VIII SA/Wa 889/12
WyrokWSA w Warszawie2013-04-04
Skład orzekający: Justyna Mazur, Sławomir Fularski, Cezary Kosterna
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może ustalić w drodze decyzji administracyjnej odpłatność za pobyt w domu pomocy społecznej, jeśli nie została zawarta umowa cywilnoprawna z osobą zobowiązaną do ponoszenia tej opłaty?Ratio decidendi
Obowiązek ponoszenia opłat za pobyt w domu pomocy społecznej przez małżonka, zstępnych lub wstępnych jest kreowany przez ustawę o pomocy społecznej, a nie przez umowę cywilnoprawną. Jednakże, aby gmina mogła skutecznie dochodzić zwrotu poniesionych zastępczo wydatków, musi wykazać podjęcie stosownych działań zmierzających do zawarcia umowy, o której mowa w art. 103 ust. 2 u.p.s. Brak takich działań uniemożliwia egzekwowanie obowiązku w drodze decyzji administracyjnej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R., która uchyliła decyzję organu I instancji i ustaliła skarżącej odpłatność za pobyt jej dziadka w domu pomocy społecznej w okresie od grudnia 2005 r. do maja 2008 r. Skarżąca kwestionowała możliwość ustalenia tej odpłatności w drodze decyzji administracyjnej, argumentując, że nie zawarła wymaganej umowy cywilnoprawnej. Organ odwoławczy podtrzymał stanowisko organu I instancji, wskazując na sytuację dochodową skarżącej.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta R., stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Justyna Mazur /sprawozdawca/, Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Cezary Kosterna, Protokolant Referent Małgorzata Domagalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi A.S.-[...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] września 2012 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta R. z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. na rzecz skarżącej A. S.- [...] kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia [...] września 2012 r., znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. (dalej: "organ odwoławczy" lub "Kolegium") działając na podstawie art. 138 § 1 punkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej "k.p.a.") orzekło o uchyleniu decyzji wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta [...] przez Zastępcę Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej
w R. (dalej: "organ I instancji") z dnia [...] lipca 2012 r. znak: [...] którą organ I instancji orzekł o ustaleniu odpłatności A. S.(dalej: "skarżąca") za pobyt M. S. w Domu Pomocy Społecznej [...] w R. (dalej: "DPS") - w całości oraz ustaliło skarżącej opłatę za pobyt dziadka w DPS w okresie od [...] grudnia 2005 r. do [...] maja 2008 r. na kwotę [...] zł.
Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Decyzją z dnia [...] lipca 2012 r. znak: [...] organ I instancji działając na podstawie art. 59 ust. 1, art. 61, art. 104 ust. 3 w związku z art. 8, art. 10 ust. 4, art. 14, art. 17 ust. 1 punkt 16, art. 60, art. 62 ust. 2, art. 63, art. 106 ust. 3b, art. 110 ust. 7-8 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm., dalej: "u.p.s.") oraz art. 104 k.p.a. organ I instancji orzekł
o ustaleniu odpłatności skarżącej za pobyt dziadka – M. S. o w Domu Pomocy Społecznej [...] w R. w okresie od [...] grudnia
2005 r. do [...] maja 2008 r. w kwocie [...] zł.
Uzasadniając organ I instancji wskazał, iż M. S. został skierowany do DPS decyzją z dnia [...] maja 2005 r., a następnie umieszczony w nim [...] grudnia 2005 r. na podstawie decyzji z dnia [...] grudnia 2005 r. Powołując art. 60 ust. 1 u.p.s. podniósł, iż pobyt w domu pomocy społecznej jest odpłatny do wysokości średniego miesięcznego kosztu utrzymania mieszkańca, który we wskazanej wyżej placówce został ustalony w poszczególnych okresach w następujących kwotach tj.: XII 2005 r. na kwotę [...] zł (zarządzenie Prezydenta Miasta [...] nr [...] z dnia [...] stycznia 2005 r.), I 2006 r. - XII 2006 r. na kwotę [...] zł (zarządzenie Prezydenta Miasta [...] nr [...] z dnia [...] marca 2006 r.) oraz I 2007 r. – [...] V 2008 r. na kwotę [...] zł (zarządzenie Prezydenta Miasta [...] nr [...] z dnia [...] marca 2007 r.).
Organ I instancji wyjaśnił, iż dziadek skarżącej przebywał w DPS w okresie od [...] grudnia 2005 r. do [...] maja 2008 r. i ponosił miesięczną opłatę za pobyt w wysokości 70% posiadanego dochodu. Wpłacane przez niego kwoty nie pokrywały jednak całości kosztów jego pobytu w DPS.
Organ I instancji wskazał m.in., iż na podstawie art. 61 ust. 1 u.p.s. obowiązek wnoszenia opłat za pobyt w domu pomocy społecznej mają: mieszkaniec domu, jego małżonek, zstępni (dzieci, wnuki) przed wstępnymi (dziadkowie, rodzice) i gmina,
z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej. Małżonek, zstępni oraz wstępni ponoszą odpłatność zgodnie z umową zawartą w trybie art. 103 ust. 2 u.p.s.
W przypadku niewywiązywania się z obowiązku opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej przez ww. osoby, opłaty te zastępczo ponosi gmina, której przysługuje prawo dochodzenia zwrotu poniesionych na ten cel wydatków (art. 61 ust. 3 u.p.s.).
Jednocześnie organ I instancji ustalił, iż osobami zobowiązanymi do uiszczania odpłatności za pobyt M. S. w DPS, stosownie do art. 61 ust. 1 punkt
2 u.p.s. są: syn A. S., wnuczka A. S. (tj. skarżąca, prowadząca wspólne gospodarstwo domowe z mężem i synem) oraz wnuk B. S. Na podstawie zaświadczenia z Urzędu Skarbowego ustalono, że skarżąca kwalifikuje się do ponoszenia odpłatności za pobyt dziadka w DPS, o czym została poinformowana pismem z dnia [...] listopada 2007 r.
Organ I instancji wskazał, iż w podobnych przypadkach, gdy brak było porozumienia między Gminą, a osobą zobowiązaną odnośnie umownego ustalenia wysokości opłaty za pobyt członka rodziny w DPS, Gmina Miasta [...] kierowała pozwy do właściwych miejscowo sądów o zasądzenie należności od osoby zobowiązanej. W kontrolowanej sprawie postanowieniem z dnia [...] marca 2010 r. Sąd Okręgowy w R. IV Wydział Cywilny Odwoławczy uchylił zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego w R. oddalający powództwo i odrzucił pozew z uwagi na niedopuszczalność drogi sądowej ze wskazaniem na konieczność przeprowadzenia postępowania administracyjnego.
W dniu [...] września 2011 r. organ I instancji wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia odpłatności skarżącej za pobyt dziadka M. S. w DPS. Jednocześnie podniósł, iż w związku brakiem możliwości przeprowadzenia wywiadu środowiskowego oraz brakiem współpracy ze strony skarżącej w zakresie udzielenia informacji odnośnie sytuacji dochodowej, organ
I instancji ustalił sytuację dochodową osób wchodzących w skład gospodarstwa domowego skarżącej z urzędu, na podstawie zaświadczeń z urzędów skarbowych.
Organ I instancji przedstawił sytuację dochodową skarżącej w okresie od [...] grudnia 2005 r. do [...] maja 2008 r. w formie tabelarycznej (str. 7 decyzji z dnia [...] lipca 2012 r., zaznaczając, że matematyczny sposób wyliczenia odpłatności ustalono w ten sposób, że od kwoty średniego miesięcznego kosztu utrzymania w DPS, odjęto opłatę wnoszoną przez M. S. oraz dopłatę A. S. wg umowy z dnia [...] grudnia 2007 r.). Z ustaleń tych wynika, iż skarżąca ww. okresie przekroczyła kryterium dochodowe, w konsekwencji czego organ ustalił odpłatność na łączną kwotę [...] zł.
Od powyższej decyzji skarżąca wniosła odwołanie, zarzucając naruszenie przepisów prawa, w szczególności art. 103 ust. 2 u.p.s., z uwagi na brak istnienia
przesłanki do jej wydania. Wskazała, iż nigdy nie zawarła umowy, w wyniku której
ustalono by dla niej odpłatność - zobowiązanie, za pobyt dziadka w ośrodku. Nadto nie
otrzymała również oferty, czy propozycji zawarcia umowy, jak i nigdy nie odmówiła
zawarcia umowy, ponieważ nie miała możliwości złożenia oświadczenia woli w tym
przedmiocie. Zdaniem skarżącej ustalenie odpłatności ma charakter cywilnoprawny
i nie może być ustalane w drodze decyzji administracyjnej. Wniosła o uchylenie decyzji
i zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych.
Decyzją z dnia [...] września 2012 r., znak [...], wskazaną na wstępie i zaskarżoną w niniejszej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze
w R. działając na podstawie art. 138 § 1 punkt 2 k.p.a. orzekło o uchyleniu zaskarżonej decyzji organu I instancji w całości oraz ustaliło skarżącej opłatę za pobyt dziadka w DPS w okresie od [...] grudnia 2005 r. do [...] maja 2008 r. na kwotę [...] zł.
Po szczegółowym przedstawieniu stanu faktycznego i prawnego sprawy, organ odwoławczy wskazał, iż z zaświadczeń o zarobkach skarżącej i jej męża wynika, że sytuacja dochodowa rodziny skarżącej kwalifikuje ją do ponoszenia odpłatności za pobyt dziadka w DPS, gdyż dochód jej rodziny w latach 2005, 2006 i 2007 przekraczał kryterium dochodowe na osobę w rodzinie, określone w art. 61 ust. 2 pkt 2 u.p.s., wynoszące [...] zł ([...] zł x 3 osoby x 300%). Wskazał także, że kwoty obciążające skarżącą za pobyt dziadka w DPS stanowią różnicę pomiędzy średnim miesięcznym kosztem utrzymania mieszkańca w tym domu, a kwotami wnoszonymi przez M. S.. Kwoty, jakie winna ponosić skarżąca stanowią różnicę pomiędzy dochodami jej rodziny, a kwotą stanowiącą 300% kryterium dochodowego dla trzyosobowego gospodarstwa domowego. Jednocześnie Kolegium wskazało, iż podane przez organ I instancji kwoty odpłatności dla A. S., jako osoby zobowiązanej do ponoszenia odpłatności w pierwszej kolejności, pozostają bez wpływu na wysokość opłaty jaką winna uiszczać skarżąca.
W dalszej części uzasadniania, Kolegium przedstawiło sposób ustalenia opłaty dla skarżącej wskazując, iż łączna kwota odpłatności skarżącej za pobyt dziadka
w DPS w okresie od [...] grudnia 2005 r. do [...] maja 2008 r. wynosiła [...] zł.
Kolegium zauważyło, iż skarżąca, że może zwrócić się z wnioskiem o zwolnienie z obowiązku ponoszenia ustalonej opłaty, na podstawie art. 64 u.p.s. oraz zgodnie
z art.104 ust.4 u.p.s. możliwe jest wnioskowanie o ulgi przewidziane również w tym przepisie, w tym odstąpienie od żądania zwrotu, czy też rozłożenie należności na raty.
Skargę na ostateczną w administracyjnym toku instancji decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła skarżąca, wnosząc o jej uchylenie. Zaskarżonej decyzji zarzuciła:
– naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, tj. art. 59 oraz art. 103 u.p.s. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie w niniejszej sprawie;
– naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na przebieg sprawy, tj. art. 7, 8, 9, 11 k.p.a.
Uzasadniając skarżąca wskazała, iż organ odwoławczy nie podał w części dyspozytywnej decyzji podstawy prawnej swojego działania, dlatego też skarżąca
z treści uzasadnienia domniemywa, że podstawą do jej wydania był art. 59 ust. 1 u.p.s. Oponując przeciwko takiemu stanowisku skarżąca podniosła, iż jej zdaniem wysokość opłaty za pobyt w DPS jest ustalana w drodze umowy zawieranej pomiędzy kierownikiem ośrodka pomocy społecznej, a osobami zobowiązanymi - zgodnie z art. 103 ust. 2 u.p.s. Podniosła, iż w niniejszej sprawie nie doszło do zawarcia tego typu umowy pomiędzy skarżącą, a odpowiednim podmiotem. Co więcej skarżąca nigdy nie otrzymała oferty zawarcia umowy. Tym, samym skoro obowiązek wnoszenia opłat jest kreowany przez czynność cywilnoprawną to nie jest możliwe jego nałożenie w drodze decyzji administracyjnej. W ocenie skarżącej nawet jeśli za prawidłowy przyjąć pogląd strony przeciwnej, zgodnie z którym możliwe byłoby nałożenie obowiązku pokrywania kosztów pobytu w domu pomocy społecznej w drodze decyzji administracyjnej, to decyzja wydana w niniejszej sprawie nie spełnia podstawowych wymogów dla niej przewidzianych. Podniosła, iż w niniejszej sprawie nie otrzymała decyzji która obciążałaby ją takim obowiązkiem, gdy jej dziadek kierowany był do DPS, ponadto nigdy nie zaproponowano jej zawarcia umowy o finansowanie utrzymania tej osoby, tym samym nie mogła zapoznać się z jej warunkami. To powoduje, że brak jest podstaw do wydawania decyzji administracyjnej w przedmiotowej sprawie.
Odpowiadając na skargę, Kolegium podtrzymało stanowisko zawarte
w zaskarżonej decyzji i wniosło o jej oddalenie. Wskazało, iż zarzuty skargi nie wnoszą nowych okoliczności mających wpływ na wynik sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, że Sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.
Mając na uwadze ww. kryteria kontroli sądowej stwierdzić należy, że skarga jest zasadna.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja reformatoryjna Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] września 2012 r. wydana w przedmiocie ustalenia skarżącej odpłatności z tytułu pobytu jej dziadka w DPS.
Zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. Stosownie do art. 60 u.p.s. pobyt w domu pomocy społecznej jest odpłatny do wysokości średniego miesięcznego kosztu utrzymania, zaś średni miesięczny koszt utrzymania mieszkańca w domu pomocy społecznej o zasięgu gminnym ustala wójt, burmistrz (prezydent miasta) i ogłasza w wojewódzkim dzienniku urzędowym. Ogłoszenie stanowi podstawę do ustalenia odpłatności za pobyt w DPS od następnego miesiąca przypadającego po miesiącu, w którym zostało opublikowane. Decyzję o skierowaniu do domu pomocy społecznej i decyzję ustalającą opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej wydaje wójt (burmistrz, prezydent) gminy właściwej dla osoby w dniu jej kierowania do DPS.
Zgodnie z art. 61 ust. 1 pkt 1 - 3 u.p.s., do wnoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej obowiązani są w kolejności: 1. mieszkaniec domu, a w przypadku osób małoletnich - przedstawiciel ustawowy z dochodów dziecka, 2. małżonek, zstępni przed wstępnymi, 3. gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej, przy czym osoby i gmina określone w pkt 2 i 3 nie mają obowiązku wnoszenia opłat, jeżeli mieszkaniec domu ponosi pełną odpłatność. W myśl art. 61 ust. 2 pkt 2 tej ustawy, opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej, małżonek, zstępni
i wstępni wnoszą zgodnie z umową zawartą w trybie art. 103 ust. 2 ww. ustawy.
Z przepisów tych wynika, że przede wszystkim należy dążyć do określenia obowiązków osób bliskich pensjonariuszowi domu pomocy społecznej w drodze umowy zawartej
w trybie art. 103 ust. 2 u.p.s. Przyjęta w art. 61 ust. 1 u.p.s. zasada kolejności oznacza, że jeśli osoba umieszczona w domu pomocy społecznej nie jest w stanie ponosić kosztów pobytu w placówce, obowiązek ich ponoszenia spoczywa na małżonku,
w następnej kolejności na zstępnych, w dalszej kolejności na wstępnych, a w jeszcze dalszej na gminie, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej. Istotne w tej mierze jest to, że wnoszenie opłat nie obciąża równocześnie wszystkich zobowiązanych wymienionych w art. 61 ust. 1 u.p.s., ale obowiązek ten przechodzi na kolejne podmioty we wskazanej wyżej kolejności. Istotne jest także to, iż obowiązek ponoszenia opłat przez gminę ma charakter zastępczy, a nie pierwotny, jak w stosunku do osób wymienionych w art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.s. Obowiązek wnoszenia opłaty przez konkretną osobę czy osoby spośród kręgu podmiotów zobowiązanych na mocy art. 61 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 i 2 u.p.s. kreuje nie umowa, o jakiej mowa w art. 103 ust. 2 u.p.s., ale decyzja administracyjna o ustaleniu opłaty za pobyt w DPS przewidziana
w art. 59 ust. 1 u.p.s. czy też art. 61 ust. 3 u.p.s. Zawarcie umowy, o jakiej mowa w art. 103 ust. 2 u.p.s. służy jedynie określeniu wysokości opłaty wnoszonej za pobyt mieszkańca domu pomocy społecznej. Obowiązek uiszczania opłat wynika jednak nie
z umowy, ale z ustawy. W tej sytuacji skoro gmina poniosła zastępczo wydatki wobec uchylania się przez osoby zobowiązane od ciążącego na nich obowiązku, może na podstawie art. 61 ust. 3 u.p.s. domagać się zwrotu tych wydatków poprzez wydanie decyzji administracyjnej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 stycznia 2010 roku sygn. akt I OSK 1171/09 – LEX nr 594941 oraz internetowej bazie orzeczeń – adres www.orzeczenia nsa.gov.pl).
Z samego brzmienia art. 103 ust. 2 u.p.s. wynika, że celem umowy, o jakiej mowa
w tym przepisie nie jest nawiązanie cywilnoprawnego stosunku zobowiązującego do ponoszenia opłat za pobyt w domu pomocy społecznej, ale ustalenie wysokości opłaty "wnoszonej" przez te osoby, a więc opłaty, której obowiązek ponoszenia został już ustalony. Przekonujący jest pogląd prezentowany przez W. Maciejko i P. Zaborniaka
w Komentarzu do ustawy o pomocy społecznej (Warszawa 2008), że zawarcie umowy przewidzianej w art. 103 ust. 2 u.p.s. ma na celu umożliwienie małżonkowi, zstępnym
i wstępnym zadeklarowanie opłacania wyższego odsetka opłaty, aniżeli wynika to
z przepisów o minimalnych obciążeniach wynikających z art. 61 ust. 2 pkt 2 lit. a i b (wyrok NSA z 6 września 2010 r. sygn. akt I OSK 204/10 – dostępny w internetowej bazie orzeczeń pod adresem: www.orzeczenia.nsa.gov.pl.).
Dla ustalenia odpłatności, o której mowa osób zobowiązanych, wskazanych w art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.s. nie mają znaczenia przyczyny umieszczenia osoby w DPS, zaś obowiązki małżonka i krewnych takiej osoby są zależne wyłącznie od ich sytuacji dochodowej, o czym stanowi art. 61 ust. 2 pkt 2 u.p.s. Dla ustalenia obowiązku ponoszenia opłaty przez zobowiązanego nie mają też znaczenia okoliczności dotyczące jego sytuacji rodzinnej, czy majątkowej. Mogą natomiast stanowić podstawę do wydania przez organ administracji rozstrzygnięcia o zwolnieniu z obowiązku ponoszenia
w całości lub w części ustalonej opłaty na podstawie art. 64 u.p.s.
Jednocześnie podkreślenia wymaga, iż zarówno pensjonariusz jak i jego bliscy
– zobowiązani, muszą mieć pełną świadomość co do tego, jakie i kto będzie ponosił opłaty związane ze skierowaniem do DPS i dokonać świadomego wyboru, czy umieścić taką osobę w DPS czy inaczej rozwiązać kwestię koniecznej opieki nad nią. Z tych względów konieczne jest dla skutecznego domagania się przez gminę zwrotu poniesionych wydatków na pobyt mieszkańca w domu pomocy społecznej wykazanie podjęcia stosownych działań zmierzających do zawarcia umowy, w której mowa w art. 103 ust. 2 u.p.s. Jeśli gmina takich działań nie podejmuje, pozbawia się możliwości dochodzenia zwrotu poniesionych zastępczo wydatków, o których mowa za okres poprzedzający wezwanie osoby zobowiązanej do zawarcia umowy. Brak jest bowiem podstaw do egzekwowania wykonania obowiązku, który nie został skonkretyzowany.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż wydana w niniejszej sprawie decyzja ustalająca odpłatność skarżącej w wysokości [...] za pobyt jej dziadka w DPS nie odpowiada prawu, gdyż dotknięta jest wadami i z tego względu nie może ostać się w obrocie prawnym.
Z akt administracyjnych wynika, iż pierwszą czynnością organu zmierzającą do zawarcia umowy, o której mowa było skierowanie do skarżącej pisma z dnia [...] listopada 2007 roku (które nie zostało doręczone, zwrócone do organu, brak jest zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki, na przesyłce brak jest wszystkich koniecznych adnotacji dla stwierdzenia skuteczności doręczenia zastępczego). Kolejną czynnością organu zmierzającą do zawarcia umowy, tym razem bez wątpliwości skuteczną, było doręczenie skarżącej następnego pisma w tym zakresie datowanego na dzień [...] grudnia 2007 r. Tego rodzaju działanie polegające na doręczeniu skarżącej wskazanej korespondencji, o której mowa w dniu [...] grudnia 2007 r., to jest już po upływie okresu, za który miałaby zostać ustalona odpłatność (jak to wskazano w piśmie: od dnia [...] grudnia 2005 r. do [...] sierpnia 2007 r.) nie może być potraktowane jako czynność zmierzająca do skonkretyzowania w drodze umowy ustawowego obowiązku ponoszenia odpłatności za pobyt M. S. w domu pomocy społecznej, uzasadniająca możliwość dochodzenia zwrotu poniesionej zastępczo przez gminę opłaty za pobyt dziadka skarżącej w DPS w drodze decyzji administracyjnej, wobec nie wywiązywania się z ustawowego obowiązku, o którym mowa wyżej. Powyższe dotyczy także braku możliwości dochodzenia od skarżącej zwrotu poniesionych przez gminę zastępczo kwot za pozostały okres objęty decyzją. Faktycznie okres, za który gmina domaga się zwrotu wydatków, o których mowa kończy się z końcem września 2007 roku. Jak wynika bowiem z uzasadnienia zaskarżonej decyzji od października 2007 roku do maja 2008 roku opłat stanowiących całą różnicę pomiędzy kosztem utrzymania mieszkańca, a kwotami uiszczanymi przez M. S. dokonywał syn podopiecznego, a ojciec skarżącej – A. S., jako zobowiązany w kolejności wyprzedzającej obowiązek jego córki wobec dziadka. Z dołączonych akt administracyjnych nie wynika także, czy wobec skarżącej była wydawana decyzja na podstawie art. 59 ust. 1 u.p.s. ustalająca opłatę za pobyt M. S. w domu pomocy społecznej w dacie wcześniejszej niż zaskarżona decyzja.
Wskazane wyżej uchybienia i braki świadczą o naruszeniu norm prawa materialnego zawartych w art. 59 ust. 1, 61 ust. 3 u.p.s., które mają wpływ na wynik sprawy i nie pozwalają na pozostawienie decyzji w obrocie prawnym. Wobec tych uchybień oraz tego, iż okres, za który zaskarżona decyzja ustala odpłatność (tj. 19 grudnia 2005 r. do 31 maja 2008 r.) upłynął ponad cztery lata przed wydaniem zaskarżonej decyzji wydaje się, iż nie ma możliwości ich usunięcia, chyba, że gmina dysponuje dowodami, które pozwolą na odmienne ustalenie stanu faktycznego
w sprawie w związku z tym odmienną ocenę prawną. O ile takich dowodów nie ma organ przy ponownym rozpoznaniu sprawy winien rozważyć umorzenie postępowania
w tej sprawie.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit a) p.p.s.a. Sąd orzekł, jak w punkcie 1 sentencji wyroku. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a. (punkt 2). Orzeczenie
o kosztach znajduje oparcie w treści art. 200, 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 2 pkt 1 lit.
a w zw. z § 6 pkt 4 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego
z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 z zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło