VIII SA/Wa 886/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Cezary Kosterna, Sędziowie Sędzia WSA Artur Kot, Sędzia WSA Justyna Mazur (sprawozdawca), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 16 maja 2017 r. sprawy ze skargi R. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z [...] sierpnia 2016 r., znak [...] w przedmiocie zaliczenia nadpłaty podatku na poczet bieżących zobowiązań podatkowych oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. (dalej także: "SKO", "Kolegium", "organ odwoławczy") postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2016 r. na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 239 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. z 2015 r. poz. 613 ze zm., dalej: "O.p.", "Ordynacja podatkowa"), po rozpoznaniu zażalenia R. K. (dalej także "skarżący") na postanowienie Wójta Gminy [...] (dalej także: "organ I instancji") z dnia [...] czerwca 2016 r. o zaliczeniu nienależnie zapłaconej kwoty podatku w wysokości [...] zł tytułem zobowiązania I, II, III i IV raty podatku rolnego i podatku od nieruchomości za rok 2016 A. D., na poczet należności bieżących tytułem zobowiązania II raty podatku od środków transportowych za rok 2016 w kwocie [...] zł ciążących na stronie - utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji. Postanowienia zostały wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym: Organ podatkowy I instancji w dniu [...] maja 2016 r. otrzymał od skarżącego kwotę [...] zł tytułem zobowiązania I, II, III i IV raty podatku rolnego i podatku od nieruchomości za rok 2016 A. D.. W tych okolicznościach dokonał analizy zobowiązań podatkowych skarżącego i ustalił, iż skarżący nie posiada zobowiązania wskazanego w tytule wpłaty, posiada zaś bieżące zobowiązanie podatkowe z tytułu II raty podatku od środków transportu na rok 2016. Przywołując art. 76 § 1 Ordynacji podatkowej wskazał tym samym, iż z uwagi na brak zaległości podatkowych należy zaliczyć nienależnie zapłaconą kwotę na bieżące zobowiązanie podatkowe. Z uwagi na powyższe postanowieniem z dnia [...] czerwca 2016 r. zaliczył nienależnie zapłaconą kwotę podatku w wysokości [...] zł tytułem zobowiązania I, II, III i IV raty podatku rolnego i podatku od nieruchomości za rok 2016 A. D., na poczet należności bieżących tytułem zobowiązania II raty podatku od środków transportowych za rok 2016 w kwocie [...] zł, ciążącego na skarżącym. Pismem z dnia [...] lipca 2016 r. skarżący wniósł zażalenie na powyższe postanowienie, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu zażalenia podniósł, iż uiścił kwotę należnego podatku rolnego i od nieruchomości jako posiadacz nieruchomości położonej w miejscowości K.. Wskazał, iż organ I instancji bez jego wiedzy i wniosku zmienił dyspozycję odnośnie zapłaty podatku, zaliczając wpłaconą kwotę na podatek, do którego skarżący nie był zobowiązany. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. po rozpoznaniu zażalenia, postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2016 r., wskazanym na wstępie i zaskarżonym w niniejszej sprawie utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu postanowienia SKO przypomniało przebieg postępowania w sprawie. Wskazało także, iż organ I instancji przekazując zażalenie podniósł, że skarżący wraz z małżonką są podatnikami podatku leśnego, który został zapłacony w dniu [...] maja 2016 r. W tym samym dniu na rachunek organu podatkowego wpłynęła kwota [...] zł ze wskazaniem, że jest to I, II, III i IV rata podatku rolnego i podatku od nieruchomości za 2016r. z pozycji A. D.. Organ podał, że nie posiada dokumentów potwierdzających fakt użytkowania nieruchomości należącej do A. D. przez skarżącego. Wskazał także, że z informacji przekazanych przez właściciela nieruchomości wie o konflikcie skarżącego i właściciela nieruchomości oraz o toczącym się postępowaniu w Sądzie Rejonowym w P. w przedmiocie zasiedzenia. Organ ten podał także, że dokonywanie nienależnych wpłat na poczet zobowiązania pieniężnego z nieruchomości należącej do A. D. powtarza się w każdym roku podatkowym i tryb postępowania z nadpłatą jest ten sam. Następnie Kolegium przywołało art. 72 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym za nadpłatę uważa się kwotę nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku. Przywołując art. 7 ust. 6 (powinno być 6 ust. 7) ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 716 t.j.; dalej także: "u.p.o.l.") oraz art. 6a ust. 6 i 6c ust. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2016 r. poz. 617 t.j.; dalej: "ustawa o podatku rolnym") oraz art. 21 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej organ odwoławczy wskazał, iż wysokość należnego zobowiązania ustala organ podatkowy, a zobowiązanie podatkowe w ww. podatkach powstaje z dniem doręczenia decyzji organu podatkowego ustalającej wysokość tego zobowiązania. Wskazano jednocześnie, iż wobec skarżącego i jego żony została wydana jedynie decyzja z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] ustalająca wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego, w tym podatku rolnego w kwocie [...] zł i podatku leśnego [...] zł, a podatek ten został zapłacony w dniu [...] maja 2016 r. Nie została wydana wobec skarżącego decyzja wymiarowa ustalająca zobowiązanie pieniężne na 2016 r. w kwocie [...] zł, wobec czego nie powstało wobec skarżącego zobowiązanie podatkowe w podatku rolnym ani w podatku od nieruchomości. Tym samym w sprawie zaistniała sytuacja, o jakiej mowa w art. 72 § 1 pkt 1 O.p. Organ odwoławczy wskazał jednocześnie, iż w aktach sprawy znajduje się złożona przez skarżącego deklaracja na podatek od środków transportowych na 2016 r., który to podatek jest zobowiązaniem wynikającym z mocy prawa. Podatnik dokonuje sam obliczenia podatku od środków transportowych i wpłaca go w dwóch ratach, tj. do dnia [...] lutego i [...] września każdego roku podatkowego. Wobec tego, iż z ustaleń organu I instancji wynika, że skarżący ma bieżące zobowiązania z tytułu II raty podatku od środków transportowych za 2016 r. zasadne było zaliczenie przez ten organ nadpłaty na poczet bieżących zobowiązań podatkowych. Pismem z dnia [...] września 2016 r. R. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] sierpnia 2016 r., wnosząc o uchylenie tego postanowienia oraz postanowienia organu I instancji i zasądzenie kosztów postępowania. Postanowieniu zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy w postaci obrazy przepisów art. 138 § 1 pkt 2 in fine Kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z art. 144 i w zw. z art. 105 Kodeksu postępowania administracyjnego, które miało wpływ na rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu skargi podniósł, iż jest samoistnym posiadaczem nieruchomości w miejscowości K. i użytkuje tą nieruchomość od 1984 r. W związku z tym jest zobowiązany do zapłaty podatku rolnego i podatku od nieruchomości. Dodał, iż A. D. wniósł zastrzeżenie do Urzędu Gminy o płaceniu podatku przez skarżącego, ponieważ toczy się spór o zasiedzenie tej nieruchomości. Organ podatkowy nie wyjaśniał tej sprawy i bez wiedzy i zgody skarżącego potraktował podatek jako nadpłatę, zaliczając na poczet innego zobowiązania. Wskazał, iż postępowanie o stwierdzenie nadpłaty zgodnie z art. 75 O.p. może być wszczęte tylko na wniosek podatnika, który w myśl art. 165 O.p. wszczyna postępowanie w sprawie. Takie postępowanie nie może być wszczęte z urzędu, co czyni niniejszą skargę zasadną. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. w odpowiedzi na skargę wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016, poz. 718 ze zm.; dalej "p.p.s.a."), stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 2014, poz. 1647 ze zm.), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) – c) p.p.s.a.). Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami skargi ani jej wnioskami. W okolicznościach niniejszej sprawy wyżej określone przesłanki nie zachodzą. Jak wynika z wcześniejszych wywodów zaskarżeniem w niniejszej sprawie zostało objęte postanowienie organu podatkowego o zaliczeniu nadpłaty w podatku rolnym i od nieruchomości za 2016 r. w kwocie [...] zł, od nieruchomości położonej w miejscowości K., które to zobowiązanie wobec skarżącego nie powstało, na bieżące zobowiązanie podatkowe skarżącego w podatku od środków transportu (II rata), obciążające skarżącego. Z argumentacji organu odwoławczego, znajdującej potwierdzenie w aktach podatkowych wynika, iż kwota [...] zł została uiszczona przez skarżącego tytułem I, II, III i IV raty podatku rolnego i od nieruchomości za 2016 r. i dotyczy nieruchomości objętej decyzją o ustaleniu wymiaru łącznego zobowiązania podatkowego za 2016 r. A. D., a nie skarżącemu. Wskazano jedocześnie, iż skarżący zadeklarował podatek od środków transportu na 2016 r. i posiada bieżące zobowiązanie podatkowe z tytułu II raty tego podatku. Jak wynika z art. 6 ust. 7 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, podatek od nieruchomości na rok podatkowy od osób fizycznych, z zastrzeżeniem ust. 11, ustala w drodze decyzji organ podatkowy właściwy ze względu na miejsce położenia przedmiotów opodatkowania. Podatek jest płatny w ratach proporcjonalnych do czasu trwania obowiązku podatkowego, w terminach: do dnia 15 marca, 15 maja, 15 września i 15 listopada roku podatkowego. Zgodnie zaś z art. 6a ust. 6 ustawy o podatku rolnym, podatek rolny na rok podatkowy od osób fizycznych, z zastrzeżeniem ust. 10, ustala, w drodze decyzji, organ podatkowy właściwy ze względu na miejsce położenia gruntów. Podatek jest płatny w ratach proporcjonalnych do czasu trwania obowiązku podatkowego w terminach do dnia 15 marca, 15 maja, 15 września i 15 listopada roku podatkowego. W myśl art. 6c ust. 1 ustawy o podatku rolnym osobom fizycznym, na których ciąży obowiązek podatkowy w zakresie podatku rolnego oraz jednocześnie w zakresie podatku od nieruchomości lub podatku leśnego dotyczący przedmiotów opodatkowania położonych na terenie tej samej gminy, wysokość należnego zobowiązania podatkowego pobieranego w formie łącznego zobowiązania pieniężnego ustala organ podatkowy w jednej decyzji (nakazie płatniczym), z zastrzeżeniem ust. 2. Przepisy art. 6a ust. 6a i 10a stosuje się odpowiednio. Decyzje wymierzające podatek od nieruchomości osobom fizycznym i podatek rolny osobom fizycznym są decyzjami konstytutywnymi. Zobowiązania podatkowe w tych podatkach powstają w trybie art. 21 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, to jest z dniem doręczenia decyzji organu podatkowego, ustalającej wysokość tego zobowiązania. Zobowiązaniem podatkowym jest wynikające z obowiązku podatkowego zobowiązanie podatnika do zapłacenia na rzecz Skarbu Państwa, województwa, powiatu albo gminy podatku w wysokości, w terminie oraz w miejscu określonych w przepisach prawa podatkowego (art. 5 Ordynacji podatkowej). Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2015 r., poz. 520 ze zm.) podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Jak wynika z powyższych przepisów wysokość podatku od nieruchomości, podatku rolnego, jak i łącznego zobowiązania pieniężnego ustala organ podatkowy, uwzględniając dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków. Z twierdzeń organu I instancji wynika, iż podatek od nieruchomości i podatek rolny dot. nieruchomości położonej w miejscowości K. obciąża A. D., dla którego została wydana decyzja ustalająca zobowiązanie podatkowe. Wobec braku decyzji organu podatkowego ustalającej wysokość podatku od nieruchomości i podatku rolnego wobec skarżącego brak jest podstaw do stwierdzenia, iż skarżący jest podatnikiem tego podatku. Zauważyć przy tym należy, iż skarżący nie wskazuje na istnienie takiej decyzji, ale jedynie na okoliczności faktyczne, które mogłyby stanowić podstawę jej wydania. Tłem sprawy, jak wynika z treści pisma organu I instancji z dnia [...] lipca 2016 r., przywoływanego przez organ odwoławczy, jak i treści skargi, jest toczące się postępowanie o zasiedzenie nieruchomości, będącej przedmiotem opodatkowania i spór pomiędzy skarżącym a osobą uznawaną przez organ podatkowy za podatnika o prawo do tej nieruchomości. Podatnikiem podatku od nieruchomości może być jej właściciel, jak i samoistny posiadacz (art. 3 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 u.p.o.l.). Kwestia ta została podobnie uregulowana także w odniesieniu do podatku rolnego (art. 3 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy o podatku rolnym). Dopóki jednak skarżący nie legitymuje się decyzją, z której wynika, iż jest on podatnikiem podatku od nieruchomości i podatku rolnego dotyczącego objętej sporem nieruchomości, brak jest podstaw do stwierdzenia, iż skarżący jest takim podatnikiem, a kwoty podatku uiszczone przez skarżącego z tego tytułu odpowiadają definicji nadpłaty podatku, o której mowa w art. 72 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, jako podatku zapłaconego nienależnie. Z art. 72 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej wynika bowiem, iż za nadpłatę uważa się kwotę nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku. Zgodnie zaś z art. 76 § 1 Ordynacji podatkowej nadpłaty wraz z ich oprocentowaniem podlegają zaliczeniu z urzędu m.in. na poczet bieżących zobowiązań podatkowych, a w razie ich braku podlegają zwrotowi z urzędu, chyba że podatnik złoży wniosek o zaliczenie nadpłaty w całości lub w części na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych. Okoliczność posiadania przez skarżącego bieżącego zobowiązania od środków transportowych za rok 2016 w dacie wydania zaskarżonego postanowienia (II rata – płatna do dnia 15 września 2016 r., zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych) nie jest przez skarżącego kwestionowana. Wynika ona także z deklaracji podatkowej w tym podatku za rok 2016, złożonej przez podatnika i dołączonych do niej załączników. Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi wskazać należy, iż w sprawie nie miały zastosowania przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, ale przepisy Ordynacji podatkowej, przy czym art. 75 Ordynacji podatkowej nie miał zastosowania w niniejszej sprawie. Zgodnie z jego § 1 wniosek o stwierdzenie nadpłaty podatku podatnik może złożyć jeżeli kwestionuje zasadność pobrania przez płatnika podatku albo wysokość pobranego podatku. W okolicznościach niniejszej sprawy występuje sytuacja odwrotna, albowiem skarżący wbrew twierdzeniom organu podnosi, iż jest obciążony zobowiązaniem w podatku rolnym i od nieruchomości. Z tych też względów brak jest podstaw do stwierdzenia naruszenia art. 165 Ordynacji podatkowej. Z uwagi na powyższe, nie dopatrując się naruszeń, pozwalających na uwzględnienie skargi, Sąd po rozpoznaniu sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a., na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę, orzekając jak w sentencji wyroku.