VIII SA/Wa 869/23
WyrokWSA w Warszawie2024-02-22
Skład orzekający: Renata Nawrot, Justyna Mazur, Iwona Szymanowicz – Nowak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postępowanie egzekucyjne dotyczące zobowiązań podatkowych, wszczęte przed 30 lipca 2020 r., powinno zostać umorzone z powodu przedawnienia, jeśli pomiędzy zastosowanymi środkami egzekucyjnymi występowały przerwy dłuższe niż 5 lat?Ratio decidendi
Sąd uznał, że postępowanie egzekucyjne nie powinno zostać umorzone z powodu przedawnienia. Organy prawidłowo ustaliły, że zastosowane środki egzekucyjne, w tym zajęcie nieruchomości i wierzytelności, skutecznie przerwały bieg terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych. Nawet jeśli pomiędzy niektórymi czynnościami egzekucyjnymi wystąpiły przerwy, to kolejne czynności były podejmowane przed upływem 5 lat od poprzednich, co zgodnie z art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej powodowało ponowne rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia. W związku z tym, zobowiązania podatkowe nie uległy przedawnieniu.Stan faktyczny
Skarżący M. D. wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Skarżący domagał się umorzenia postępowania egzekucyjnego z uwagi na przedawnienie zobowiązań podatkowych z lat 1999-2017. Organy egzekucyjne i odwoławcze uznały, że zastosowane środki egzekucyjne, w tym zajęcia nieruchomości, wierzytelności i wynagrodzenia, skutecznie przerwały bieg terminu przedawnienia, a zobowiązania nie uległy przedawnieniu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Nawrot, Sędziowie Sędzia WSA Justyna Mazur (sprawozdawca), Sędzia WSA Iwona Szymanowicz – Nowak, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 22 lutego 2024 r. sprawy ze skargi M. D. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z 19 października 2023 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę.
Postanowieniem z 15 października 2023 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
w W. (dalej: "DIAS", "Dyrektor IAS" lub "organ odwoławczy"), w wyniku rozpatrzenia zażalenia M. D.(dalej: "skarżący", "strona") utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w R. (dalej: "Naczelnik US", "organ I instancji" lub "organ egzekucyjny") z 19 czerwca 2023 r. nr [...] o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego.
Jako podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia Dyrektor IAS wskazał art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 775; dalej: "k.p.a.") oraz art. 18, art. 59 § 1 pkt 2, art. 59 § 3, art. 59 § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 479, ze zm.).
Przedmiotowe rozstrzygnięcia zostały wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Postanowieniem z 19 czerwca 2023 r. nr [...] Naczelnik US po rozpatrzeniu wniosku z dnia 24 kwietnia 2023 r. w części dotyczącej umorzenia postępowania egzekucyjnego oraz uchylenia dokonanych czynności egzekucyjnych, odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec majątku skarżącego na podstawie własnych tytułów wykonawczych według stanu na 24 kwietnia 2023 r.: nr [...], obejmujących należności z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych oraz podatku od towarów i usług.
Organ egzekucyjny w uzasadnieniu postanowienia przedstawił zestawienie zastosowanych środków egzekucyjnych oraz wystąpienie przesłanek przerywających bieg terminu przedawnienia zaległości podatkowych skarżącego, co do których termin przedawnienia upłynął. Podniósł, iż z zebranego materiału dowodowego oraz przeprowadzonej analizy, na obecnym etapie postępowania nie doszło do przedawnienia dochodzonych w postępowaniu egzekucyjnym zaległości i brak jest podstaw do uchylenia zastosowanych czynności i środków egzekucyjnych. Dodał jednocześnie, iż odnośnie pozostałych należności, co do których 5 letni termin przedawnienia nie upłynął, uzasadniona jest odmowa umorzenia postępowania egzekucyjnego.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący. Wnosząc o uchylenie postanowienia organu I instancji i umorzenie postępowań egzekucyjnych z uwagi na przedawnienie wskazał, iż dotyczą one lat 1999 – 2017 i wygasły na skutek przedawnienia na podstawie art. 59 § 1 pkt 9 Ordynacji podatkowej.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. po rozpatrzeniu zażalenia, postanowieniem z dnia 15 października 2023 r., wskazanym na wstępie i zaskarżonym w niniejszej sprawie, utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia podniósł, iż na dzień wniesienia przez skarżącego wniosku z dnia 24 kwietnia 2023 r. o umorzenie postępowania egzekucyjnego, prowadził postępowania egzekucyjne na podstawie własnych tytułów wykonawczych, które następnie wymienił przytaczając daty ich wystawienia, daty doręczenia, numery i zaległości, których tytuły te dotyczą. Wskazał następnie, iż
w ramach prowadzonego postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny dokonał następujących czynności egzekucyjnych.
1. zajęcia nieruchomości:
- na podstawie tytułów wykonawczych z 29.12.2015 r., zawiadomieniami
z 16.02.2016 r. nr [...] i nr [...], zajął nieruchomości położone w miejscowości K. gm. I., dla których Sąd Rejonowy w L. prowadzi księgi wieczyste
nr [...] i nr [...]. Zawiadomienia doręczono skarżącemu 19.02.2016 r. Wpisu w księdze wieczystej nr [...] i nr [...] o wszczęciu egzekucji z nieruchomości dokonano 18.03.2016 r.;
- na podstawie tytułów wykonawczych z 29.12.2015 r., 5.07.2016 r. i z 3.04.2017 r., zawiadomieniem z 7.04.2017 r. nr [...], zajął nieruchomość położoną w miejscowości K. gm. I., dla której Sąd Rejonowy w L. prowadzi księgę wieczystą nr [...]. Zawiadomienie doręczono na adres skarżącego 18.04.2017 r. Wpisu w księdze wieczystej nr [...] o wszczęciu egzekucji z nieruchomości dokonano 28.04.2017 r.;
2. egzekucji z pieniędzy:
- 29.07.2016 r. w odniesieniu do zobowiązań w podatku od towarów i usług za 6/2007 r. (objętych tytułem wykonawczym z 5.07.2016 r. nr [...]);
- 2.09.2016 r. w odniesieniu do zobowiązań w podatku od towarów i usług za 8/2007 r. (objętych tytułem wykonawczym z 5.07.2016 r. nr [...]) oraz zobowiązań z tytułu odsetek za zwłokę za okresy 4,6,7,8,9/2007 r. (objętych tytułami wykonawczymi z 5.07.2016 r. nr [...] i nr [...]);
3. zajęcia wierzytelności z rachunków bankowych:
na podstawie tytułów wykonawczych z 4.04.2017 r., w [...]S.A.
w W. zawiadomieniem z 6.04.2017 r. nr [...]. Zawiadomienie doręczono do Banku 6.04.2017 r., natomiast skarżącemu 10.04.2017 r.;
na podstawie tytułów wykonawczych z 14.05.2018 r., w [...] S.A.
w W. zawiadomieniem z 16.05.2018 r. nr [...]. Zawiadomienie doręczono do Banku 16.05.2018 r., natomiast na adres skarżącego 21.05.2018 r.;
4. zajęcia innej wierzytelności pieniężnej:
na podstawie tytułów wykonawczych z 4.04.2017 r., 27.11.2017 r. oraz 5.03.2018 r., u D. D. PPHU [...] zawiadomieniem z 27.04.2018 r. nr [...]. Zawiadomienie doręczono dłużnikowi zajętej wierzytelności oraz na adres skarżącego 7.05.2018 r.;
na podstawie tytułów wykonawczych z 29.12.2015 r., 5.07.2016 r., 3.04.2017 r., 14.05.2018 r. oraz z 5.06.2018 r., u D. D. PPHU [...] zawiadomieniami z 26.06.2018 r. nr [...] oraz nr [...]. Zawiadomienia doręczono do dłużnika zajętej wierzytelności oraz na adres skarżącego 2.07.2018 r.;
5. zajęcia wynagrodzenia:
- na podstawie wymienionych powyżej tytułów wykonawczych wystawionych
w okresie od 29.12.2015 r. do 14.11.2022 r., u pracodawcy D. D.zawiadomieniami z 20.02.2023 r. nr [...] i nr [...]. Zawiadomienia doręczono pracodawcy oraz na adres skarżącego 23.02.2023 r.
Organ odwoławczy przypomniał, iż skarżący pismem z 24.04.2023 r. wniósł
w trybie przepisów art. 59 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym
w administracji, o umorzenie postępowania egzekucyjnego z uwagi na przedawnienie zobowiązań podatkowych za lata 1999, 2000, 2005, 2006, 2007, 2009, 2010-2022.
Postanowieniem z 19.06.2023 r. nr [...], organ
I instancji odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego w odniesieniu do zobowiązań podatkowych objętych ww. tytułami wykonawczymi wystawionymi od 29.12.2015 r. do 9.07.2020 r.
Odrębnym postanowieniem z 19.06.2023 r. nr [...], odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego w odniesieniu do zobowiązań podatkowych objętych tytułami wykonawczymi wystawionymi od 25.08.2020 r. do 17.04.2023 r.
Wskazując, iż przedmiotem niniejszego postępowania jest zażalenie skarżącego na postanowienie z 19.06.2023 r. nr [...], zaś zażalenie na postanowienie z 19.06.2023 r. nr [...], zostanie rozpatrzone w odrębnym postępowaniu, organ odwoławczy wskazał, iż w sprawie mają zastosowanie przepisy art. 59 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2019 r, poz. 1438 ze zm.; dalej: "u.p.e.a.") w brzmieniu obowiązującym do 29.07.2020 r., gdyż dotyczą postępowań egzekucyjnych wszczętych do tego dnia, w oparciu o ww. tytuły wykonawcze wystawione w okresie od 29.12.2015 r. do 9.07.2020 r. Przytoczył następnie treść art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. Podniósł, iż po analizie akt sprawy, podziela stanowisko organu egzekucyjnego, że należności dochodzone na podstawie ww. tytułów wykonawczych (wystawionych od 29.12.2015 r. do 9.07.2020 r.), nie uległy przedawnieniu i wniosek skarżącego o umorzenie postępowania egzekucyjnego, we wskazanym zakresie, podlega oddaleniu. Przytoczył następnie art. 70 § 1 i § 4 Ordynacji podatkowej i wyjaśnił, iż w odniesieniu do zobowiązań podatkowych za lata 2005 - 2014 organ egzekucyjny prowadził wcześniej postępowanie egzekucyjne, które umorzył postanowieniem z 27.05.2015 r. nr [...] na podstawie art. 59 § 1 pkt 9 u.p.e.a. (na żądanie wierzyciela), doręczonym na adres skarżącego 1.06.2015r. Postępowanie egzekucyjne w 2015 r. i 2016 r. wszczął ponownie na wniosek wierzyciela, na podstawie ponownie wystawionych tytułów wykonawczych. Powołując się na art. 60 § 1 u.p.e.a. wskazał, iż umorzenie postępowania egzekucyjnego powoduje uchylenie czynności egzekucyjnych. Pozostają jednak w mocy prawa osób trzecich nabyte na skutek tych czynności.
Wskazał, iż w odniesieniu do zobowiązań za lata 2005 - 2011, objętych tytułami wykonawczymi z 29.05.2015 r. oraz z 5.07.2016 r., zweryfikował skuteczność czynności egzekucyjnych podjętych w poprzednim postępowaniu egzekucyjnym, przerywających bieg terminu przedawnienia tych zobowiązań:
podatek od towarów i usług za 6,9,11,12/2005 r. - tytuł wykonawczy nr [...]. Poprzednie tytuły wykonawcze: z 9.07.2007 r. nr [...] (6/2005 r.), z 5.07.2007 r. nr [...] (9,11,12/2005 r.);
podatek od towarów i usług za 5,6,7,8/2006 r. - tytuł wykonawczy nr [...]. Poprzednie tytuły wykonawcze: z 5.07.2007 r. nr [...] (5,6,8/2006 r.), z 5.07.2007 r. nr [...] (7/2006 r.).
Termin wymagalności zobowiązań za 6,9,11/2005 r. - 31.12.2010 r., za 12/2005 r. oraz 5,6,7,8/2006 r. - 31.12.2011 r. Odpisy poprzednich tytułów wykonawczych doręczono skarżącemu bezpośrednio 19.07.2007 r.
Po skutecznym zajęciu innej wierzytelności zawiadomieniem z 5.10.2009 r. nr [...] u dłużnika zajętej wierzytelności [...] Sp. z o.o., doręczonym dłużnikowi 9.10.2009 r., na adres skarżącego 8.10.2009 r., wskazane zobowiązania były wymagalne do 9.10.2014 r.
podatek od towarów i usług za okresy 1-12/2007 r.- tytuły wykonawcze od nr [...] do nr [...], nr [...] i nr [...]. Poprzednie tytuły wykonawcze: z 12.10.2009 r. nr: [...] (2/2007 r.), od [...] do [...] (5,6,7,8/2007 r.), od [...] do [...] (10-12/2007 r.), z 16.10.2009 r. od [...] do [...] (1,3,4,9/2007 r.).
Termin wymagalności zobowiązań za okresy 1-11/2007 r. - 31.12.2012 r., za 12/2007 r. - 31.12.2013 r.
Po skutecznym zajęciu innej wierzytelności zawiadomieniem z 19.10.2009 r. nr [...]u dłużnika zajętej wierzytelności [...] Sp. z o.o., doręczonym dłużnikowi 23.10.2009 r., na adres skarżącego 22.10.2009 r. (wraz z odpisami tytułów wykonawczych), wskazane zobowiązania były wymagalne do 23.10.2014 r.
zaległość z tytułu odsetek za zwłokę od zaliczek za 1,4,6,7-11/2007 r. na podatek dochodowy od osób fizycznych - tytuły wykonawcze nr [...] i nr [...]. Poprzednie tytuły wykonawcze: z 17.09.2010 r. nr [...] (1,4,6,7/2007 r.) i nr [...] (8-11/2007 r.), doręczone 30.09.2010 r. przy zawiadomieniu o zajęciu z 27.09.2010 r. nr [...]. Termin wymagalności zobowiązań 31.12.2012 r.
podatek od towarów i usług za okresy 11,12/2010 r.- tytuł wykonawczy nr [...] i nr [...]. Poprzednie tytuły wykonawcze: z 4.02.2011 r. nr [...] (11/2010 r.), z 1.04.2011 r. nr [...] (12/2010 r.), doręczone kolejno 17.02.2011 r., 15.04.2011 r. Termin wymagalności zobowiązania za 11/2010 r.- 31.12.2015 r., za 12/2010 r - 31.12.2016 r.
podatek dochodowy od osób fizycznych za 2010 r. - tytuł wykonawczy nr [...]. Poprzedni tytuł wykonawczy z 18.07.2011 r. nr [...], termin wymagalności zobowiązania 31.12.2016 r.
Po skutecznym zajęciu rachunku bankowego w [...]S.A. zawiadomieniem z 22.09.2011 r. nr [...], doręczonym do Banku 30.09.2011 r., na adres skarżącego 29.09.2011 r., wszystkie wskazane powyżej zobowiązania podatkowe były wymagalne do 30.09.2016 r., za wyjątkiem zobowiązania w podatku od towarów i usług za 12/2010 r. oraz w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2010 r. z ustawowym terminem wymagalności do 31.12.2016 r.
zaległość z tytułu odsetek za zwłokę od zaliczek za 1,2,5/2011 r. na 19% podatek dochodowy od dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej - tytuł wykonawczy nr [...] Poprzedni tytuł wykonawczy z 12.07.2012 r. nr [...] doręczony 19.09.2012 r.), termin wymagalności zobowiązania 31.12.2016 r. Po skutecznym zajęciu rachunku bankowego w [...]S.A. zawiadomieniem z 19.03.2013 r. nr [...], doręczonym do Banku 25.03.2013 r., na adres skarżącego 22.03.2013 r., wskazane powyżej zobowiązania podatkowe były wymagalne do 25.03.2018 r.
W ramach aktualnie prowadzonego postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułów wykonawczych od 29.12.2015 r. do 9.07.2020 r., organ egzekucyjny dokonał kolejnych skutecznych czynności egzekucyjnych przerywających bieg terminu przedawnienia przedmiotowych zobowiązań.
Na podstawie tytułów wykonawczych z 29.12.2015 r., zawiadomieniami
z 16.02.2016 r. nr [...] i nr [...], organ egzekucyjny zajął nieruchomości położone
w miejscowości K. gm. I., dla których Sąd Rejonowy w L. prowadzi księgi wieczyste nr [...] i nr [...]. Zawiadomienia doręczono skarżącemu 19.02.2016 r. Wpisu w księdze wieczystej nr [...] i nr [...] o wszczęciu egzekucji z nieruchomości dokonano 18.03.2016 r.
Powołując się na art. 110 c § 4 u.p.e.a. organ odwoławczy wskazał, zobowiązania objęte tytułami wykonawczymi z 29.12.2015 r. były wymagalne do 19.02.2021 r.
W odniesieniu do zobowiązań w podatku od towarów i usług za 6/2007 r. (objętych tytułem wykonawczym z 5.07.2016 r. nr [...]) nastąpiło przerwanie biegu terminu przedawnienia zobowiązania w efekcie zastosowania egzekucji z pieniędzy 29.07.2016 r. Tym samym zobowiązanie było wymagalne do 29.07.2021 r.
W odniesieniu do zobowiązań w podatku od towarów i usług za 8/2007 r. (objętych tytułem wykonawczym z 5.07.2016 r. nr [...]) oraz zobowiązań z tytułu odsetek za zwłokę za okresy 4,6,7,8,9/2007 r. (objętych tytułami wykonawczymi z 5.07.2016 r. nr [...]i nr [...]), nastąpiło przerwanie biegu terminu zobowiązania w efekcie zastosowania egzekucji z pieniędzy 2.09.2016 r. Tym samym zobowiązania były wymagalne do 2.09.2021 r.
Zawiadomieniem z 6.04.2017 r. nr [...], na podstawie tytułów wykonawczych z 4.04.2017 r., organ egzekucyjny zajął wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w [...] S.A. w W.. Zawiadomienie doręczono do Banku 6.04.2017 r., natomiast skarżącemu 10.04.2017 r. Tym samym zobowiązania objęte ww. tytułami wykonawczymi, były wymagalne do 6.04.2022 r.
Zawiadomieniem z 7.04.2017 r. nr [...], na podstawie między innymi tytułów wykonawczych z 29.12.2015 r., 5.07.2016 r.
i z 3.04.2017 r. organ egzekucyjny zajął nieruchomość położoną w miejscowości K. gm. I., dla której Sąd Rejonowy w L. prowadzi księgę wieczystą nr [...]. Zawiadomienie doręczono na adres skarżącego 18.04.2017 r. Wpisu w księdze wieczystej nr [...]. o wszczęciu egzekucji z nieruchomości dokonano 28.04.2017 r. Tym samym zobowiązania objęte ww. tytułami wykonawczymi, były wymagalne do 18.04.2022 r.
Zawiadomieniem z 27.04.2018 r. nr [...], organ egzekucyjny na podstawie tytułów wykonawczych z 4.04.2017 r., 27.11.2017 r. oraz 5.03.2018 r., zajął inną wierzytelność pieniężną u dłużnika zajętej wierzytelności D. D. PPHU [...]. Zawiadomienia doręczono dłużnikowi zajętej wierzytelności oraz na adres skarżącego 7.05.2018 r. Tym samym zobowiązania objęte ww. tytułami wykonawczymi, były wymagalne do 7.05.2023 r.
Zawiadomieniem z 16.05.2018 r. nr [...], na podstawie tytułów wykonawczych z 14.05.2018 r. organ egzekucyjny zajął wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w [...] S.A. w W.. Zawiadomienie doręczono do Banku 16.05.2018 r., natomiast na adres skarżącego 21.05.2018 r. Tym samym zobowiązania objęte ww. tytułami wykonawczymi, były wymagalne do 16.05.2023 r.
Zawiadomieniami z 26.06.2018 r. nr [...] oraz nr [...], organ egzekucyjny na podstawie tytułów wykonawczych z 29.12.2015 r., 5.07.2016 r., 3.04.2017 r., 14.05.2018 r. oraz z 5.06.2018 r., zajął inne wierzytelności pieniężne u dłużnika zajętej wierzytelności D.D. PPHU [...]. Zawiadomienia doręczono do dłużnika zajętej wierzytelności oraz na adres skarżącego 2.07.2018 r. Tym samym zobowiązania objęte ww. tytułami wykonawczymi były wymagalne do 2.07.2023 r.
W odniesieniu do zastrzeżeń skarżącego zawartych w zażaleniu dotyczących wskazanego zawiadomienia, Dyrektor IAS wyjaśnił, że zgodnie z potwierdzeniem odbioru zawiadomienie przesłane na adres zamieszkania skarżącego odebrała A. D. 2.07.2023 r. Natomiast dłużnik zajętej wierzytelności D. D. pismem
z 28.08.2018 r. potwierdziła przyjęcie zajęcia do realizacji, tym samym czynność egzekucyjna jest skuteczna.
Zawiadomieniami z 20.02.2023 r. nr [...] i nr [...], na podstawie wymienionych powyżej tytułów wykonawczych wystawionych w okresie od 29.12.2015 r. do 14.11.2022 r. organ egzekucyjny zajął wynagrodzenie skarżącego u pracodawcy D. D.. Zawiadomienie doręczono pracodawcy oraz na adres skarżącego 23.02.2023 r. Stwierdził zatem, iż zobowiązania objęte przedmiotowymi tytułami wykonawczymi wystawionymi od 29.12.2015 r. do 9.07.2020 r. są wymagalne do 23.02.2028 r.
Organ odwoławczy wskazał jednocześnie, że przedstawione czynności egzekucyjne, skutecznie przerywające bieg terminu dochodzonych zobowiązań podatkowych, znajdują również potwierdzenie w piśmie Wierzyciela - Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w R. z 20.06.2023 r. nr [...], w odpowiedzi w sprawie wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia zobowiązań podatkowych przez przedawnienie, doręczonym na adres skarżącego 22.06.2023 r. oraz do wiadomości organu egzekucyjnego.
Organ egzekucyjny wskazał zatem, że na dzień rozstrzygnięcia sprawy dochodzone należności są wymagalne, stąd żądanie skarżącego z 24.04.2023 r.
o umorzenie postępowania egzekucyjnego z uwagi na przedawnienie zobowiązań,
w odniesieniu do należności za lata 2005-2019, objętych tytułami wykonawczymi nr: [...], nie znajduje uzasadnienia.
Organ odwoławczy wskazał jednocześnie, iż wniosek skarżącego dotyczył również zobowiązań za lata 1999 i 2000. Zgodnie z aktami sprawy postanowieniem
z 27.05.2015 r. nr [...] organ egzekucyjny umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone między innymi do zobowiązań za wskazane okresy i na dzień wniesienia wniosku skarżącego o umorzenie postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny nie prowadzi postępowania egzekucyjnego w zakresie tych zobowiązań.
Mając na względzie przytoczone okoliczności faktyczne i prawne organ odwoławczy postanowił o utrzymaniu w mocy postanowienia organu egzekucyjnego, wskazanego w sentencji.
Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł M. D..
Wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia, umorzenie postępowań egzekucyjnych z uwagi na przedawnienie zobowiązań podatkowych dotyczących lat 2001 - 2017, z uwagi na ich wygaśnięcie wskutek przedawnienia, zgodnie z art. 59 § 1 pkt 9 Ordynacji podatkowej oraz o stwierdzenie i zwrot nadpłaty uiszczonej na poczet ww. zaległości podatkowych, wydanemu postanowieniu skarżący zarzucił naruszenie:
art. 6 k.p.a., 7 k.p.a., 8 k.p.a., 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez przeprowadzenie przedmiotowego postępowania w sposób niepogłębiający zaufania do organów Państwa, niezebranie i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego
w sprawie, brak dążenia do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy
i w konsekwencji ustalenie tego stanu w sposób wadliwy,
art. 81a § 1 k.p.a. poprzez rozstrzygnięcie niedających się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego na niekorzyść strony,
naruszenie art. 7 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nierozważenie przez organ
II instancji wszystkich zarzutów podniesionych przez skarżącego w toku niniejszego postępowania oraz nie odniesienie się do nich w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia,
naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. w zw. z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez niezasadne utrzymanie w mocy wadliwego postanowienia organu I instancji
w sytuacji, w której winno ono zostać przez organ II instancji w całości uchylone, wniosek o umorzenie postępowań egzekucyjnych winien zostać w całości uwzględniony, a czynności egzekucyjne w całości uchylone z uwagi na przedawnienie,
art. 7a § 1 k.p.a. przez dokonanie wykładni przepisów i rozstrzygnięcie wątpliwości w tym zakresie na niekorzyść skarżącego.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, iż według dat wskazanych przez organ podatkowy pomiędzy środkami egzekucyjnymi, czyli pomiędzy zajęciem wynagrodzenia a zajęciem nieruchomości minęło 5 lat, zatem zobowiązania podatkowe uległy przedawnieniu. Skoro na obecnym etapie postępowania doszło do przedawnienia dochodzonych w postępowaniu egzekucyjnym zaległości, są podstawy do uchylenia zastosowanych czynności i środków egzekucyjnych. Zajęcie wynagrodzenia w lutym 2023 r. nie skutkuje przerwaniem biegu terminu przedawnienia. Skarżący podniósł, iż jak wskazał organ podatkowy 26.06.2018 r. rzekomo miało miejsce zajęcie innych wierzytelności (02.07.2018 r. - zajęcie doręczone do dłużnika zajętej wierzytelności oraz do zobowiązanego) - nie dokonano tego zabezpieczenia, nikt nie wie czego ono dotyczy oraz kogo. Organ podatkowy nie udzielił żadnych informacji na ten temat. Podatnik o przedmiotowym rzekomym zajęciu dowiedział się z wydanego postanowienia oraz odpowiedzi w sprawie wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia zobowiązań podatkowych przez przedawnienie wydanych przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w R..
Organ podatkowy wskazał, że nie ulegają przedawnieniu zobowiązania podatkowe zabezpieczone hipoteką lub zastawem skarbowym, jednakże po upływie terminu przedawnienia zobowiązania te mogą być egzekwowane tylko z przedmiotu hipoteki lub zastawu. Wskazując na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia
8 października 2013 r. sygn. akt SK 40/12, w którym uznano za niezgodny
w Konstytucją RP art. 70 § 6 Op, którego brzmienie przeniesiono obecnie do art. 70 § 8 Op oraz orzecznictwo sądów administracyjnych dotyczące tej problematyki, skarżący podniósł, iż niezasadne jest powoływanie się na art. 70 § 8 Op. Zaległości podatkowe uległy zatem przedawnieniu, co powoduje wygaśniecie zobowiązania i umorzenie wszczętego postępowania egzekucyjnego.
W odpowiedzi na skargę, Dyrektor IAS wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), stosownie do art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) sprawowana jest na podstawie kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) – c) ppsa). Przy czym, zgodnie z art. 134 § 1 ppsa, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną,
z zastrzeżeniem art. 57a, który w niniejszej sprawie nie ma zastosowania.
Dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia w tak zakreślonych granicach kompetencji Sąd uznał, że nie narusza ono prawa
w sposób uzasadniający wyeliminowanie z obrotu prawnego.
Sporem w sprawie objęta jest prawidłowość uznania przez organ egzekucyjny, iż w prowadzonym wobec majątku skarżącego postępowaniu egzekucyjnym na podstawie wymienionych w postanowieniu tytułów wykonawczych nie doszło do przedawnienia zobowiązań objętych tymi tytułami wykonawczymi i brak jest podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego. Organ egzekucyjny wskazał, iż zaległości objęte postępowaniem egzekucyjnym, o umorzenie którego skarżący wnosi zostały objęte zaległości: z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 1 – 12/2010 r., za
1 – 12/2011 r.; podatku od towarów i usług: za 6/2005 r., za 9/2005 r., za 11/2005 r., za 12/2005 r., za 5/2006 r., za 6/2006 r., za 7/2006 r., za 8/2006 r., za 1/2007 r.,
za 2/2007 r., za 3/2007 r., za 4/2007 r., za 5/2007 r., za 7/2007 r., za 9/2007 r., za 10/2007 r., za 11/2007 r., za 12/2007 r., za 11/2010 r., za 12/2010 r., za I kwartał 2011 r., za II kwartał 2011 r., za IV kwartał 2011 r., za III kwartał 2012 r., za I kwartał 2013 r., za III kwartał 2013 r., za IV kwartał 2013 r., za I kwartał 2014 r., za II kwartał 2014 r., za III kwartał 2014 r.; podatku dochodowego liniowego PPL za 1-2 i 5/2011 r.; podatku od towarów i usług: za 6/2007 r., za 8/2007; podatku dochodowego od osób fizycznych: za 4, 6, 7/2007 r., za 8, 9/2007 r.; podatku od towarów i usług: za IV kwartał 2014 r., za III kwartał 2015 r., za IV kwartał 2015 r., za I kwartał 2016 r.; podatku dochodowego: za 1 – 12/2014 r., za 1 -12/2015 r.; podatku dochodowego od osób fizycznych za 1 – 4/2016 r., za 5, 9, 10, 11/2016 r.; podatku od towarów i usług za III kwartał 2017 r.; podatku dochodowego od osób fizycznych za 1, 2, 3, 4/2017 r., za 5, 6, 7, 8/2017 r.; podatku od towarów i usług za IV kwartał 2017 r., za I kwartał 2018 r., za II kwartał 2018 r., za III kwartał 2018 r., za IV kwartał 2018 r.; podatku dochodowego od osób fizycznych za 1/2018 r., za 2/2018 r., za 3/2018 r., 4/2018 r., za 7/2018 r., za 8/2018 r., za 11/2018 r., za 12/2018 r.; podatku od towarów i usług za I kwartał 2019 r., podatku dochodowego liniowego PIT-36 L za 2018 r., odsetek od podatku dochodowego liniowego PIT-36 L za 6/2018 r., za 9/2018 r., za 12/2018 r.; podatku od towarów i usług za II kwartał 2019 r., za III kwartał 2019 r., IV kwartał 2019 r., za I kwartał 2020 r., podatku dochodowego od osób fizycznych za 1/2019 r., a 2/2019 r., za 5/2019 r., za 6/2019 r., za 7/2019 r., za 9/2019 r., za 10/2019 r., za 11/2019 i za 12/2019 r. Po dokonaniu analizy wymagalności powyższych zobowiązań podatkowych objętych wskazanymi w postanowieniu tytułami wykonawczymi organ egzekucyjny wskazał, iż z uwagi na przerwanie biegu terminu przedawnienia wskutek zastosowanych środków egzekucyjnych lub z uwagi na to, że zobowiązania podatkowe przedawniają się z upływem 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku, który to termin nie upłynął, dochodzone należności nie uległy przedawnieniu. Organ odwoławczy powyższe stanowisko organu egzekucyjnego zaakceptował. Stwierdził bowiem, iż dochodzone należności są wymagalne wskutek dokonywanych czynności egzekucyjnych
w prowadzonym uprzednio i umorzonym na wniosek wierzyciela postępowaniu egzekucyjnym, jak również w obecnie prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym. Przedstawił przy tym stosowane środki egzekucyjne i powołując się na art. 70 § 1 i § 4 Op wskazał, iż na dzień rozstrzygnięcia dochodzone należności były wymagalne.
Skarżący powołując się na art. 70 § 1 i § 4 Op wskazał, iż pomiędzy zajęciem wynagrodzenia, a zajęciem nieruchomości minęło 5 lat, a zatem zobowiązania podatkowe uległy przedawnieniu. Zajęcie wynagrodzenia w lutym 2023 r. nie skutkuje przerwaniem biegu terminu przedawnienia. Nie wiadomo bowiem czego dotyczy zajęcie innej wierzytelności z dnia 26 czerwca 2018 r., o którym podatnik dowiedział się
z wydanego postanowienia. Za niezasadne skarżący uznał także powoływanie się przez organy na art. 70 § 8 Op, który nie posiada przymiotu zgodności z Konstytucją RP.
Odnosząc się do tak zakreślonego przedmiotu sporu wskazać należy, iż w dniu 30 lipca 2020 r. weszły w życie przepisy ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r., poz. 2070, ze zm.). Stosownie do przepisu art. 13 ust. 1 tej ustawy, do postępowań egzekucyjnych wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej stosuje się przepisy dotychczasowe. Oznacza to, że w niniejszym postępowaniu zastosowanie znajdą przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym
w administracji w brzmieniu obowiązującym do dnia 29 lipca 2020 r., gdyż postępowanie egzekucyjne, o którym mowa w niniejszej sprawie zostało wszczęte przed dniem 30 lipca 2020 r. Zgodnie z art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. we wskazanym wyżej brzmieniu postępowanie egzekucyjne umarza się jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał. Jak zaś wynika z art. 59 § 1 pkt 9 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2651 ze zm., także jako: "Ordynacja podatkowa", "Op") zobowiązanie podatkowe wygasa w całości lub w części wskutek przedawnienia. Jak wynika z art. 70 § 1 Op zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Zgodnie
z art. 70 § 4 Op bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny. Co także istotne w okolicznościach niniejszej sprawy, w przypadku umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 9 u.p.e.a., to jest na żądanie wierzyciela, dokonane czynności egzekucyjne pozostają w mocy. W myśl art. 60 § 1 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym do dnia
29 lipca 2020 r., jedynie umorzenie postępowania egzekucyjnego z przyczyny, o której mowa w art. 59 § 1 pkt 1-8 i 10, powoduje uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych, jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej. Pozostają jednak w mocy prawa osób trzecich nabyte na skutek tych czynności. Z akt egzekucyjnych wynika, iż wobec majątku skarżącego było prowadzone postępowanie egzekucyjne, które zostało postanowieniem Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w R. z dnia 27 maja 2015 r. umorzone na podstawie art. 59 § 3 w zw. z art. 59 § 1 pkt 9 u.p.e.a.
Z powyższego wynika zatem, iż w przypadku zastosowania w odniesieniu do zobowiązania podatkowego środka egzekucyjnego w odstępach nie przekraczających pięciu lat, bieg pięcioletniego terminu przedawnienia zostaje przerwany, biegnie na nowo i zobowiązanie przez okres kolejnych pięciu lat pozostaje wymagalne.
Jak wynika z postanowień organów obu instancji, organy te szczegółowo przeanalizowały i przedstawiły stosowane w postępowaniach egzekucyjnych prowadzonych wobec majątku skarżącego w zakresie objętym niniejszym postępowaniem środki egzekucyjne, które zostały wymienione w art. 1a pkt 12 u.p.e.a. Skarżący powyższych ustaleń w większości nie kwestionuje. Wskazuje bowiem jedynie na niezasadność zastosowania zajęcia wynagrodzenia za pracę, jakie miało miejsce
w lutym 2023 r. z uwagi na upływ terminu przedawnienia podnosząc, iż pomiędzy zajęciem wynagrodzenia a zajęciem nieruchomości upłynęło 5 lat. Twierdzi bowiem, iż nie wiadomo czego i kogo dotyczy zajęcie innych wierzytelności z dnia 26.06.2018 r., które miało być doręczone dłużnikowi zajętej wierzytelności i zobowiązanemu w dniu 2.07.2018 r. Zdaniem skarżącego zajęcie to miało charakter rzekomy. Z uwagi na to, iż brak jest podstaw do zastosowania art. 70 § 8 Op z uwagi na jego niekonstytucyjność dokonane zajęcia nieruchomości nie skutkują możliwością uznania, iż zobowiązania te nie uległy przedawnieniu.
Odnosząc się do tej argumentacji zauważyć należy, iż wbrew twierdzeniom skarżącego Dyrektor IAS nie stosował przy ocenie wymagalności zobowiązań skarżącego objętych prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym art. 70 § 8 Op. Tym samym podzielając wywody skarżącego, poparte orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego przywołanym w skardze, iż organy podatkowe nie mogą powoływać się na art. 70 § 8 Op z uwagi na to, że do tego przepisu mają odpowiednie zastosowanie te same zastrzeżenia konstytucyjne, które zostały podniesione w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 8 października 2013 r., SK 40/12, wskazać należy, że okoliczności te pozostają bez wpływu na rozstrzygnięcie. Wbrew twierdzeniom skargi organ odwoławczy oceny wymagalności zobowiązań skarżącego objętych postępowaniem egzekucyjnym dokonał na podstawie art. 70 § 1 Op w powiązaniu z art. 70 § 4 Op.
Jak wynika zarówno z postanowienia organu egzekucyjnego, jak i zaskarżonego w niniejszej sprawie postanowienia Dyrektora IAS oraz akt egzekucyjnych, środek egzekucyjny w postaci zajęcia nieruchomości został zastosowany na podstawie zawiadomień z 16 lutego 2016 r. nr [...] oraz [...], które to zawiadomienia zostały doręczone zobowiązanym 19 lutego 2016 r. (karty od 189 – 193 tom I akt egzekucyjnych). Zgodnie z treścią art. 110c § 4 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym w dacie zajęcia, zostało ono zatem dokonane w dniu 19 lutego 2016 r. Kolejne zajęcie nieruchomości miało zaś miejsce na podstawie zajęcia z dnia 7 kwietnia 2017 r. nr [...], doręczone zobowiązanym w dniu 18 kwietnia 2017 r. (karty od 198 do 200 tom I akt egzekucyjnych).
Kolejny środek egzekucyjny został zastosowany przez upływem pięciu lat od ww. Wbrew twierdzeniom skargi w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ odwoławczy wskazał czego i kogo dotyczyły zajęcia z 26 czerwca 2018 r. (nr [...] i nr [...]), którymi na podstawie tytułów wykonawczych z 29.12.2015 r., 5.07.2016 r., 3.04.2017 r., 14.05.2018 r. oraz 5.06.2018 r. organ egzekucyjny zajął inne wierzytelności pieniężne u dłużnika zajętej wierzytelności D. D. PPHU [...]. Wskazał także, iż zawiadomienia do dłużnika zajętej wierzytelności oraz na adres skarżącego zostały doręczone 2.07.2018 r. Z akt egzekucyjnych wynika, iż zajęcia z dnia 26 czerwca 2018 r., o których mowa wyżej zostały doręczone prawidłowo zarówno skarżącemu, jak i dłużnikowi zajętej wierzytelności w dniu 2.07.2018 r., odebrane przez dorosłego domownika A. D. (karty od 221 do 226 tom I akt egzekucyjnych). Pismem dnia 28 sierpnia 2018 r. D. D. poinformowała organ egzekucyjny o tym, iż współpracuje z osobą wskazaną w zajęciu i w momencie dokonywania zapłaty za dostarczony towar będzie przekazywać środki na rachunek organu egzekucyjnego (karta 229 tom I akt egzekucyjnych). Powyższe zajęcia innej wierzytelności pieniężnej zostały zatem dokonane zgodnie z art. 89 u.p.e.a. i wywołały z dniem 2.07.2018 r. skutek w postaci przerwania biegu terminu przedawnienia, o którym mowa w art. 70 § 4 Op. Tym samym zajęcia wynagrodzenia za pracę dokonane zawiadomieniami z dnia 20 lutego 2023 r. nr [...] i nr [...] doręczonymi D. D. i skarżącemu w dniu 23.02.2023 r. (odebrane przez dorosłego domownika A. D.; karty 246 – 249, 239- 242 tom I akt egzekucyjnych) zostały dokonane przed upływem 5 lat od zastosowania poprzedniego środka egzekucyjnego. D. D. pismami z dnia 13 kwietnia 2023 r. i z 10 marca 2023 r. (karty 252 i 245 tom I akt egzekucyjnych) potwierdziła fakt zatrudnienia skarżącego i otrzymywanie wynagrodzenia.
Z powyższego wynika zatem, iż argumentacja skargi nie daje podstaw do jej uwzględnienia. Zauważyć także należy, iż organ egzekucyjny w toku prowadzonych postępowań egzekucyjnych zastosował szereg środków egzekucyjnych. Analiza aktywności organu egzekucyjnego nie wskazuje na to, aby pomiędzy poszczególnymi środkami egzekucyjnymi występowały przerwy wynoszące okres przekraczający 5 lat, co dawałoby podstawy do dopatrywania się stosowania środków egzekucyjnych po upływie terminu przedawnienia. Zaskarżone postanowienie, jak i postanowienie organu egzekucyjnego w sposób wyczerpujący przedstawiają przebieg prowadzonego wobec majątku skarżącego postępowania egzekucyjnego na podstawie objętych niniejszymi postanowieniami tytułów wykonawczych. Brak jest zatem podstaw do postawienia zaskarżonemu postanowieniu wskazanych w skardze zarzutów. Organ odwoławczy wbrew zarzutom skargi odpowiedział na argumentację zażalenia wywodząc, iż egzekwowane zobowiązania nie wygasły wskutek przedawnienia. Okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia zostały w sposób prawidłowy zebrane i rozpatrzone,
z uwzględnieniem argumentacji skarżącego, nie dając podstaw do uznania, iż żądanie umorzenia postępowania egzekucyjnego w niniejszej sprawie jest zasadne.
Z tych względów Sąd orzekając na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę, orzekając jak
w wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło