VIII SA/Wa 877/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Cezary Kosterna, Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk /sprawozdawca/, Protokolant Referent stażysta Magdalena Krawczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki wiaty stalowej 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia [...] marca 2010 r. nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3) zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego W. K. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] marca 2010 r. Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. na podstawie art. 48 ust. 1 i art. 83 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ( Dz. U. nr 156 z 2006 r. poz. 1118 ze zm. ) nakazał W. K. dokonanie rozbiórki wiaty stalowej zlokalizowanej na działce o nr ew. [...] w W. przy ul. T. z chwilą, gdy niniejsza decyzja stanie się ostateczna. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że w wyniku przeprowadzonej wizji na gruncie ustalono, że W. K. wykonał zadaszony obiekt o konstrukcji stalowej o wymiarach [...] x [...] m i wysokości [...] m, umocowaną częściowo na ogrodzeniu z cegły w granicy z działką nr [...]. Organ uznał przedmiotowy obiekt za budowlę z czym związany był obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę. Inwestor W.K. takiego pozwolenia nie posiadał, w związku z tym wszczęto procedurę legalizacyjną i zobowiązano inwestora do przedłożenia określonych dokumentów. W związku z tym, że W.K. w zakreślonym terminie nie przedstawił wymaganych dokumentów należało wydać decyzję nakazującą rozbiórkę. Odwołanie od tej decyzji złożył W.. W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z art. 1 Prawa budowlanego ustawa ta znajduje zastosowanie jedynie do obiektów budowlanych. Z zakresu kontroli organów nadzoru budowlanego wyłączone są obiekty nie mające charakteru obiektu budowlanego. Wykonany przez inwestora regał w żadnej mierze nie może być zaliczony do budowli. Poza tym, W. K. wskazał, że w decyzji bezpodstawnie określono termin wykonania rozbiórki oraz, że nie został powiadomiony o przeprowadzonym przez organ dowodzie w postaci oględzin obiektu. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. Nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze. zm.) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że stan faktyczny ustalony przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego jest bezsporny. W związku z tym, powołując się na utrwalone orzecznictwo sądowo-administracyjne organ odwoławczy uznał, że trwałe związanie budowli z gruntem wymaga uzyskania pozwolenia na budowę i nie korzysta ze zwolnienia, o którym mowa w art. 29 Prawa budowlanego. W tej sytuacji zasadnym było przeprowadzenie przez organ I instancji postępowania legalizacyjnego i nałożenia stosownych obowiązków na inwestora i wobec ich nie spełnienia nakaz rozbiórki był w pełni uzasadniony. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na tę decyzję złożył W.K.. W skardze powtórzył argumenty zawarte w odwołaniu a dodatkowo wskazał na naruszenie przez organ odwoławczy art. 7, 8, 11, 77 § 1, 80, 107 § 3 kpa. Skarżący powołując się na zasady postępowania administracyjnego określone we wskazanych wyżej przepisach wskazał, że organ odwoławczy nie odniósł się do wszystkich zarzutów zawartych w odwołaniu, rozpoznał sprawę bez wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, uwzględnił tylko argumenty organu nadzoru budowlanego. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru budowlanego wnosił o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skargę należało uwzględnić, gdyż zaskarżona decyzja nie odpowiada prawu. Przedmiotowa sprawa podlega rozpatrzeniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 3 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), który zgodnie z dyspozycją określoną w art. 1 § 2 ww. ustawy dokonuje kontroli aktu zaskarżonego pod względem zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi następuje tylko wówczas gdy Sąd stwierdzi, że doszło do naruszenia przepisów prawa (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - zwanej dalej p.p.s.a. - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), przy czym ocena tego naruszenia następuje w świetle prawa obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Na wstępie należy wskazać, że postępowanie administracyjne winno być przeprowadzone z zachowaniem wszystkich reguł określonych w kpa, m.in. w zgodzie z określoną w art. 7 kpa zasadą prawdy obiektywnej. Zgodnie z nią organy administracji publicznej podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Organ ma zatem obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, tak aby ustalić stan faktyczny zgodny z rzeczywistością (art. 77 kpa), a samo postępowanie administracyjne prowadzić tak by pogłębiać zaufanie obywateli do organów praworządnego państwa (art. 8 kpa). W szczególności jest obowiązany dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnego przypadku na podstawie analizy całego materiału dowodowego (art. 75 §1 kpa), a stanowisko wyrażone w decyzji uzasadnić (art. 107 § 3 kpa) w sposób wymagany przez przepisy kpa. Samo uzasadnienie wydanego w sprawie rozstrzygnięcia powinno być skonstruowane w sposób umożliwiający realizację zasady ogólnej przekonywania (art. 11 kpa). Powinno nadto umożliwiać organom nadzoru i sądowi administracyjnemu sprawdzenie prawidłowości toku rozumowania organu wydającego decyzję oraz motywów rozstrzygnięcia. Odnosząc powyższe uwagi do niniejszego postępowania Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że rację ma Skarżący co do tego, iż organy orzekające w niniejszej sprawie nie dochowały zasad wyżej wymienionych. Stosownie do postanowień art. 28 ust. 1 ustawy roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31 tej ustawy. Wskazane przepisy art. 29 zawierają wyliczenie obiektów i robót, na które nie jest wymagane pozwolenia na budowę, zaś art. 30 określa roboty i obiekty wymagające zgłoszenia ( art. 31 dotyczy zwolnienia od obowiązku uzyskania pozwolenia na rozbiórkę). Zgodnie z przepisem art. 48 ust. 1 ustawy Prawo Budowlane właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Ust. 2 powołanego przepisu stanowi, iż jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1: 1) jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności: a) ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo b) ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, 2) nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem - właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. Pierwszym krokiem zmierzającym do ustalenia właściwego toku postępowania w niniejszej sprawie ma określenie czy przedmiotowa inwestycja podlega przepisom Prawa budowlanego, a jeśli tak, to czy na jej realizację konieczne jest uzyskanie pozwolenia na budowę bądź dokonanie zgłoszenia. Organ I instancji uznał, bez szerszego uzasadnienia swego stanowiska, że przedmiotową inwestycję należy zaliczyć do budowli, a w związku z tym inwestor winien uzyskać pozwolenie na budowę. Z poglądem tym nie można się zgodzić. Jak wynika z treści art. 29 Prawa budowlanego nie wszystkie budowle wymienione w art. 3 ust. 3 Prawa budowlanego wymagają uzyskania pozwolenia na budowę. Zgodnie z tym artykułem szereg budowli nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, wystarczające jest dokonanie stosownego zgłoszenia a w pewnym zakresie nie ma konieczności uzyskiwania pozwolenia na budowę ani dokonywania zgłoszenia. W związku z tym, obowiązkiem organu I instancji było w pierwszej kolejności określenie czy mamy do czynienia z budowlą a następnie ustalenie czy dla tej inwestycji konieczne jest uzyskanie pozwolenia na budowę bądź dokonanie zgłoszenia. Dodatkowo wskazać trzeba, że organ I instancji określa obiekt podlegający rozbiórce jako wiatę. Określenie to zawarte jest w art. 29 Prawa budowlanego wymieniającym przypadki zwolnienia od uzyskania pozwolenia na budowę. Za nietrafny należy też uznać pogląd organu odwoławczego co do tego, że trwałe związanie z gruntem przesądza o konieczności uzyskania pozwolenia na budowę. Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd zawarty w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 sierpnia 2003 r. sygn. akt IV SA 2977/01, gdzie stwierdzono, że ,,Brak trwałego połączenia z gruntem samo przez się nie decyduje o tym, czy obiekt wymaga pozwolenia na budowę, zgłoszenia bądź może być zwolniony z tych rygorów." Podobnie wypowiedział się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 22 października 2004 r. sygn. akt 1535/03. Sąd ten stwierdził, że ,,Fakt trwałego związania obiektu z gruntem bądź brak takiego trwałego połączenia obiektu z gruntem nie przesądza o tym, czy wymagane jest pozwolenie na budowę , czy też nie." Poglądy te w całości akceptuje orzekający w sprawie Sąd. Na koniec należy wskazać, że Skarżący zasadnie wskazywał, iż nie mógł brać czynnego udziału w toku całego postępowania, bowiem nie został w sposób prawidłowy powiadomiony o oględzinach przedmiotowej inwestycji, przez co nie zapewniono mu możliwości udziału we wszystkich czynnościach procesowych. Okoliczność ta ma o tyle istotne znaczenie, że skarżący kwestionuje fakt trwałego powiązania obiektu z gruntem, do której to okoliczności organ odwoławczy przywiązał fundamentalne znaczenie. Rozpoznając ponownie sprawę organ I instancji rozważy zastrzeżenia skarżącego dotyczące udziału w oględzinach oraz oceni, czy z punktu widzenia prawa budowlanego do powstania przedmiotowego obiektu konieczne jest uzyskanie pozwolenia na budowę lub dokonanie zgłoszenia pamiętając, że ani uznanie obiektu za budowlę ani trwałe związanie z gruntem nie jest wystarczające do rozstrzygnięcia tego zagadnienia. W konsekwencji przyjęcia powyższych argumentów i ocen prawnych, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 powołanej wyżej ustawy.