VIII SA/Wa 891/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Nawrot Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski (sprawozdawca) Sędzia WSA Sławomir Fularski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 14 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi R. G. na postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2015 r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego R. G. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2015 r. znak: [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: "organ", "GITD") działając na podstawie art. 127 § 3 w związku z art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.; dalej: "k.p.a.") stwierdził uchybienie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego nr [...] z dnia [...] listopada 2014 r. o nałożeniu kary pieniężnej. Uzasadniając organ wskazał, iż w dniu [...] listopada 2014 r. wydał decyzję nr [...] o nałożeniu na R. G. (dalej: "skarżący") kary pieniężnej w wysokości [...] złotych. Powyższą decyzję, wraz z pouczeniem o czternastodniowym terminie do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, odebrała w dniu [...] grudnia 2014 r. żona skarżącego – M. G. w trybie art. 43 k.p.a. Organ zaznaczył, iż wskazany powyżej 14 dniowy termin do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy upływał w dniu 19 grudnia 2014 r. Pismem nadanym w dniu 1 kwietnia 2015 r. w Urzędzie Pocztowym R. 1 skarżący złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy od ww. decyzji. Konkludując organ uznał, iż strona uchybiła ww. terminowi do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Ponadto nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia ww. środka prawnego, o którym mowa w art. 58 k.p.a. W skardze wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie. Wyjaśnił m.in., iż po otrzymaniu decyzji GITD z dnia [...] listopada 2014 r. o nałożeniu kary pieniężnej, zgodnie z pouczeniem zawartym w tejże decyzji, zwrócił się do GITD z wnioskiem o wstrzymanie natychmiastowej wykonalności oraz do Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z wnioskiem o umorzenie należności. Decyzją z dnia [...] marca 2015 r. GDDKiA odmówił umorzenia należności z tytułu nałożonej kary. Jak wskazał skarżący, w pouczeniu zawarte było, iż w terminie 14 dni od doręczenia tej decyzji przysługuje prawo złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Następnie skarżący wskazał na korespondencję prowadzoną pomiędzy organami tj. GITD i GDDKiA i przekazanie sprawy o umorzenie w świetle nowych przepisów GITD, który w ocenie GDDKiA, jest właściwym w sprawie organem. Konkludując skarżący wskazał, iż z toku całego postępowania zrozumiał, iż są to dalsze czynności w sprawie zgodne z terminami. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wyrażoną w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012, poz. 270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną z zastrzeżeniem art. 57 a, który jednak na gruncie niniejszej sprawy nie znajduje zastosowania. Rozpoznając przedmiotową skargę w zakresie tak określonej kognicji Sąd uznał, że zasługuje ona na uwzględnienie. W niniejszej sprawie organ naruszył przepisy postępowania w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z 13 sierpnia 2015 r. zostało wydane na podstawie art. 134 k.p.a. z uwagi na przekroczenie przez stronę terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Przepis art. 134 k.p.a. ma zastosowanie w postępowaniu wstępnym przed organem odwoławczym, który podejmuje czynności mające na celu ustalenie, czy odwołanie jest dopuszczalne oraz czy zostało wniesione w terminie. Należy jednak zauważyć, iż wbrew stanowisku Głównego Inspektora Transportu Drogowego, złożony przez skarżącego wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy nie dotyczy sprawy zakończonej decyzją Głównego Inspektora Transportu Drogowego nr [...] z dnia 28 listopada 2014 r. o nałożeniu kary pieniężnej. W przedmiotowym piśmie z dnia 1 kwietnia 2015 r., skierowanym do Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, skarżący powołał się bowiem na decyzję z dnia [...] marca 2015 r. nr [...]. Sąd zauważa, iż decyzją tą GDDKiA orzekł o odmowie umorzenia należności z tytułu nałożonej kary, jak i pouczył stronę o możliwości złożenia wniosku do Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad o ponowne rozpatrzenie sprawy w terminie 14 dni od doręczenia decyzji. W świetle powyższego za niezasadne należy uznać stanowisko organu wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. W tym stanie rzeczy należało stwierdzić naruszenie przez organ art. 134 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie. Z powodu niezgodnych z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego działań organu administracji publicznej, strona nie może ponosić ujemnych konsekwencji. Przepisy kodeksu postępowania administracyjnego wyposażyły organy administracji publicznej w instrumenty prawne, mające na celu ochronę interesu strony przed niezawinionymi przez nią ujemnymi skutkami procesowymi. Instrumentem takim jest nałożony w art. 9 k.p.a. na organ obowiązek udzielania pomocy prawnej. Zgodnie z tym przepisem organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Skarżący jako strona postępowania w pełni może korzystać z uprawnień wynikających z art. 9 k.p.a. Główny Inspektor Transportu Drogowego, wobec treści wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, wypełniając obowiązek udzielania pomocy prawnej, powinien był poinformować skarżącego o zaistniałej niekorzystnej dla niego sytuacji procesowej. Jednocześnie, mając np. wątpliwości co do charakteru pisma, powinien był zwrócić się do skarżącego o wypowiedzenie się, w jaki sposób ma potraktować słowa skarżącego zawarte we wniosku "proszę o rozpatrzenie nałożonej kary zgodnie z nowelizacją ustawy o drogach publicznych". Sąd zauważa bowiem, na co zwrócił również uwagę skarżący, iż zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 2014 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych, ustawy o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym oraz ustawie o transporcie drogowym (Dz. U. z 2014 r. poz. 1310) nie wszczyna się postępowania administracyjnego na podstawie art. 13k ust. 1 lub 2 ustawy, o której mowa w art. 1 (tj. ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych – przypis Sądu), a wszczęte umarza się, jeżeli naruszenie zostało popełnione przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy. Sąd w składzie orzekającym zgadza się ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartym w wyroku z dnia 11 lipca 2001 r. I SA 2447/00 Lex nr 54741, który stwierdził, że organ obowiązany jest informować stronę o uprawnieniach i obowiązkach wynikających z przepisów prawa procesowego, których realizacja będzie miała wpływ na wynik sprawy. Organ nie może ograniczyć się tylko do udzielenia informacji prawnej, lecz musi podać również niezbędne wyjaśnienia co do treści przepisów oraz udzielać wskazówek, jak należy postąpić w danej sytuacji, aby uniknąć szkody. W ocenie Sądu, wydanie przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, nie znajduje uzasadnienia w świetle złożonych przez stronę pism. Mając na względzie powyższe, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Sąd orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. O zwrocie kosztów postępowania Sąd postanowił na mocy art. 200, art. 205 § 1 oraz art. 209 p.p.s.a. (punkt 2 sentencji wyroku).