2. W pozostałym zakresie wniosek oddalono.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Cezary Kosterna po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi H. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2009 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości z tytułu opłaty targowej postanawia: 1. przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi; 2. w pozostałym zakresie wniosek oddalić.
H. G. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku poprosiła o umorzenie zaległości z odsetkami i kosztami. Podniosła, że jest [...] – letnią wdową wychowującą dwóch synów w wieku [...] i [...] lat, zaś jej dorosły syn jest chory, po operacji nogi, nie pracuje i nie otrzymuje renty. Skarżąca również choruje i na leki wydaje miesięcznie ponad [...] złotych. Za gaz i światło płaci około [...] złotych miesięcznie. Wskazała, iż posiada dom o powierzchni [...] metrów kwadratowych i inne nieruchomości o powierzchni [...] metrów kwadratowych. Jej synowie otrzymują świadczenia z KRUS-u i pomocy społecznej w łącznej kwocie [...] złote, na dowód czego załączyła kopię decyzji Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej o przyznaniu prawa od świadczeń rodzinnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r., nr 153, poz. 1270, dalej jako p.p.s.a.), właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym może nastąpić wtedy, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Stosownie zaś do treści art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym może nastąpić, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ciężar dowodu spoczywa przy tym na stronie składającej wniosek o przyznanie prawa pomocy.
Rozpoznając sprawę należy co do zasady odnieść się w pierwszej kolejności do argumentacji przedstawionej przez stronę skarżącą i dokonać analizy jej sytuacji majątkowej oraz zdolności płatniczych, w zestawieniu z wysokością należnych kosztów sądowych. Dokonując weryfikacji oświadczeń złożonych przez skarżącego uwzględnić należy zasady logicznego rozumowania oraz doświadczenia życiowego, informacje znane Sądowi z urzędu, a także wnioski płynące z analizy materiału dowodowego zebranego w sprawie. Dopiero na tej podstawie można bowiem obiektywnie stwierdzić, czy skarżący rzeczywiście wykazał, iż pozbawiony jest możliwości ponoszenia kosztów wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie.
Wniosek skarżącej dotyczy przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, na które na obecnym etapie postępowania składa się wpis sądowy od skargi w wysokości [...] złotych.
Oceniając zasadność zastosowania wobec skarżącej instytucji prawa pomocy, Sąd w pierwszej kolejności musi ustosunkować się do uzasadnienia wniosku i prośby o umorzenie zaległości wraz z odsetkami i kosztami. Wskazać należy, iż Sąd nie ma uprawnienia do umarzania w/w należności, gdyż jest to uprawnienie właściwych organów administracji, zaś rola Sądu ogranicza się do badania zgodności zaskarżonych decyzji z prawem.
Przechodząc zaś do kwestii zwolnienia z kosztów sądowych, to Sąd stwierdza, że sytuacja materialna skarżącej jest trudna, o czym dodatkowo świadczy fakt przyznania prawa do świadczeń rodzinnych przez ośrodek pomocy społecznej. W tej sytuacji koszty sądowe w wysokości [...] zł stanowią dla skarżącej barierę trudną do przezwyciężenia, a obowiązek ich uiszczenia ograniczałby konstytucyjne prawo do sądu.
Jednocześnie nie można przyjąć, że skarżąca nie będzie w stanie ponosić kosztów sądowych, które powstaną w przyszłości w związku z dochodzeniem swoich racji przed sądem np. opłat kancelaryjnych za podejmowane przez Sąd czynności.
Mając na uwadze powyższe, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., Sąd orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło