VIII SA/Wa 870/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski Sędzia WSA Renata Nawrot (sprawozdawca) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 8 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi M. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia 18 września 2024 r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. na rzecz skarżącgo M. K. kwotę 257 (słownie: dwieście pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z 22 lipca 2024 r. znak[...] Burmistrz [...] (dalej: Burmistrz) odmówił M. K. (dalej: skarżący) umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego za okres od dnia 1 października 2016 r. do 30 września 2017 r. Decyzja została doręczona skarżącemu w dniu 24 lipca 2024 r. Pismem z 6 sierpnia 2024 r. skarżący nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem wniósł odwołanie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Radomiu (dalej: SKO, organ) postanowieniem z 18 września 2024 r. znak: [...] stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że termin do wniesienia odwołania upływał 7 sierpnia 2024 r. (środa). Odwołanie sporządzone 6 sierpnia 2024 r. zostało złożone w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w [...] (dalej: MOPS) w dniu 13 sierpnia 2024 r., a więc z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Skarżący nie składał prośby o przywrócenie terminu. W konsekwencji powyższego jak wskazał organ, należało stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W podstawie prawnej SKO powołało art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm., dalej: k.p.a.). W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika zarzucił: I. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy: 1. art. 57 § 5 pkt. 2 k.p.a. polegające na niezastosowaniu niniejszego przepisu, co do doprowadziło do błędnego ustalenia przez SKO, iż odwołanie od decyzji dnia 22 lipca 2024 r., zostało złożone przez skarżącego w MOPS w dniu 13 sierpnia 2024 r., podczas gdy przedmiotowe odwołanie zostało wniesione 7 sierpnia 2024 r.- nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe; 2. art. 134 k.p.a. poprzez jego niesłuszne zastosowanie w niniejszej sprawie tj. stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania przez skarżącego od decyzji z 22 lipca 2024 r., w sytuacji, gdy przedmiotowe odwołanie zostało wniesione w terminie wynikającym z art. 129 § 2 k.p.a. Skarżący wniósł o: 1. uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia; 2. rozpoznanie sprawy na rozprawie; 3. zasądzenie na rzecz skarżącego od organu kosztów postępowania, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł. 4. przeprowadzenie dowodu z następujących dokumentów: koperty (w aktach sprawy) potwierdzenia nadania listu poleconego wraz z pismem przewodnim (w aktach sprawy) oraz wydruku ze strony internetowej Poczty Polskiej S.A. (śledzenie przesyłek) celem wykazania, iż odwołanie zostało wniesione przez skarżącego w przepisanym prawie terminie tj. 7 sierpnia 2024 r., zaś odebrane zostało przez MOPS 13 sierpnia 2024 r. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącego podniosła, że jest on stroną łącznie dziewięciu postępowań, które toczyły się w przedmiocie umorzenia należności wypłacanych na rzecz jego małoletnich dzieci, do rąk ich matki D. Ś.. We wszystkich postępowaniach decyzje kończące etap postępowania przed organem pierwszej instancji zostały wydane 22 lipca 2024 r. Ponadto rację ma SKO, wskazując, że decyzja wydana w niniejszej sprawie, jak również pozostałe osiem decyzji zostały odebrane przez skarżącego 24 lipca 2024 r., gdyż zostały przesłane w jednej kopercie listem poleconym na adres skarżącego. Z kolei przesyłka zawierająca łącznie dziewięć odwołań oraz pismo przewodnie została nadana listem poleconym w Urzędzie Pocztowym – 7 sierpnia 2024 r., a wpłynęło do MOPS w dniu 13 sierpnia 2024 r. W ocenie skarżącego organ dopuścił się rażącego naruszenia art. 134 k.p.a. uznając, ze odwołanie zostało wniesione 13 sierpnia 2024 r., co doprowadziło do niesłusznego zastosowania tego przepisu w przedmiotowej sprawie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Odnosząc się do zarzutów skarżącego wskazał, że w aktach sprawy organów obu instancji brak dowodów - tj. koperty ze stemplem daty nadania - świadczących o tym, że odwołanie w niniejszej sprawie nadane zostało w polskiej placówce pocztowej w terminie, o którym mowa w art. 129 § 2 k.p.a. Zdaniem SKO potwierdzenie nadania przesyłki nr [...] do MOPS nie świadczy o tym, że w przesyłce tej znajdowały się te odwołania. Korespondencja ta mogła dotyczyć zupełnie innej sprawy. Dlatego też podjęte rozstrzygnięcie, w świetle zgromadzonych dowodów, jest prawidłowe. Pismem z 16 grudnia 2024 r. pełnomocnik skarżącego wniosła replikę na odpowiedź organu na skargę, podnosząc, że po zapoznaniu się z odpowiedzią na skargę oraz po dokonaniu oględzin akt przedmiotowego postępowania i pozostałych ośmiu postępowań, iż wbrew stanowisku organu, w aktach organu I instancji znajduje się koperta ze stemplem pocztowym, na którym widnieje data nadania listu poleconego nr [...] - 7 sierpnia 2024 r. Przedmiotowa koperta umieszczona została w aktach o sygn. VIII SA/Wa 881/24. Ponadto w aktach administracyjnych znajduje się pismo przewodnie, w którym została opisana zawartość koperty nadanej do MOPS. Zdaniem pełnomocnika skarżącego świadczy to o tym, iż dziewięć odwołań od decyzji burmistrza, w tym odwołanie złożone w niniejszym postępowaniu zostały wysłane 7 sierpnia 2024 r. i odebrane przez pracownika MOPS 13 sierpnia 2024 r. Dlatego też nie ma racji organ, że przesyła polecona o nr [...] mogła dotyczyć zupełnie innej sprawy. Pełnomocnik skarżącego wniosła o dołączenie akt sprawy o sygn. VIII SA/Wa 881/24 i przeprowadzenie dowodu z koperty, w której znajdowały się odwołania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga okazała się uzasadniona. Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej: p.p.s.a.) uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonej decyzji (postanowienia) nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Sąd administracyjny ocenia jedynie legalność działania administracji, co oznacza, że zobowiązany jest zbadać, czy w czasie podejmowania danego aktu administracyjnego, organ administracji nie naruszył prawa. Nie każde naruszenie prawa uzasadnia wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonego aktu administracyjnego. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla taki akt w przypadku, gdy stwierdzi: 1) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; 2) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; 3) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd administracyjny stwierdza nieważność decyzji w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.) lub stwierdza wydanie decyzji z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a.). Dokonana przez sąd kontrola legalności zaskarżonego postanowienia prowadzi do wniosku, że zawiera ono wady powodujące konieczność wyeliminowania go z obrotu prawnego. Podstawą zaskarżonego rozstrzygnięcia był m.in. art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego zgodnie, z którym organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Wyjaśnić należy, że przed merytorycznym rozpoznaniem sprawy organ odwoławczy obowiązany jest zbadać, czy odwołanie jest dopuszczalne oraz czy zostało wniesione z zachowaniem terminu. Warunkiem bowiem skuteczności wniesienia odwołania od decyzji organu l instancji jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Zgodnie z art. 129 § 1 k.p.a. odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję. Z kolei § 2 tego przepisu stanowi, że odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. W okolicznościach przedmiotowej sprawy, decyzja Burmistrza z 22 lipca 2024 r została doręczona skarżącemu 24 lipca 2024 r. Czternastodniowy termin do wniesienia odwołania upływał zatem 7 sierpnia 2024 r. Zdaniem organu należało stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia odwołania, bowiem odwołanie zostało złożone 13 sierpnia 2024 r., co wynika z prezentaty organu I instancji umieszczonej na pierwszej stronie odwołania. Z kolei zdaniem skarżącego wniesione ono było z zachowaniem ustawowego terminu. W ocenie Sądu z akt administracyjnych rozpatrywanej sprawy nie wynika, aby odwołanie zostało złożone bezpośrednio w organie I instancji. Na oryginale odwołania oraz na prezentacie organu I instancji znajdującej się na odwołaniu nie ma informacji, iż zostało ono złożone osobiście. Prezentata zawiera wyłącznie adnotację "data wpływu – 13 sierpnia 2024 r." Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a przeprowadził dowód z akt administracyjnych sprawy prowadzonej przed tutejszym Sądem o sygn. VIII SA/Wa 881/24. W ten sposób Sąd uzyskał dostęp do koperty - przesyłki poleconej o nr nadawczym [...], w której według twierdzeń skarżącego znajdowało się odwołanie od decyzji Burmistrza z 22 lipca 2024 r. znak: [...]., a która to miała kluczowe znaczenie dla oceny legalności działania organu. W aktach administracyjnych rozpatrywanej sprawy koperty tej nie było. Dokonując analizy akt sprawy oraz pozyskanego dowodu w postaci wyżej opisanej koperty uznać należy, że przedmiotowe odwołanie zostało wniesione w ostatnim dniu terminu 7 sierpnia 2024 r. tj. w dacie nadania w urzędzie pocztowym, a nie 13 sierpnia 2024 r. tj. w dacie wpływu odwołania do organu I instancji, jak przyjęło Kolegium. Stosownie do regulacji zawartej w art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a. termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego. Decydującym faktem jest zatem data nadania przesyłki, a nie jej otrzymanie przez adresata. W przypadku jej nadania, jako przesyłka polecona, dowód taki posiada niewątpliwie nadawca i w przypadkach spornych powinien wykazać się umieszczoną na dowodzie nadania pieczęcią urzędu pocztowego. Z dołączonego do skargi potwierdzenia nadania przesyłki, zawierającej według twierdzeń skarżącego przedmiotowe odwołanie wynika, iż została ona złożona w urzędzie pocztowym Warszawa 1 w dniu 7 sierpnia 2024 r. listem poleconym nr [...]. Z załączonego do pisma procesowego z 16 grudnia 2024 r. wydruku elektronicznego z systemu Poczty Polskiej S.A (k. 25 akt sądowych) wynika, że przesyłka ta została doręczona Burmistrzowi – 13 sierpnia 2024 r., a fakt otrzymania przesyłki pokwitowała J. K. - osoba uprawniania do odbioru przesyłki. Dowód nadania przesyłki rejestrowanej nr [...] ma moc dokumentu urzędowego. Zgodnie bowiem z art. 17 ustawy z dnia 23 października 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. z 2018 r. poz. 2188, z późn. zm. potwierdzenie nadania przesyłki rejestrowanej lub przekazu pocztowego wydane przez placówkę pocztową operatora wyznaczonego ma moc dokumentu urzędowego. Numer nadawczy z potwierdzenia nadania jest identyczny jak numer nadawczy znajdujący się na kopercie nadawczej, na której umieszczony jest stempel pocztowy z datą 7 sierpnia 2024 r. W ocenie Sądu, w sytuacji, gdy organ z przyczyn leżących po jego stronie nie jest w stanie jednoznacznie ustalić sposobu wniesienia odwołania, niedopuszczalne jest wywodzenie niekorzystnych dla skarżącego skutków prawnych. Błąd pracownika organu I instancji, który nie zaznaczył sposobu złożenia odwołania nie może skutkować niekorzystnymi skutkami prawnymi dla strony wnoszącej odwołanie. Twierdzenie Kolegium, że za datę złożenia odwołania należy uznać datę jego wpływu do organu umieszczoną na prezentacie albowiem potwierdzenie nadania przesyłki nr [...] do MOPS nie świadczy o tym, że w przesyłce tej znajdowały się te odwołania, gdyż korespondencja ta mogła dotyczyć zupełnie innej sprawy, wobec opisanych wyżej dowodów jest bezpodstawne. Na marginesie stwierdzić należy, że w aktach administracyjnych SKO znajduje się pismo przewodnie z 6 sierpnia 2024 r. – świadczące o złożeniu 9 odwołań i już ta okoliczność powinna skutkować, że należało zweryfikować dokładną datę złożenia odwołania w kontrolowanej sprawie. W związku z powyższym, wbrew twierdzeniom organu, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy dowodzi, iż skarżący wniósł odwołanie z zachowaniem ustawowego terminu. Brak było zatem podstaw do wydania przez organ zaskarżonego postanowienia. Z tych względów kontrolowane postanowienie z dnia 18 września 2024 r., na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a., podlegało uchyleniu, o czym orzeczono w sentencji wyroku (pkt 1). Na podstawie art. 200 p.p.s.a. oraz art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 206 p.p.s.a. w punkcie 2 wyroku zasądzono od organu na rzecz skarżącego, zwrot kosztów postępowania na które składa się zwrot kosztów zastępstwa procesowego w kwocie 240 zł oraz 17 zł tytułem uiszczonej opłaty od pełnomocnictwa. Stosownie do art. 206 p.p.s.a. sąd może w uzasadnionych przypadkach odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości lub w części, w szczególności jeżeli skarga została uwzględniona w części niewspółmiernej w stosunku do wartości przedmiotu sporu ustalonej w celu pobrania wpisu. W niniejszej sprawie, mając na uwadze nakład pracy pełnomocnika strony, Sąd zasądził połowę kosztów zastępstwa procesowego – 240 zł. Należy zauważyć że w rozpoznanych trzech sprawach (VIII SA/Wa 870/24, VIII SA/Wa 877/24 i VIII SA/Wa 878/24) sporządzono analogiczne skargi, a skarżący był reprezentowany przez tego samego pełnomocnika. Sąd orzekł w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Zgodnie z tą regulacją sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.