VIII SA/Wa 875/10

PostanowienieWSA w Warszawie2010-09-21

Skład orzekający: Monika Kramek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą, posiadająca znaczący majątek (nieruchomości, pojazdy, sprzęt), może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym, jeśli dochód z działalności gospodarczej jest niewystarczający do pokrycia tych kosztów, ale nie wykazano obiektywnej niemożliwości ich poniesienia?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, uznając, że skarżący, prowadzący działalność gospodarczą z dochodem, posiadający znaczący majątek (nieruchomości, pojazdy, sprzęt), nie wykazał obiektywnej niemożliwości poniesienia kosztów sądowych w kwocie 100 zł. Zastosowanie instytucji prawa pomocy powinno ograniczać się do przypadków rzeczywistej niemożliwości finansowej.
Stan faktyczny
A. M. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu przed WSA w Warszawie, dotyczącym skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. w sprawie podatku VAT. Skarżący wskazał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i dwójką dzieci, a jego dochód z działalności gospodarczej wynosił [...]. Posiada znaczący majątek, w tym dom, nieruchomość rolną, samochody ciężarowe, osobowy i sprzęt. Sąd uznał, że skarżący nie wykazał przesłanek do przyznania prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 21 września 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku A. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług oraz nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za poszczególne miesiące 2006 r. postanawia : - odmówić przyznania prawa pomocy- A. M.i wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług oraz nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za poszczególne miesiące 2006 r. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z żoną i dwójką dzieci. Dochód rodziny z tytułu działalności gospodarczej określił na kwotę [...] zł. Jako posiadany majątek wymienił dom – [...] m², nieruchomość rolną - [...] ha, dwa samochody ciężarowe, wózek widłowy, samochód osobowy [...] z [...] r., przyczepę samochodową i koparko – ładowarkę. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej ppsa.), prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (art. 245 § 3 ppsa). Wniosek skarżącego dotyczy prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, które na obecnym etapie wynoszą 100 zł. Przystępując do rozpoznania wniosku w tak określonym zakresie, wskazać należy, że zasadą jest, iż strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (art. 199 ppsa). Oznacza to, że każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do ich uiszczenia (art. 211 ppsa). Celem instytucji prawa pomocy jest natomiast zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych tj. osób ubogich, bezrobotnych czy samotnych. Jest to forma dofinansowania strony postępowania sądowego z budżetu państwa i przez to zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy należy również mieć na uwadze, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wyjaśnienia oraz udokumentowania sytuacji majątkowej, uzasadniającej przyznanie prawa pomocy, do Sądu natomiast należy ocena przytoczonych okoliczności. Analiza wniosku prowadzi do stwierdzenia, że po stronie skarżącego nie zachodzą przesłanki uzasadniające przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżący prowadzi działalność gospodarczą, z której uzyskuje dochód w wysokości ok. [...] zł, ma zabezpieczone potrzeby mieszkaniowe i jest właścicielem nieruchomości rolnej. Poza tym posiada samochody ciężarowe, samochód osobowy i inny sprzęt, którego racjonalne wykorzystanie może przynosić dochody. Trudno zatem zaliczyć skarżącego do osób ubogich, których sytuacja materialna nie pozwala na partycypowanie w kosztach sądowych. W przedmiotowej sprawie koszty do jakich jest zobowiązany skarżący wynoszą 100 zł tytułem wpisu od skargi i jest to najniższy wpis jaki przewiduje rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a skarżący w żaden sposób nie wykazał, że poniesienie tych kosztów przekracza jego możliwości finansowe. W tej sytuacji w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ppsa postanowiono, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło