VIII SA/Wa 874/10

PostanowienieWSA w Warszawie2011-04-13

Skład orzekający: Monika Kramek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przedsiębiorcy, którzy osiągają wysokie przychody z działalności gospodarczej, mogą zostać zwolnieni od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, uznając, że przedsiębiorca, mimo deklarowanego niskiego dochodu, osiąga znaczące przychody z działalności gospodarczej. Sąd podkreślił, że w przypadku przedsiębiorców miarodajne dla oceny zdolności płatniczych są przychody, a nie dochód, ze względu na dostępne instrumenty optymalizacji podatkowej. Stwierdzono, że skarżący nie wykazał, aby sytuacja finansowa uległa pogorszeniu od czasu poprzedniego wniosku o przyznanie prawa pomocy, który również został odrzucony.
Stan faktyczny
Skarżący J. M. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w związku ze skargą kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jego skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. dotyczącą zobowiązania podatkowego w VAT. Skarżący podał, że prowadzi działalność gospodarczą, osiąga niski dochód, a jego żona również prowadzi firmę. W przeszłości odmówiono mu przyznania prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 13 kwietnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku J. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2010 r. [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2005 I 2006 r. postanawia : - odmówić przyznania prawa pomocy- Wyrokiem z dnia [...] stycznia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę J. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2005 i 2006 r. W złożonej skardze kasacyjnej zawarty został wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W jego uzasadnieniu skarżący podał, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z żoną i dwójką małoletnich dzieci. Wyjaśnił, że każde z małżonków prowadzi własną działalność gospodarczą. Z uwagi na "zastój w branży transportowej" skarżący oświadczył, że osiąga miesięcznie [...] zł dochodu, natomiast jego żona z tytułu własnej działalności gospodarczej w chwili obecnej nie osiąga żadnych dochodów. Jako posiadany majątek wymienił dom – [...] m², nieruchomość rolną [...] ha oraz dwa samochody ciężarowe marki [...] i [...]. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej ppsa.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 1 – 3 ppsa). Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (art. 245 § 4 ppsa). Stosownie natomiast do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wniosek J. M. dotyczy dotyczył przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, które na obecnym etapie postępowania wynoszą ok. [...] zł tytułem wpisu od skargi kasacyjnej. Podkreślić w tym miejscu należy, że postanowieniem z dnia [...] października 2010 r. odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy. Składając kolejny wniosek skarżący nie wykazał, aby jego sytuacja finansowa uległa pogorszeniu, stąd też ocena tej sytuacji jest analogiczna jak poprzednio, zwłaszcza że koszty do jakich jest zobowiązany są o połowę niższe. Skarżący podobnie jak jego żona prowadzi własną działalność gospodarczą – usługi transportowe, z której osiąga bardzo wysokie przychody. Przy czym podkreślić należy, że w przypadku przedsiębiorców, a do takich należy skarżący, miarodajną dla oceny ich zdolności płatniczych nie jest kategoria "dochodu" (rozumianego jako nadwyżka sumy przychodów nad kosztami ich uzyskania), lecz "przychodu". Istnieją bowiem legalne instrumenty podatkowe pozwalające na równoważenie kosztów i przychodów, tak by w końcowym rozliczeniu obciążenie podatkowe zminimalizować, czy tez w ogóle je wyeliminować. Do instrumentów takich należą choćby zwolnienia podatkowe, dokonywanie zakupów w odpowiednim okresie, obniżenie dochodu przez przesuniecie kosztów w czasie, amortyzacja majątku trwałego. Istotniejsze zatem jest to, że skarżący uzyskuje przychody z działalności gospodarczej i że przychody te kształtują się znacznym poziomie. Skarżący nie wykazał także, aby na rachunku bankowym wartość operacji uległa zmianie. Przyjąć zatem należy, że w sytuacji kiedy oboje małżonkowie prowadzą własne firmy mało prawdopodobne jest, aby miesięczny dochód rodziny kształtował się na poziomie [...] zł. Z tego samego powodu uznanie, że kwota ok. [...] zł tytułem wpisu od skargi kasacyjnej jest poza zasięgiem możliwości finansowych skarżącego byłoby nieuzasadnionym obciążaniem budżetu państwa tj. pozostałych podatników kosztami, które skarżący może ponieść bez powstania uszczerbku w utrzymaniu koniecznym siebie i rodziny. W tej sytuacji w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło