VIII SA/Wa 880/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kobylski Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski Sędzia WSA Renata Nawrot (sprawozdawca) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 22 lutego 2018 r. sprawy ze skargi A. K., A. K. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2017 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia grzywny w celu wykonania obowiązku oddala skargę. Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga A. K. i A. K. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. Nr [...] z [...] września 2017 r. w przedmiocie odmowy umorzenia grzywny w celu przymuszenia wykonania obowiązku. Stan faktyczny i prawny sprawy przedstawia się następująco: Decyzją Nr [...] z [...] lutego 2013 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. (zwany dalej: PINB, organ I instancji) nakazał A. K. i A. K. (zwani dalej: inwestorzy, skarżący) rozbiórkę odbudowanego i rozbudowanego budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr ewid. [...] w miejscowości W. P., gmina N. M. nad P.. Na skutek złożonego odwołania [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (zwany dalej: WINB, organ odwoławczy) decyzją Nr [...] z [...] marca 2013 r. orzekł o utrzymaniu zaskarżonej decyzji w mocy. Wyrokiem z 24 października 2013 r. sygn. akt VIII SA/Wa 417/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu skargi inwestorów na powołaną wyżej decyzję WINB, orzekł o oddaleniu skargi. W związku z niewykonaniem ww. decyzji przez inwestorów organ I instancji wdrożył postępowanie egzekucyjne. W dniu 31 stycznia 2014 r. inwestorom zostało doręczone upomnienie (z 24 stycznia 2014 r.) wzywające do wykonania wynikającego z decyzji PINB nr [...], obowiązku rozbiórki odbudowanego i rozbudowanego budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr ewid. [...] w miejscowości W. P., gmina N. M. nad P.. W dniu [...] kwietnia 2016 r. PINB wystawił tytuły wykonawcze Nr [...] i [...], które doręczono inwestorom [...] kwietnia 2016 r. Postanowieniem Nr [...] z [...] maja 2016 r. organ I instancji, orzekł o nałożeniu na skarżących grzywny w celu przymuszenia wykonania obowiązku określonego decyzją nr [...], w kwocie [...] zł. Na skutek złożonego zażalenia organ odwoławczy postanowieniem Nr [...] z [...] sierpnia 2016 r., orzekł o uchyleniu zażalonego postanowienia w całości i umorzył postępowanie w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia. Ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji 13 września 2016 r. doręczył skarżącym upomnienia znak [...] z [...] września 2016 r. wzywające do wykonania wynikającego z decyzji PINB nr [...], obowiązku rozbiórki odbudowanego i rozbudowanego budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr ewid. [...] w miejscowości W. P., gmina [...]. W dniu [...] października 2016 r. PINB wystawił tytuły wykonawcze Nr [...] i [...], których doręczenie inwestorom 21 października 2016 r. wszczęło postępowanie egzekucyjne. Postanowieniem Nr [...] z [...] stycznia 2017 r. PINB, działając na podstawie art. 1a pkt 12 lit.b triet pierwsze, art. 2 § 1 pkt 2, art. 17, art. 20 § 1 pkt 4, art. 64a § 1 pkt 1, art. 121 § 2 i 4 oraz art. 122 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz. U. z 2016 r., poz. 599 ze zm., zwana dalej: u.p.e.a.) orzekł o nałożeniu na skarżących grzywny w celu przymuszenia wykonania obowiązku określonego decyzją nr [...], w kwocie [...]zł. Wnioskiem z 4 lipca 2017 r. (data wpływu do organu I instancji) skarżący zwrócili się o umorzenie grzywny w celu przymuszenia wykonania obowiązku nałożonej postanowieniem PINB z [...] stycznia 2017 r. Postanowieniem Nr [...] z [...] lipca 2017 r. PINB działając na podstawie art. 125 § 2 u.p.e.a., orzekł o odmowie umorzenia grzywny w celu przymuszenia wykonania obowiązku nałożonej postanowieniem PINB z [...] stycznia 2017 r. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, iż przepis art. 125 u.p.e.a. wymienia tylko jedną przesłankę, na podstawie której możliwe jest umorzenie grzywny w celu przymuszenia tj. w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym. W omawianej sprawie obowiązek nałożony decyzją nr [...] nie został wypełniony tj. inwestorzy nie dokonali rozbiórki budynku, nie została zatem spełniona ustawowa przesłanka umorzenia grzywny w celu przymuszenia nałożonej postanowieniem nr [...] z [...] stycznia 2017 r. W zażaleniu złożonym na powołane postanowienie inwestorzy, wnieśli o pozytywne rozpoznanie ich sprawy. Wskazali, iż są dość starzy, słabi, bezradni i pozbawieni środków do obrony. Nie stać ich na dobrych adwokatów. Wskazanym na wstępie i stanowiącym przedmiot oceny w niniejszej sprawie postanowieniem Nr [...] z [...] września 2017 r. organ odwoławczy, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r. poz. 1257 zwana dalej: k.p.a.) oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2017 r., poz. 1332, zwana dalej: p.b.), orzekł o utrzymaniu zaskarżonego postanowienia w mocy. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia, po przedstawieniu dotychczasowego przebiegu postępowania w sprawie WINB stwierdził zasadność podjętego przez organ I instancji rozstrzygnięcia. Organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami, w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym nałożone, a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu. Z przepisu tego jednoznacznie wynika, że ma on zastosowanie w sytuacji kiedy obowiązek nałożony tytułem wykonawczym został wykonany, a grzywna w celu przymuszenia nie została uiszczona lub ściągnięta. W niniejszej sprawie grzywna w celu przymuszenia nałożona postanowieniem PINB z [...] stycznia 2017 r. nie została przez skarżących wpłacona, ani nie została ściągnięta. Akta sprawy wskazują, że inwestorzy nie dokonali rozbiórki odbudowanego i rozbudowanego budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr ew. [...] w miejscowości W. P., gmina [...]. Zatem za słuszne ocenił stanowisko PINB, zawarte w uzasadnieniu zażalonego postanowienia, iż uprawnienie skarżących do złożenia wniosku o umorzenie grzywny w celu przymuszenia w trybie art. 125 u.p.e.a. powstanie z chwilą ujawnienia dowodu dokonania rozbiórki. Skoro inwestorzy nie dokonali rozbiórki, brak jest podstaw do uwzględnienia ich wniosku o umorzenie nałożonej grzywny. Stanowisko organu I instancji w tym z zakresie uznano za zasadne i mające oparcie w obowiązujących przepisach prawa. Odnosząc się do argumentów zażalenia organ odwoławczy podał, iż nie wnoszą one do sprawy istotnych elementów i w świetle obowiązujących przepisów nie mogą skutkować uchyleniem zaskarżonego postanowienia organu I instancji. Tak więc pozostają bez wpływu na toczące się postępowanie egzekucyjne. Stwierdził również, iż PINB w sposób wyczerpujący przedstawił stanowisko w omawianej sprawie. Powyższe ma odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, zaś zarzuty zawarte w zażaleniu uznano za niezasadne. W ocenie WINB organowi I instancji nie można zarzucić obrazy przepisów prawa materialnego, jak też procesowego, które mogłyby uzasadniać odmienne rozstrzygniecie sprawy. W skardze złożonej na powołane rozstrzygnięcie do sądu administracyjnego skarżący, podali, że nie zgadzają się z zaskarżonym i poprzedzającym ją postanowieniem. Podali, że są zrozpaczeni, sporny dom, jest jedynym majątkiem, jaki posiadają. Skarżący podali, że "pragną" wzruszyć decyzję rozbiórkową, czują się oszukani. W odpowiedzi na skargę WINB podtrzymał argumentację przedstawioną w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., zwana dalej p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 powołanej wyżej ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przez Sąd przepisów prawa, wskazanego w art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Przeprowadzona przez Sąd, w ramach wskazanych kryteriów, kontrola zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia, prowadzi do wniosku, że skarga nie jest zasadna, ponieważ zaskarżone oraz poprzedzające je postanowienie nie naruszają prawa. Materialnoprawną podstawę zaskarżonych w niniejszym postępowaniu orzeczeń stanowi przepis art. 125 § 1 u.p.e.a., zgodnie z którym w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, nałożone, a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu. Postanowienie w sprawie umorzenia grzywny wydaje organ egzekucyjny na wniosek zobowiązanego. Na postanowienie o odmowie umorzenia grzywny służy zażalenie (§ 2). Jak z powyższego wyraźnie wynika, w kontekście umorzenia nałożonej grzywny w celu przymuszenia, istotna jest ocena pojęcia "wykonania obowiązku". Celem nałożenia grzywny jest przymuszenie zobowiązanego do wykonania obowiązku. W razie osiągnięcia tego celu - zatem wykonania obowiązku przez zobowiązanego, odpada potrzeba ściągnięcia nałożonej grzywny. Zasada celowości nakazuje w tej sytuacji umorzenie nieuiszczonych i nieściągniętych grzywien w celu przymuszenia. l o tym stanowi przepis art. 125 § 1 u.p.e.a.. W świetle ww. wskazania - procedura umorzenia grzywny przewidziana w ww. trybie dotyczy wyłącznie sytuacji, w której to zobowiązany, chcąc uniknąć ciężaru grzywny nałożonej w celu przymuszenia, decyduje się na dobrowolne wykonanie obowiązku na tym etapie postępowania egzekucyjnego. Jak wynika z materiału dowodowego niniejszej sprawy, skarżący wnioskiem z 4 lipca 2017 r. zwrócili się o umorzenie nałożonej grzywny. Jednak stanowisko skarżących prezentowane we wniosku, a następnie we wniesionym zażaleniu i skardze nie pozostawia wątpliwości, że nie wykonali oni obowiązku rozbiórki odbudowanego i rozbudowanego budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr ewid. [...] w miejscowości W. P., gmina [...], wynikającego z ostatecznej decyzji PINB nr [...]. Sąd podziela zatem pogląd organu, że wobec niewykonania obowiązku brak jest podstaw do uwzględnienia stanowiska skarżących i umorzenia nałożonej grzywny. Jednocześnie w odniesieniu do argumentów skarżących dotyczących ewentualnego wzruszenia decyzji PINB nr [...] Sąd wskazuje, iż dopóki ostateczna decyzja nie zostanie wzruszona, wywołuje ona skutki prawne i podlega egzekucji, a organ egzekucyjny ma obowiązek doprowadzenia do wykonania przez inwestorów obowiązku określonego w tytule wykonawczym, stosując przewidziane w ustawie środki egzekucyjne, w tym również grzywnę w celu przymuszenia. Zarzuty skargi nie dotyczą de facto zaskarżonego postanowienia. Skarżący przedstawiają swoją ciężką sytuację, żal, rozgoryczenie o czym świadczy stwierdzenie "czujemy się jak śmiecie we własnym państwie", nie mniej te zarzuty aczkolwiek istotne dla skarżących nie mają wpływu na zaskarżone postanowienie. Strona skarżąca powołuje się również na okoliczność, iż pragnie wzruszyć decyzję rozbiórkową. Wyjaśnić zatem należy, że wyrokiem z dnia 24 października 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie sygn. akt VIII SA/Wa 417/13, oddalił skargę w przedmiocie nakazu rozbiórki, rozpoznając skargę od decyzji [...] Wojewódzkiego inspektora Nadzoru Budowlanego Nr [...] z dnia [...] marca 2013 r. Natomiast w sprawie sygn. akt VII SA/Wa 1261/14, wyrokiem z dnia 8 kwietnia 2015 r., Sąd oddalił skargę skarżących od postanowienia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności (decyzji z [...] marca 2013 r., nr [...]). Skarżący proszą o sprawiedliwość, zaś Sąd jest sądem prawa, ocenia prawidłowość wydanego rozstrzygnięcia w tej konkretnej sprawie i nie może oceniać całości postępowania przeprowadzonego przez organy nadzoru budowlanego. Argumentacja zawarta w skardze nie zasługiwała na uwzględnienie. Mając na uwadze powołane okoliczności, Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi.