VIII SA/Wa 88/14
PostanowienieWSA w Warszawie2014-02-07
Skład orzekający: Monika Kramek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej decyzji z zakresu ubezpieczeń społecznych, w której skarżący jest ustawowo zwolniony z kosztów sądowych, należy rozpoznać wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, biorąc pod uwagę sytuację materialną strony?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata powinien zostać uwzględniony, jeśli strona wykaże, że jej sytuacja materialna uniemożliwia jej poniesienie kosztów profesjonalnego pełnomocnika. W przypadku spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych, gdzie strona jest ustawowo zwolniona z kosztów sądowych, wniosek o przyznanie prawa pomocy w tej części nie podlega rozpoznaniu, jednakże wniosek o ustanowienie adwokata powinien być rozpatrzony odrębnie na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 PPSA.Stan faktyczny
M. S. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w związku ze skargą na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Skarżąca wskazała na trudną sytuację materialną, utrzymując się z zasiłków z córką. Sąd uznał, że skarżąca jest ustawowo zwolniona z kosztów sądowych, ale rozpoznał wniosek o ustanowienie adwokata, przyznając go ze względu na jej sytuację finansową.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 7 lutego 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] grudnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata
Wnioskiem załączonym do skargi M. S. zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. W jego uzasadnieniu skarżąca podała, że wspólnie z małoletnią córką zamieszkuje w wynajętym pokoju i utrzymuje się z zasiłku przysługującego samotnej matce oraz zasiłku opiekuńczego – [...] zł.
Rozpoznając wniosek na wstępie należy zauważyć, że stosownie do treści art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 – dalej p.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – wówczas obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, lub częściowym – wtedy obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków, lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 1, § 2 i § 3 p.p.s.a.). Nadmienić również należy, że stosownie do treści art. 239 pkt 1 lit. e ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca działanie organu w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie, bowiem skarga dotyczy decyzji wydanej w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku. Skoro więc skarżąca korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, nie rozpoznawano w tej części wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Dokonując natomiast oceny sytuacji majątkowej pod kątem spełnienia przesłanek w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika uznano, że uzasadnia ona uwzględnienie wniosku. Z akt sprawy i wyjaśnień skarżącej wynika, że jej sytuacja po śmierci męża uległa znacznemu pogorszeniu oraz, że utrzymuje się ona jedynie ze świadczeń pomocy społecznej. Trudno zatem wymagać, aby skarżąca posiadająca minimalny dochód była w stanie wygospodarować środki na opłacenie kosztów ustanowienia adwokata.
Z tych też względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i 2 pkt 7 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło