VIII SA/Wa 872/12
PostanowienieWSA w Warszawie2012-12-20
Skład orzekający: Monika Kramek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą, mimo posiadania emerytury, można przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym dla siebie i rodziny. W przypadku przedsiębiorców, miarodajną dla oceny zdolności płatniczych jest kategoria "przychodu", a nie "dochodu". Analiza operacji na rachunku bankowym nie wskazuje na trudną sytuację finansową rodziny, dlatego kwota wpisu od skargi jest w zasięgu możliwości finansowych skarżącego.Stan faktyczny
J. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. odmawiającą umorzenia zaległości podatkowej. Skarżący podał, że wraz z żoną utrzymuje się z emerytury, a koszty stałe są wysokie. Dołączył dokumenty potwierdzające dochody z emerytury, ale również zeznanie podatkowe za 2011 r. wskazujące na przychody z działalności gospodarczej oraz wyciągi z rachunku bankowego.Rozstrzygnięcie
1. Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi ponad kwotę [...] zł. 2. Odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi E. K., J. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodu uzyskanego w 2003 r. z odpłatnego zbycia nieruchomości postanawia: 1. przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi ponad kwotę [...] ([...]) zł, 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie
W odpowiedzi na wezwanie do wpisu J. K. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie o zwolnienia od kosztów sądowych.
W uzasadnieniu wniosku podał, że wraz z żoną utrzymuje się z emerytury
w łącznej wysokości [...] zł. Wskazał, że stałe koszty utrzymania (czynsz, energia, gaz, leki) wynoszą [...] zł. Gdyby nie pomoc finansowa dzieci małżonkowie nie byliby w stanie zabezpieczyć bieżących potrzeb.
W wyniku wezwania do uzupełnienia wniosku skarżący nadesłał zeznanie podatkowe za 2011 r., kserokopie decyzji o wysokości emerytury, wyciągi z rachunku bankowego, kserokopie faktur za energię i gaz.
Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje:
Rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy na wstępie zaznaczyć należy, że generalną zasadą postępowania sądowego jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w tym postępowaniu. Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym dla siebie i rodziny. Z przepisu tego wynika, że dopiero gdy środki, którymi dysponuje skarżący okażą się niewystarczające może on wystąpić o przyznanie prawa pomocy, a pomoc ta stosowana jest wobec osób nieposiadających żadnego dochodu lub oszczędności lub osób posiadających bardzo niski dochód, a więc takich, które znajdują się
w bardzo trudnej sytuacji materialnej pozwalającej na zaspokojenie jedynie podstawowych potrzeb życiowych.
Dodatkowo należy podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy
w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest także formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie jej udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe.
Z wyjaśnień skarżącego wynika, że jedynym źródłem utrzymania jego i żony są emerytury w łącznej wysokości [...] zł (ok. [...] zł netto). Wpis od skargi ustalono natomiast na kwotę [...] zł. Zestawienie jedynie tych kwot wskazywałoby na zasadność przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, jednakże
z nadesłanych w wyniku uzupełnienia wniosku dokumentów (PIT-36 za 2011 r.) wynika, że małżonkowie osiągają przychody z pozarolniczej działalności gospodarczej – [...] zł. W przypadku przedsiębiorców, a do takich należy ich w tej sytuacji zaliczyć, miarodajną dla oceny zdolności płatniczych nie jest kategoria "dochodu" (rozumianego jako nadwyżka sumy przychodów nad kosztami ich uzyskania), lecz "przychodu". Istnieją bowiem legalne instrumenty podatkowe pozwalające na równoważenie kosztów i przychodów, tak by w końcowym rozliczeniu obciążenie podatkowe zminimalizować, czy też w ogóle je wyeliminować. Do instrumentów takich należą choćby zwolnienia podatkowe, dokonywanie zakupów
w odpowiednim okresie, obniżenie dochodu przez przesunięcie kosztów w czasie, amortyzacja majątku trwałego. Istotniejsze zatem jest to, że małżonkowie uzyskują przychody z działalności gospodarczej. Również analiza operacji na rachunku bankowym nie wskazuje na trudną sytuację finansową rodziny. Wynika z niego bowiem, że skarżący dwukrotnie w miesiącach październik i listopad 2012 r. dokonał przelewu na rzecz [...] odpowiednio kwot [...] zł i [...] zł, przy czym trudno przyjąć, że jest to zwrot pożyczonej kwoty od syna.
Z tych też względów uznano, że kwota [...] zł jaką skarżący będzie zobowiązany uiścić jest w zasięgu jego możliwości finansowych.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło