VIII SA/Wa 878/25
WyrokWSA w Warszawie2026-03-12
Skład orzekający: Iwona Owsińska – Gwiazda, Sławomir Fularski, Justyna Mazur
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo rozpoznał sprawę, pomijając protokół z wizytacji terenowej, który wykazał odmienny stan faktyczny niż ustalony przez organy pierwszej instancji, co mogło mieć wpływ na ustalenie powierzchni kwalifikującej się do płatności?Ratio decidendi
Organ odwoławczy, rozpatrując sprawę, całkowicie pominął protokół z oględzin działek referencyjnych dotyczący powierzchni maksymalnego kwalifikowanego obszaru (MKO). Protokół ten, sporządzony po odwołaniu skarżącego, wykazał odmienny stan faktyczny niż ustalony przez organy pierwszej instancji. Pominięcie tego dowodu mogło wpłynąć na nieprawidłowe ustalenia faktyczne niezbędne do oceny spełnienia warunków przyznania pomocy, co narusza zasadę dwuinstancyjności i obowiązek wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego.Stan faktyczny
Skarżący T. G. ubiegał się o przyznanie płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi (ONW) na rok 2024, deklarując 2,13 ha. Organy ARiMR ustaliły mniejszą powierzchnię kwalifikującą się do płatności (1,84 ha) z powodu zawyżeń powierzchni na poszczególnych działkach. Po odwołaniu skarżącego przeprowadzono wizytację terenową, która wykazała inne powierzchnie niż ustalone przez organy. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, pomijając wyniki wizytacji terenowej. Skarżący w skardze do WSA podniósł, że organ odwoławczy pominął ustalenia kontroli z wizytacji terenowej.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] i zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska – Gwiazda, Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski (sprawozdawca), Sędzia WSA Justyna Mazur, , Protokolant starszy specjalista Ilona Obara, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 marca 2026 r. w Radomiu sprawy ze skargi T. G. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia 24 września 2025 r. nr [...] w przedmiocie płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] na rzecz skarżącego T. G. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z 24 września 2025 r. nr [...] Dyrektor Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: Dyrektor ARiMR, organ II instancji, organ odwoławczy) utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. (dalej: Kierownik ARiMR, organ I instancji) z 23 stycznia 205 r. nr [...]
w sprawie przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) na rok 2024 r.
Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie sprawy.
T. G. (dalej: skarżący) złożył w Biurze Powiatowym ARiMR
w K. wniosek o przyznanie płatności na rok 2024. We wniosku skarżący ubiegał się o przyznanie płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) z ograniczeniami naturalnymi strefy II. We wniosku skarżący zadeklarował do płatności powierzchnię 2,13 ha.
W trakcie prowadzonego postępowania organ I instancji ustalił w oparciu
o system informacji geograficznej, że powierzchnia uprawniona do płatności jest mniejsza niż zadeklarowana we wniosku na rok 2024:
- dla działki nr [...] z uprawą trawy jednoroczne (działka rolna "[...]") zadeklarowano do płatności obszar 0,31 ha, stwierdzono powierzchnię 0,30 ha (zawyżenie powierzchni działki do płatności o 0,01 ha);
- dla działki nr [...] z uprawą mieszaną (działka rolna "[...]") zadeklarowano do płatności obszar 0,13 ha, stwierdzono powierzchnię 0,04 ha – jest to powierzchnia mniejsza niż minimalna powierzchnia uprawniona do otrzymania płatności (stwierdzono zawyżenie powierzchni działki do płatności o 0,13 ha);
- dla działki nr [...] z uprawą TUZ(działka rolna "[...]") zadeklarowano do płatności obszar 0,19 ha, stwierdzono powierzchnię 0,16 ha (zawyżenie powierzchni działki do płatności o 0,03 ha);
- dla działki nr [...] z uprawą TUZ (działka rolna "[...]") zadeklarowano do płatności obszar 0,12 ha, stwierdzono powierzchnię 0,0,09 ha (jest to powierzchnia mniejsza niż minimalna powierzchnia uprawniona do otrzymania płatności (stwierdzono zawyżenie powierzchni działki do płatności o 0,12 ha);
Łączna powierzchnia obszaru wykluczonego z płatności wyniosła 0,29 ha. Zatem wyliczona procentowa różnica między powierzchnią działek rolnych zadeklarowanych kwalifikowanych we wniosku, tj. 2,13 ha, a powierzchnią stwierdzoną w toku prowadzonego postępowania, tj. 1,84 ha wyniosła 15.76%. Organ I instancji uznał, że po zastosowaniu zmniejszenia z tytułu przedeklarowania powichrzenia zatwierdzona do płatności ONW wyniosła 1.26 ha.
Mając na uwadze treść § 45 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa
i Rozwoju Wsi z dnia 10 marca 2023 r. w sprawie szczegółowych warunków
i szczegółowego trybu przyznawania i wypłaty podstawowego wsparcia dochodów, płatności redystrybucyjnej, płatności dla młodych rolników, płatności związanych
z produkcją do powierzchni upraw i płatności związanych z produkcją do zwierząt
i przejściowego wsparcia krajowego w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (Dz. U. z 2023 poz. 482 dalej: rozporządzenie ws. płatności) zgodnie z którym, w przypadku, gdy różnica między powierzchnią gruntów, do których rolnik ubiega się o przyznanie danej płatności obszarowej, a obszarem zatwierdzonym do tej płatności wynosi nie mniej niż 3% i nie więcej niż 20% powierzchni obszaru zatwierdzonego do tej płatności i jest większa niż 0,1 ha, za powierzchnię obszaru zatwierdzonego do tej płatności służącą do ustalenia wysokości tej płatności uznaje się powierzchnię obszaru zatwierdzonego do tej płatności pomniejszoną o dwukrotność tej różnicy, Kierownik ARiMR decyzją z 23 stycznia 2025 r. przyznał skarżącemu płatność ONW w łącznej wysokości 332,64 zł wynikającą
z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 153,12 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia.
W odwołaniu od decyzji organu I instancji, skarżący zarzucił organowi zastosowanie niewystarczających podstaw i dowodów do ustalenia stanu maksymalnego obszaru kwalifikowanego (MKO), ponieważ zdjęcia na których się oparł pochodziły z 2022 r. i 2023 r. W jego ocenie nie mogły stanowić dowodu ustalenia stanu za 2024 r. Skarżący wskazał również na pominięcie przez organ w swojej decyzji części działek [...], [...], [...] leżących na działkach nr [...] i [...].
W związku z odwołaniem, w dniu 11 kwietnia 2025 r. na działkach wskazanych przez skarżącego we wniosku, inspektorzy terenowi ARiMR przeprowadzili wizytację terenową, której celem była kontrola potwierdzająca użytkowanie gruntów. Z kontroli został sporządzany protokół, dokumentacja zdjęciowa oraz szkice działek.
Powyższa decyzja Kierownika ARiMR została utrzymana w mocy przez organ odwoławczy, który podzielił w całości ustalenia organu I instancji.
W uzasadnieniu wskazanej na wstępie decyzji organ odwoławczy w pierwszej kolejności powołał przepisy ustawy z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (Dz. U. z 2024 r. poz. 1741; dalej: ustawa
o Planie Strategicznym), tj. art. 26 ust. 1 i art. 45 ust. 1. Następnie stwierdził, że powierzchnia kwalifikująca się do przyznania płatności została wyznaczona w oparciu
o system informacji geograficznej, na podstawie stanu faktycznego istniejącego na działkach, na podstawie obowiązujących przepisów prawa. Jednocześnie organ II instancji opisał działki [...], [...], [...] i [...], których powierzchnia została zakwestionowana praz organ I instancji.
Dyrektor ARiMR nie uwzględnił rozbieżności zgłoszonych przez skarżącego
w odwołaniu, a dotyczących ww. działek, gdyż w jego ocenie brak było podstaw do zmiany powierzchni MKO. Przywołując treść § 5 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 marca 2023 r. w sprawie szczegółowych warunków
i szczegółowego trybu przyznawania i wypłaty płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na łata 2023-2027 (Dz. U. z 2023 poz. 483, dalej: rozporządzenie ONW) i § 45 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia ws. płatności oraz przedstawiając następujące wyliczenia:
- powierzchnia deklarowana - 2,13 ha
- powierzchnia wykluczona - 0,29 ha
- powierzchnia stwierdzona - 1,84 ha [2,13 ha-0,29 ha]
- różnica procentowa - 15,76% [0,29 ha 100%/1.84 ha]
- powierzchnia stwierdzona z uwzględnieniem 2-krotnego zmniejszenia - 1,26 ha [1,84 ha - (2* 0,29 ha)];
uznał, że kwota należności przyznana na mocy decyzji z 23 stycznia 2025 r. została przyznana prawidłowo.
Odnosząc się do zarzutów odwołania organ II instancji podkreślił, że na podstawie ortofotomap wyznaczone zostały maksymalne kwalifikowane obszary (MKO) czyli obszary użytkowane rolniczo dla których mogą być przyznawane płatności obszarowe. Przy weryfikacji deklarowanych powierzchni kwalifikującej się do płatności należy stosować system identyfikacji wykorzystujący system informacji geograficznej,
w tym ortofotomapę. Powstała w ten sposób baza danych stanowi odniesienie dla kontroli prowadzonych przez ARiMR. Kontrole administracyjne prowadzone są
w oparciu o powierzchnie referencyjne systemu identyfikacji działek rolnych, wyznaczone na podstawie ortofotomapy oraz w oparciu o wskazania skarżącego dokonane w elektronicznej formie materiału graficznego, na którym rolnik zaznacza położenie działek rolnych na danej działce ewidencyjnej. Z powyższych względów ortofotomapa jest prawnie dostępnym instrumentem weryfikacji powierzchni działek rolnych deklarowanych do płatności.
W kwestii zarzutów skarżącego dotyczących nie odniesienia się przez organ I instancji do działek rolnych [...], [...] i [...] stwierdził, że organ odstąpił od ich uzasadnienia, gdyż powierzchnia ustalona dla tych działek jako kwalifikowana (MKO) jest tożsama z powierzchnią deklarowaną we wniosku, a tym samym ustalona zgodnie z żądaniem strony.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący podniósł, że w swojej decyzji organ odwoławczy całkowicie pomiął ustalenia kontroli
z 11 kwietnia 2025 r. W ocenie skarżącego Kierownik ARiMR, od 2023 r. zmniejsza wielkość areału deklarowanego we wnioskach skarżącego. Dlatego we wniosku
z 2024 r. skarżący podał wielkość areału 2,13 ha, chociaż jest on znacznie mniejszy od stanu rzeczywistego. Skarżący wniósł o sprawiedliwe rozstrzygnięcie sprawy oraz obciążenie Dyrektora ARiMR kosztami postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o uwzględnienie skargi i uchylenie zarówno zaskarżonej decyzji, jak i decyzji organu I instancji. Zauważył, że zaskarżona decyzja oraz decyzja organu I instancji została wydana
w oparciu o niepełny materiał dowodowy.
Uzasadniając swoje stanowisko Dyrektor ARiMR podniósł, że z protokołu
z wizytacji terenowej z 11 kwietnia 2025 r. wynika, iż dla działek [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...], ustalono powierzchnie odpowiednio 0.47 ha, 0,29 ha, 0.73 ha. 0,13 ha, 0,36 ha, 0,26 ha, 0.12 ha. W ocenie organu odwoławczego ww. dowód stwierdza odmienny stan faktyczny niż uznany przed organy ARiMR i z uwagi na powyższe zachodzi konieczność ponownego rozpatrzenia sprawy. Nie zostały bowiem wyjaśnione
i ustalone wszystkie okoliczności, niezbędne do oceny spełnienia przez skarżącego warunków przyznania pomocy w ramach ustalenia powierzchni kwalifikującej się do płatności. Tym samym zaskarżona decyzja narusza przepis art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572 z późn. zm, dalej k.p.a.) zawierający zasadę swobodnej oceny dowodów (organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego czy dana okoliczność została udowodniona).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest uzasadniona.
Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143, dalej: p.p.s.a.), który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (który nie ma zastosowania w niniejszej sprawie Stosownie do treści art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Spór w rozpoznawanej sprawie dotyczył powierzchni uprawnionej do płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi i innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW). Skarżący we wniosku zadeklarował działki o łącznej powierzchni 2,13 ha, zdaniem natomiast organów powierzchnia działek rolnych uprawniona do płatności jest mniejsza niż zadeklarowana i wynosiła 1,84 ha. Skarżący w odwołaniu od decyzji wydanej w I instancji argumentował, że Kierownik ARiMR błędnie ustalił stan faktyczny oraz błędnie ustalił obszar kwalifikujący się do płatności.
Podstawę prawną tej decyzji stanowił przepis art. 45. ust. 1 ustawy o Planie Strategicznym. Zgodnie z jego treścią, płatności ONW są przyznawane rolnikowi do użytków rolnych będących w jego posiadaniu położonych na obszarach, o których mowa w art. 71 ust. 2 rozporządzenia 2021/2115, którymi są obszary określone
w przepisach wydanych na podstawie art. 45 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 dotyczących szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 12 tej ustawy, jeżeli: 1) prowadzi na tych użytkach rolnych działalność rolniczą; 2) łączna powierzchnia tych użytków rolnych wynosi nie mniej niż 1 ha.
Stosownie do treści art. 26 ust. 1 ustawy o Planie Strategicznym, płatności ONW są przyznawane do powierzchni działki rolnej lub jednostki gruntu nierolniczego: 1) położonych na gruncie stanowiącym kwalifikujący się hektar, 2) o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha, 3) nie większej niż maksymalny kwalifikujący się obszar, o którym mowa w art. 2 ust. 7 lit. a rozporządzenia 2022/1172 - chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. W § 5 ust. 3 rozporządzenia ONW wskazano, że w przypadku gdy rolnik ubiega się o przyznanie płatności ONW do powierzchni użytków rolnych, która przekracza obszar zatwierdzony do tej płatności: 1) powierzchnię obszaru zatwierdzonego do tej płatności, służącą do ustalenia wysokości tej płatności, ustala się w sposób określony
w przepisach wydanych na podstawie art. 70 ustawy w zakresie podstawowego wsparcia dochodów; 2) wysokość kary oblicza się w sposób określony w przepisach wydanych na podstawie art. 70 ustawy w zakresie podstawowego wsparcia dochodów, z tym że stawkę danej płatności, o której mowa w tych przepisach, stanowi średnia płatność ONW za 1 ha użytków rolnych zatwierdzonych do płatności ONW.
Zgodnie z treścią § 45 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia ws. płatności w przypadku gdy różnica między powierzchnią gruntów, do których rolnik ubiega się o przyznanie danej płatności obszarowej, a obszarem zatwierdzonym do tej płatności wynosi nie mniej niż 3% i nie więcej niż 20% powierzchni obszaru zatwierdzonego do tej płatności i jest większa niż 0,1 ha, za powierzchnię obszaru zatwierdzonego do tej płatności służącą do ustalenia wysokości tej płatności uznaje się powierzchnię obszaru zatwierdzonego do tej płatności pomniejszoną o dwukrotność tej różnicy.
Jednym z warunków uzyskania płatności jest złożenie prawidłowo wypełnionego wniosku i oznaczenie przez stronę wnioskującą działki (działek) oraz powierzchni zadeklarowanych działek użytkowanych rolniczo, co do której strona ubiega się
o przyznanie płatności. Zadeklarowany w ten sposób obszar podlega weryfikacji organu i dopiero wówczas stanowi podstawę przyznania płatności. Narzędziem do tej weryfikacji jest kontrola administracyjna przeprowadzana w głównej mierze przy wykorzystaniu dostępnych organom narzędzi informatycznych (ortofotomapa, zdjęcia satelitarne), ale też przy pomocy kontroli na miejscu, deklaracji i wyjaśnień rolników.
Zgodnie z art. 5 ustawy o Planie Strategicznym, z zastrzeżeniem zasad
i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań
w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, chyba że niniejsza ustawa stanowi inaczej. Stosownie do art. 66 ust. 1 i 2 ustawy o Planie Strategicznym w postępowaniu w sprawie o przyznanie pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisów art. 79a oraz art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się. Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek. Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.
Powyższe przepisy wskazują na pewne odstępstwa, w zakresie prowadzenia postępowania o przyznanie płatności, w stosunku do regulacji wynikających z k.p.a. Podkreślenia wymaga, że w postępowaniu tym ustawodawca nie przewidział obowiązywania zasady prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), ustalając, że organy prowadzące postępowanie zobowiązane są jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego. Tym niemniej dokonując kontroli przestrzegania prawa przez beneficjentów środków (płatności) przyznawanych w ramach płatności dla obszarów
z ograniczeniami naturalnymi i innymi szczególnymi ograniczeniami, to przede wszystkim organy powinny ściśle przestrzegać prawa, w tym proceduralnego. Skoro bowiem na podstawie ustawy o Planie Strategicznym, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się – co do zasady - przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, to wydanie decyzji przyznającej płatności na podstawie wniosku strony, skutkuje rygoryzmem przewidzianym w k.p.a.
Organ administracyjny nie został zatem zwolniony z obowiązku wyczerpującego rozpatrzenia całości materiału dowodowego i dokonania jego oceny zgodnie z art. 80 k.p.a. Jeżeli organ opiera swoje twierdzenia na danych z systemów cyfrowych, satelitarnych – powinien należycie udokumentować swoją ocenę i przekonująco wyjaśnić w decyzji powody takiego a nie innego rozstrzygnięcia, zwłaszcza
w przypadku gdy wnioskodawca utrzymuje, że użytkuje rolniczo dany grunt.
W rozpoznawanej sprawie organ I instancji weryfikując złożony przez skarżącego wniosek o przyznanie płatności, przyjął jako wiążące dla dokonanych w sprawie ustaleń powierzchni kwalifikowanych do płatności pomiary powierzchni maksymalnego kwalifikowanego obszaru (MKO) odpowiadającej powierzchni użytkowanej rolniczo
w ramach danej działki ewidencyjnej, wykonane na dostępnych w systemie informatycznym ARiMR zdjęciach obszarów zajmowanych przez działki ewidencyjne ujęte we wniosku.
Jednakże już po wydaniu decyzji przez organ I instancji, w związku z odwołaniem skarżącego, Kierownik ARiMR, zlecił na działkach wskazanych przez skarżącego we wniosku przeprowadzenie wizytacji terenowej, której celem była kontrola potwierdzająca użytkowanie. Z przeprowadzonej 11 kwietnia 2025 r. kontroli został sporządzany protokół, dokumentacja zdjęciowa oraz szkice działek. Dokumenty te zostały dołączone do akt administracyjnych i przesłane wraz z odwołaniem do organu II instancji.
W tym miejscu wskazać należy, że zgodnie z zasadą dwuinstancyjności organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą decyzją organu I instancji. Przy czym obowiązek rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego oznacza wykorzystanie przy ocenie wniosku wszelkich informacji i danych, którymi organ dysponuje z urzędu i które może pozyskać od innych organów, z uwagi na dane zawarte w zintegrowanym systemie działek i producentów rolnych.
W ocenie Sądu organ odwoławczy rozpatrując niniejszą sprawę nie wykonał należycie tych obowiązków. Organ II instancji wydając zaskarżoną decyzję całkowicie pominął sporządzony 11 kwietnia 2025 r. protokół z oględzin działek referencyjnych
w zakresie powierzchni MKO i przyjął jako wiążące dla dokonanych w sprawie ustaleń powierzchni kwalifikowanych do płatności pomiary powierzchni MKO dane z systemu informacji geograficznej, mimo ich kwestionowania przez skarżącego w odwołaniu. Pominięcie przedmiotowego protokołu jako materiału dowodowego mogło mieć wpływ na dokonanie nieprawidłowych ustaleń faktycznych niezbędnych do oceny spełnienia przez skarżącego warunków przyznania wnioskowanej pomocy. Tym bardziej, że jak słusznie zauważa organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę, powierzchnia MKO ustalona na podstawie wizytacji terenowej z 11 kwietnia 2025 r. różni się od powierzchni MKO na podstawie którego zostały wydane decyzje organów obu instancji. Dowód ten stwierdza więc odmienny stan faktyczny niż uznany przed organy ARiMR .
Skoro skarżący w odwołaniu od decyzji organu I instancji podnosił zarzuty dotyczące błędów w ustaleniu powierzchni poszczególnych działek, organ odwoławczy winien był szczegółowo przeanalizować wszystkie dostępne mu dane i dokumenty
i wyjaśnić nasuwające się wątpliwości. Wyniki tej analizy powinny znaleźć odzwierciedlenie w treści wydanej decyzji. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika natomiast dlaczego organ w swoich rozważaniach pominął protokół kontroli przeprowadzonej w gospodarstwie 11 kwietnia 2025 r., wskazujący inne powierzchnie kwalifikujące się do płatności, mimo że protokół został sporządzony przez uprawnioną jednostkę, na zlecenie organu i przez osoby posiadające odpowiednie kwalifikacje. Podkreślenia wymaga, że wartości kwalifikowalnej powierzchni poszczególnych działek uprawniające do przyznania płatności wynikać powinny jasno ze znajdujących się
w aktach administracyjnych dowodów. Ustalona powierzchnia kwalifikowalna działek ma bowiem bezpośredni wpływ na wysokość przyznawanych płatności.
Braki dostrzeżone przez Sąd nie pozwalają na uznanie prawidłowości zaskarżonej decyzji z punktu widzenia jej zgodności z prawem. Podkreślić należy, że organ II instancji sam dostrzegł konieczność ponownej analizy materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie i dokonania nowych ustaleń dotyczących powierzchni działek zadeklarowanych do płatności. Zaskarżona decyzja nie czyni również zadość wyrażonej w art. 11 k.p.a. zasadzie przekonywania, której celem jest wyjaśnienie stronom przesłanek, jakimi organ kierował się przy załatwieniu sprawy.
Organ odwoławczy przy ponownym rozpoznaniu sprawy zobowiązany będzie zatem do dokonania kompleksowej oceny materiału dowodowego zebranego
w sprawie.
Powyższe powoduje konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., o czym Sąd orzekł jak w punkcie pierwszym wyroku. Zdaniem Sądu ocena nowych dowodów nie wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego przez organ I instancji, dlatego też Sąd nie uznał za konieczne uchylenia decyzji organu I instancji na podstawie art. 135 p.p.s.a. O kosztach postępowania Sąd orzekł natomiast na podstawie art. 200 p.p.s.a. Na koszty te składa się uiszczony przez skarżącego wpis od skargi w wysokości 100 zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło