VIII SA/Wa 892/17

WyrokWSA w Warszawie2018-04-05

Skład orzekający: Iwona Owsińska – Gwiazda, Leszek Kobylski, Iwona Szymanowicz – Nowak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ustalił wysokość płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi (ONW) na rok 2016, uwzględniając stwierdzone nieprawidłowości dotyczące powierzchni zadeklarowanych przez rolnika?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo ustaliły wysokość płatności ONW. Rolnik zadeklarował powierzchnię użytków rolnych niezgodnie ze stanem faktycznym stwierdzonym podczas kontroli na miejscu. Niezgodności te, dotyczące m.in. przekroczenia granic działki i różnic w powierzchniach, skutkowały zastosowaniem przepisów o zmniejszeniu lub wykluczeniu płatności, zgodnie z rozporządzeniami unijnymi i krajowymi przepisami.
Stan faktyczny
Rolnik Z. G. złożył wniosek o przyznanie płatności ONW na rok 2016, deklarując powierzchnię 3,30 ha. Kontrola na miejscu wykazała nieprawidłowości dotyczące powierzchni działek rolnych, co skutkowało przyznaniem płatności do powierzchni 3,06 ha. Po odwołaniu organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Rolnik zaskarżył decyzję do WSA, zarzucając błędy w ustaleniach i brak możliwości przedstawienia alternatywnych pomiarów.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska – Gwiazda, Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędzia WSA Iwona Szymanowicz – Nowak (sprawozdawca), Protokolant Specjalista Ilona Obara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2018 r. w Radomiu sprawy ze skargi Z. G. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) na rok 2016 oddala skargę. Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga Z. G. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. Nr [...] z [...] września 2017 r. utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r. w przedmiocie przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) na 2016 rok. Skarga została złożona w następującym stanie faktycznym sprawy: W dniu [...] czerwca 2016 r. Z. G. (dalej: wnioskodawca, skarżący, beneficjent, strona) złożył do Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. (dalej: Kierownik BP, organ I instancji) wniosek o przyznanie płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (zwana także: płatność ONW) na 2016 rok w ramach programu PROW 2014-2020. We wniosku wnioskodawca zadeklarował do płatności ONW strefa nizinna II powierzchnię gruntów rolnych wynoszących 3,30 ha. Po rozpatrzeniu wniosku Kierownik BP w dniu [...] kwietnia 2017 r. wydał decyzję Nr [...] w sprawie przyznania płatności ONW w wysokości [...] zł, uwzględniając nieprawidłowości stwierdzone podczas kontroli na miejscu przeprowadzonej w gospodarstwie wnioskodawcy w dniach: od 26 września 2016 r. do 6 października 2016 r. Na skutek odwołania, decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r., Nr [...], Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. (dalej: Dyrektor ARiMR, organ odwoławczy) uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Ponownie rozpoznając sprawę Kierownik BP, działając na podstawie art. 26 ust. 1 i 2 pkt 2 oraz art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz.U. z 2017 r., poz. 562, zwana dalej: ustawą PROW 2014-2020), a także § 2 oraz § 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz.U. z 2015 r., poz. 364, zwanego dalej: rozporządzeniem ONW) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257, zwanej dalej: k.p.a.), decyzją z dnia [...] sierpnia 2017 r. Nr [...] przyznał stronie płatność ONW na rok 2016 w łącznej kwocie [...] zł, w tym płatność ONW strefa nizinna II w wysokości [...] zł, wynikającą z pomniejszenia płatności o kwotę [...] zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia. W uzasadnieniu decyzji Kierownik BP powołał się na kontrolę na miejscu w gospodarstwie skarżącego, w czasie której stwierdzono nieprawidłowości dotyczące powierzchni działek rolnych: 1) na działce rolnej B, nr ewid. [...], zadeklarowanej na powierzchni 0,10 ha, stwierdzono powierzchnię użytkowaną rolniczo na 0,13 ha. Zastosowano kod DR13- (zadeklarowana powierzchnia działki rolnej mniejsza od powierzchni stwierdzonej); 2) na działce rolnej C, nr ewid. [...], zadeklarowanej na powierzchni 0,20 ha, stwierdzono powierzchnię użytkowaną rolniczo na 0,29 ha. Zastosowano kody: DR13-, DR52 (stwierdzono powiększenie zasięgu pola zagospodarowania) oraz DR 49 (do wyliczenia tolerancji pomiaru zastosowano wartość obwodu zewnętrznego); 3) na działce rolnej D, nr ewid. [...], zadeklarowanej na powierzchni 0,94 ha, stwierdzono powierzchnię użytkowaną rolniczo na 0,91 ha. Zastosowano kody: DR13+ (zadeklarowana powierzchnia działki rolnej większa od powierzchni stwierdzonej), DR52 (stwierdzono powiększenie zasięgu pola zagospodarowania), DR49 (do wyliczenia tolerancji pomiaru zastosowano wartość obwodu zewnętrznego), DR13+ (zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest większa od powierzchni stwierdzonej), DR40 (powierzchnia stwierdzona działki rolnej zredukowana do powierzchni kwalifikowanej), DR52 i DR53 (stwierdzono zmniejszenie zasięgu pola zagospodarowania); 4) na działce rolnej E, nr ewid. [...] i [...], zadeklarowanej na powierzchni 0,41 ha, stwierdzono powierzchnię użytkowaną rolniczo na 0,40 ha. Zastosowano kod DR13+ i DR40; 5) na działce rolnej F, nr ewid. [...] i [...], zadeklarowanej na powierzchni 0,25 ha stwierdzono powierzchnię użytkowaną rolniczo na 0,16 ha. Zastosowano kod DR13+; 6) na działce rolnej G, nr ewid. [...], zadeklarowanej na powierzchni 0,60 ha, stwierdzono powierzchnię użytkowaną rolniczo na 0,60 ha, jednak inspektorzy terenowi zastosowali kod DR50 (granice uprawy wykraczają poza granice działki referencyjnej). Kod DR50 skutkuje redukcją powierzchni działki rolnej G do powierzchni 0,40 ha, tj. do faktycznej powierzchni uprawy zmierzonej na tej działce. Ponadto działka G została obarczona błędami: DR49, DR52 i DR53. Organ I instancji ustalił powierzchnie uprawnioną do przyznania płatności w oparciu o deklarację we wniosku, na załącznikach graficznych oraz w oparciu o wyniki raportu kontroli na miejscu nr [...]. Wziął również pod uwagę obraz ortofotomapy, wynikający z systemu informacji geograficznej. Przeprowadzając kontrolę administracyjną stwierdził, że strona zadeklarowała powierzchnie działek rolnych niezgodnie ze stwierdzonym w trakcie kontroli na miejscu stanem faktycznym. Łączna powierzchnia wykluczona z płatności wyniosła 0,24 ha. Powyższe potwierdza przede wszystkim dowód z raportu z kontroli, zdjęcia fotograficzne oraz szkice terenowe, na których określono granice upraw i wskazano miejsca wykonania poszczególnych zdjęć. Wyliczona procentowa różnica między powierzchnią deklarowaną działek rolnych (3,30 ha) a powierzchnią stwierdzoną w toku prowadzonego postępowania (3,06 ha) wynosi 7,84%, tj. 0,24 ha, co zgodnie z art. 19a ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) Nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odnowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 181 z 20.06.2014 r., str. 48, zwanego dalej: rozporządzeniem 640/2014) skutkowało przyznaniem płatności do powierzchni stwierdzonej pomniejszonej o półtorakrotność stwierdzonej różnicy oraz dodatkowo o 50 %. Od decyzji organu I instancji odwołanie złożył beneficjent, nie zgadzając się z ustaleniami dotyczącymi działki rolnej C oraz G, położonych na działce ewidencyjnej [...]. Wniósł o przeprowadzenie ponownej kontroli jedynie na działce nr [...] i wskazał, że działkę tę otrzymał na własność w 2009 r. z rosnącym już sadem na dwóch działkach: nr [...] i [...]. Z tej przyczyny nie ma wpływu na to, co rośnie na działce nr [...]. Przyznał, że drzewa owocowe rosną na jednej połowie działki nr [...], tj. na powierzchni około 0,05 ha, druga połowa to droga publiczna. Wniósł o dokonanie ponownego pomiaru sadu tylko na działce nr [...] w jego obecności. Decyzją Nr [...] z [...] września 2017 r. Dyrektor ARiMR, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., orzekł o utrzymaniu zaskarżonej decyzji w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy dokonał ponownej kontroli wniosku, weryfikacji raportu z czynności kontrolnych, w tym dokumentacji fotograficznej, a także obrazu ortofotomapy. Następnie dokonał analizy treści odwołania i uznał, że powierzchnia uprawniona do przyznania płatności została ustalona prawidłowo przez organ I instancji. Podczas kontroli na miejscu przeprowadzonej od dnia 26 września 2016 r. do 6 października 2016 r. dokonano pomiaru działki rolnej G zlokalizowanej na działce ewidencyjnej nr [...], zmierzono obszar sadu i stwierdzono powierzchnię równą zadeklarowanej, tj. 0,60 ha. Jednak stwierdzono również, że część uprawy sadu wykracza poza granice zadeklarowanej działki ewidencyjnej nr [...], dlatego w raporcie nałożono kod nieprawidłowości DR50. Z analizy ortofotomapy dostępnej w systemie wynika, że niniejsza uprawa znajduje się częściowo na niezadeklarowanych we wniosku działkach ewidencyjnych nr [...] i [...] – stwierdzono odpowiednio powierzchnie: 0,0205 ha i 0,1291 ha. Na działce nr [...] powierzchnia sadu wynosiła 0,40 ha. Odnosząc się do zarzutu odwołania organ odwoławczy wskazał, że w wyniku analizy ortofotomapy stwierdzono, że obszar działki rolnej G/G1 w granicach działki ewidencyjnej nr [...] wynosi 0,40 ha i taką powierzchnię uwzględniono przy naliczaniu płatności. Na podstawie wyników z kontroli Foto z 2016 r. stwierdzono, że beneficjent użytkuje także działki sąsiednie nr [...] i [...], których nie zadeklarował we wniosku i nie zaznaczył na załączniku graficznym. Ponadto materiał zdjęciowy potwierdza ustalenia zawarte w raporcie z kontroli, a deklaracja strony na załączniku graficznym potwierdza prowadzenie uprawy sadu jedynie na działce ewidencyjnej nr [...]. Dyrektor ARiMR dodatkowo zauważył, że skarżący zadeklarował w przypadku działki rolnej C powierzchnię gruntów ornych na działce nr [...] wynoszącą 0,20 ha, która graniczy z uprawą sadu oznaczoną jako działka G. Podczas kontroli na miejscu stwierdzono powierzchnię tej działki rolnej jako 0,29 ha i taka powierzchnia została uwzględniona do przyznania płatności. A zatem, podczas kontroli stwierdzono mniejszą uprawę sadu, zaś większą powierzchnię gruntów ornych na tej działce ewidencyjnej. Organ odwoławczy wskazał, że zarzuty strony podnoszone w odwołaniu są niezasadne i niepoparte żadnymi dowodami, natomiast organ dysponuje raportem z kontroli na miejscu wraz z materiałem fotograficznym oraz obrazem ortofotomapy, dostępnym w systemie informacji geograficznej. Brak jest zatem przesłanek do przeprowadzenia ponownej kontroli w gospodarstwie beneficjenta, ponieważ wyniki kontroli w gospodarstwie skarżącego są prawidłowe, a on sam nie złożył żadnych zastrzeżeń ani uwag do protokołu kontroli. Poza tym wnioskodawca, składając wniosek o przyznanie płatności i podpisując wniosek jednocześnie oświadcza, że zna zasady przyznawania płatności ONW. Skargę na powołaną wyżej decyzję do sądu administracyjnego złożył skarżący podnosząc, że nie jest zadowolony z treści rozstrzygnięcia, a organ nie wziął pod uwagę, iż nie jest właścicielem działek: nr [...] i [...], tylko działki nr [...]. Zarzucił organom ARiMR, że ich decyzje są monopolistyczne, ponieważ nie został poinformowany, kto może wykonać przeciwstawne pomiary, które będą uznane przez Agencję. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał argumenty podniesione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Dokonując kontroli legalności zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji, Sąd nie stwierdził naruszenia prawa uzasadniającego stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, ani jej uchylenie na podstawie art. 145 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia ONW, płatność ONW przysługuje rolnikowi w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 608, ze zm.), którego gospodarstwo rolne jest położone na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli: 1) spełnia warunki określone w art. 31 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 487, ze zm.); 2) łączna powierzchnia użytków rolnych w rozumieniu art. 2 ust. 1 akapit drugi lit. f rozporządzenia nr 1305/2013, położonych na obszarach górskich lub na innych obszarach charakteryzujących się szczególnymi ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami, na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. c rozporządzenia nr 1307/2013, posiadanych w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, wynosi co najmniej 1 ha; 3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Według § 2 ust. 2 rozporządzenia ONW, płatność ONW jest przyznawana do użytków rolnych: 1) na których jest: a) położona działka rolna w rozumieniu art. 67 ust. 4 lit. a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 549, ze zm.), o powierzchni co najmniej 0,1 ha; b) prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. c rozporządzenia nr 1307/2013; 2) położonych na obszarach ONW. Płatność ONW przysługuje do powierzchni użytków rolnych, o których mowa w ust. 2, będących w posiadaniu rolnika w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, wynoszącej nie więcej niż 75 ha, a w przypadku rolnika realizującego w 2014 r. 5 - letnie zobowiązanie, o którym mowa w § 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 2013 (Dz. U. Nr 40, poz. 329) (w brzmieniu z dnia 15 marca 2010 r., Dz. U. Nr 39, poz. 219), do powierzchni użytków rolnych objętej tym zobowiązaniem, wynoszącej nie więcej niż 300 ha (§ 2 ust. 3 rozporządzenia ONW). Wysokość płatności ONW w danym roku kalendarzowym ustala się jako iloczyn stawek płatności na 1 ha użytków rolnych i powierzchni użytków rolnych, do których przysługuje płatność ONW, po uwzględnieniu zmniejszeń lub wykluczeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości lub niezgodności. Przy ustalaniu wysokości płatności ONW uwzględnia się powierzchnię działek rolnych, nie większą jednak niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 5 ust. 2 lit. b rozporządzenia nr 640/2014, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (§ 3 ust. 1 - 2 ww. rozporządzenia). Zgodnie z art. 4 ustawy PROW 2014-2020, z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1 (tj. w rozporządzeniach Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013, 1306/2013 i 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. oraz w przepisach wydanych w trybie tych rozporządzeń), do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy k.p.a., chyba że ustawa stanowi inaczej. Ustawodawca przyznaje zatem pierwszeństwo przepisom ustawy regulującym tryb postępowania w sprawach o przyznanie m.in. płatności ONW i przepisom zawartym we wskazanych rozporządzeniach unijnych, a dopiero w zakresie nieuregulowanym zastosowanie mają przepisy k.p.a. Zgodnie z art. 22 ustawy PROW 2014-2020, pomoc jest przyznawana na wniosek o jej przyznanie, a więc to rolnik ubiegający się o przyznanie pomocy wskazuje we wniosku konkretne działki i ich powierzchnie do płatności ONW i bierze na siebie odpowiedzialność za zgłoszone dane, podpisując wniosek oraz oświadczenia i zobowiązania związane z płatnością ONW, w tym oświadczenie o odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia oraz oświadczenie o znajomości zasad przyznawania płatności oraz pomocy finansowej, objętych wnioskiem o przyznanie pomocy. Natomiast stosownie do art. 27 ust. 1 ww. ustawy, w postępowaniu w sprawie o przyznanie pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie przed wydaniem decyzji administracyjnej umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisu art. 81 k.p.a. nie stosuje się. Według art. 27 ust. 2 ustawy PROW 2014-2020, strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Ustanowiona w art. 27 ust. 2 ustawy PROW 2014-2020 reguła dowodzenia oznacza, że w postępowaniu w przedmiocie przyznania płatności na wnioskodawcy ciąży obowiązek udowodnienia faktów uzasadniających kierowane względem organu roszczenie pomocowe, a na organie ewentualne udowodnienie wystąpienia przesłanek podważających twierdzenia strony i pozwalających na wydanie decyzji odmownej. Brzmienie przytoczonego przepisu wprowadza istotne ograniczenia obowiązków dowodowych organów administracji. Organy zobowiązane są jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego wskazanego przez stronę. Organ nie ma obowiązku poszukiwania i przeprowadzania z urzędu dowodów na poparcie stanowiska strony. To rolnik ma obowiązek wskazywania konkretnych dowodów i współdziałania z organem przy gromadzeniu materiału dowodowego. Art. 27 ust. 1 ww. ustawy wyłączył więc obowiązywanie w tym postępowaniu zasady prawdy obiektywnej zawartej w art. 7 k.p.a. (por. wyrok NSA z 30 listopada 2016 r., II GSK 1007/15, wyrok NSA z 25 listopada 2016 r., II GSK 1113/15, wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 12 października 2016 r., II SA/Go 475/16. wszystkie publ. cbosa). Jednym z warunków uzyskania płatności jest oznaczenie przez stronę w złożonym wniosku działki (działek) i powierzchni obszaru użytkowanego rolniczo, co do którego strona ubiega się o otrzymanie danej płatności. Zadeklarowany w ten sposób obszar podlega weryfikacji organu, dokonywanej w drodze kontroli administracyjnej lub kontroli na miejscu i dopiero wówczas stanowi podstawę przyznania płatności. Według regulacji art. 2 ust. 1 pkt 23 lit.a rozporządzenia 640/2014 "obszar zatwierdzony" oznacza w przypadku systemów pomocy obszarowej obszar, w odniesieniu do którego spełniono wszystkie kryteria kwalifikowalności lub inne obowiązki związane z warunkami przyznania pomocy, bez względu na liczbę uprawnień do płatności, które posiada beneficjent. Weryfikacja powierzchni zadeklarowanej przez rolnika jako użytkowanej rolniczo następuje przy pomocy systemu identyfikacji działek rolnych, który określony został w art. 70 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. Urz. UE Seria L z 2013 r. Nr 347, poz. 549 ze zm., zwane dalej: rozporządzeniem 1306/2013). Stosownie do art. 70 ust. 1 akapitu 1 rozporządzenia 1306/2013, system identyfikacji działek rolnych ustanawia się w oparciu o mapy, dokumenty ewidencji gruntów lub też inne dane kartograficzne. Korzysta się z technik opartych na skomputeryzowanym systemie informacji geograficznej, w tym ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych, przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego dokładność co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:10.000, a od 2016 r. w skali 1:5.000, przy uwzględnieniu obwodu i stanu działki. Należy to określić zgodnie z istniejącymi normami unijnymi. Stosownie zaś do art. 5 ust. 1 rozporządzenia 640/2014, system identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w art. 70 rozporządzenia 1306/2013, stosuje się na poziomie działek referencyjnych. Działka referencyjna obejmuje jednostkę gruntu stanowiącą powierzchnię użytków rolnych, zgodnie z definicją w art. 4 ust. 1 lit.e rozporządzenia 1307/2013. Państwa członkowskie wytyczają działkę referencyjną w sposób gwarantujący, że działka referencyjna jest mierzalna, umożliwia niepowtarzalną i jednoznaczną lokalizację każdej zgłaszanej corocznie działki rolnej i co do zasady jest stabilna w czasie. Jak stanowi już natomiast art. 5 ust. 2 lit.a rozporządzenia 640/2014, państwa członkowskie dopilnowują ponadto, aby zgłaszane działki rolne były identyfikowane w sposób pewny. W szczególności państwa członkowskie wymagają, aby wnioski o przyznanie pomocy i wnioski o płatność były składane wraz z określonymi informacjami lub aby towarzyszyły im dokumenty określone przez właściwy organ, które umożliwią lokalizację i pomiar każdej działki rolnej. W odniesieniu do każdej działki referencyjnej państwa członkowskie określają maksymalny kwalifikowalny obszar do celów systemów wsparcia wymienionych w załączniku I do rozporządzenia 1307/2013. W myśl art. 4 ust. 1 lit.e rozporządzenia 1307/2013, "użytki rolne" oznaczają każdy obszar zajmowany przez grunty orne, trwałe użytki zielone i pastwiska trwałe lub uprawy trwałe. Powyżej wskazany system identyfikacji działek rolnych (LPIS) ma na celu jednoznaczną w skali kraju identyfikację deklarowanej działki rolnej i jej położenia. W oparciu o ten system przeprowadzana jest kontrola prawidłowości zadeklarowanej powierzchni łącznie z oceną i kontrolą uprawnienia do dopłat. System ten obejmuje wszystkie podstawowe moduły zintegrowanego sytemu zarządzania i kontroli. Maksymalną powierzchnię referencyjną (PEG) określoną w systemie LPIS stanowią grunty rolne spełniające kryteria do przyznania dopłat, a jej ustalenie następuje w trakcie przeprowadzonej kontroli administracyjnej w oparciu o bezpośrednio przeprowadzony pomiar na aktualnym obrazie ortofotomapy, tj. zdjęciu lotniczym bądź satelitarnym wykonanym w skali określonej przepisami prawa. Powierzchnie PEG stanowią różnicę pomiędzy powierzchnią działki referencyjnej a powierzchnią obszarów nieuprawnionych do płatności (np. takich jak lasy, wody, drogi, siedliska), których granica określona jest na podstawie ortofotomapy. Weryfikując dane zawarte we wniosku skarżącego o przyznanie płatności na 2016 r., organ w rozpatrywanej sprawie przeprowadził w dniach 26 września - 6 października 2016 r. kontrolę na miejscu metodą Foto w zakresie kwalifikowalności powierzchni, która wykazała stwierdzone w raporcie o numerze 9007-00000063518/16 nieprawidłowości i niezgodności w odniesieniu do powierzchni działek zadeklarowanych przez skarżącego a stwierdzonych w czasie kontroli. Ostatecznie powierzchnia stwierdzona kwalifikująca się na podstawie w.cyt. przepisów do przyznania płatności ONW wyniosła 3,06 ha w stosunku do zadeklarowanej powierzchni 3,30 ha. To podczas weryfikacji powierzchni w terenie zmierzono obszar sadu na zadeklarowanej działce ewidencyjnej nr [...] i stwierdzono, że część tej uprawy wykracza poza granice zadeklarowanej działki. W raporcie w związku z tym nałożono kod nieprawidłowości DR50. Organy ustaliły, że część zadeklarowanej uprawy znajduje się na działkach nr [...] i [...], który to obszar prawidłowo nie został wliczony do pomiaru, gdyż działki te nie były wnioskowane do płatności. Sąd podziela stanowisko organów w tej sprawie, że skarżący, deklarując uprawę sadu oznaczoną jako działka rolna G, powinien zadeklarować obszar, który faktycznie jest przez niego użytkowany, a więc powinien dokonać pomiaru sadu jedynie w granicach tej działki i taki obszar zgłosić do płatności ONW. Kontrola wykazała, że na działce nr [...] sad zajmuje jedynie 0,40 ha, a nie tak jak zadeklarował beneficjent – 0,60 ha. Skarżący nie wniósł uwag i zastrzeżeń do raportu z kontroli, który został mu doręczony drogą pocztową. Ustalenia poczynione w toku kontroli zawarte w protokole kontroli są dowodem w sprawie i podstawą wydanego rozstrzygnięcia. Raport z kontroli stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 2 k.p.a., sporządzony w przepisanej formie przez powołane do tego organy. Zarówno raport z kontroli, jak i dokumentacja fotograficzna, zawarta na płycie CD, obraz ortofotomapy, dostępnej w systemie informacji geograficznej w Zintegrowanym Systemie Zarządzania i Kontroli, oraz kontrola wniosku i załączników graficznych stanowią całokształt materiału dowodowego w przedmiotowej sprawie, który podlegał ocenie organów. Niewątpliwie przyznanie płatności do powierzchni upraw znajdujących się na działkach niezadeklarowanych we wniosku jest niedopuszczalne. Rolnicy we wszystkich państwach członkowskich Unii Europejskiej podlegają takim samym zasadom weryfikacji powierzchni. Kontrola i ustalenie powierzchni rzeczywistej do dopłaty przy użyciu systemu komputerowej identyfikacji jest wystarczające i nie ma potrzeby weryfikowania otrzymanego wyniku przez kontrolę na miejscu lub zestawiania go z danymi z ewidencji gruntów (por. wyrok NSA z 24 czerwca 2009 r., II GSK 1069/2008, publ. cbosa). W uzasadnieniu podjętych decyzji organy szczegółowo wyjaśniły na czym polegały nieprawidłowości i niezgodności danych wskazanych we wniosku o przyznania płatności ONW oraz uzasadniły prawidłowo wysokość przyznanej kwoty płatności. Sąd podziela ustalenia organów, uznając je za własne, tym samym nie jest zasadny zarzut skargi, że ustalenia są niespójne. Skarżący nie przedstawił żadnych dowodów skutkujących podważeniem wyników kontroli oraz dokonanych przez organy obliczeń. Ponadto, składając wniosek o przyznanie płatności, podpisał jednocześnie oświadczenie o znajomości zasad przyznawania płatności. Był więc świadomy konsekwencji w przypadku deklaracji gruntów niekwalifikujących się do płatności. Kwestię obniżek i wyłączeń w zakresie płatności reguluje art. 19a rozporządzenia 640/2014 stanowiąc, że jeżeli w odniesieniu do danej grupy upraw, o której mowa w art. 17 ust. 1, obszar zgłoszony do celów systemów pomocy przewidzianych w tytule III rozdział 1, 2, 4 i 5 oraz tytule V rozporządzenia (UE) nr 1307/2013 oraz środków wsparcia, o których mowa w art. 30 i 31 rozporządzenia (UE) nr 1305/2013, przekracza obszar zatwierdzony zgodnie z art. 18 niniejszego rozporządzenia, pomoc lub wsparcie oblicza się na podstawie obszaru zatwierdzonego, pomniejszonego o wartość 1,5 raza większą od stwierdzonej różnicy, jeśli różnica ta wynosi więcej niż 3 % zatwierdzonego obszaru lub dwa hektary. Kara administracyjna nie przekracza 100 % wartości kwot obliczonych w oparciu o zgłoszony obszar (ust. 1). Jeśli na beneficjenta nie nałożono jeszcze żadnej kary administracyjnej zgodnie z ust. 1 za zawyżenie deklaracji obszaru w odniesieniu do danego systemu pomocy lub środka wsparcia, wówczas karę administracyjną, o której mowa w tym ustępie, zmniejsza się o 50 %, jeżeli różnica pomiędzy obszarem zgłoszonym a obszarem zatwierdzonym nie przekracza 10 % obszaru zatwierdzonego (ust. 2). W przedmiotowej sprawie, przy uwzględnieniu stawki płatności ONW do 1 ha w wysokości 264 zł oraz pomniejszeń o 1,5 raza i o 50% różnicy między powierzchnią zadeklarowaną i stwierdzoną, dokonano prawidłowych ustaleń wnioskowanej wysokości płatności ONW na 2016 rok. Sąd uznaje również za niezasadny zarzut skargi, iż nie został przez organy powiadomiony, kto może wykonać przeciwstawne pomiary, które mogą być uznane przez ARiMR. W tym miejscu należy podkreślić, że kontrole w tego rodzaju sprawach mogą być prowadzone tylko przez określone podmioty spełniające określone w przepisach warunki. Zgodnie z przepisami art. 47 ust. 1 ustawy PROW 2014-2020, czynności kontrole w ramach kontroli na miejscu są wykonywane przez osoby posiadające imienne upoważnienie do ich wykonywania, wydane odpowiednio przez organ agencji płatniczej, właściwy organ podmiotu wdrażającego, właściwy organ instytucji pośredniczącej lub instytucję zarządzającą. Kontrole te przeprowadzane są przez osoby do tego upoważnione zgodnie z przepisami rozporządzenia ONW, tj. posiadający odpowiednie wykształcenie, uprawnienia zawodowe, dysponujące odpowiednim sprzętem informatycznym i urządzeniami telekomunikacyjnymi (§ 3 i § 4 rozporządzenia ONW). Tylko kontrole przeprowadzone w gospodarstwach beneficjentów przez podmioty wyspecjalizowane, a tym samym bezstronne, są wiarygodnym dowodem w sprawie przyznania płatności obszarowych. Mając na uwadze powołane okoliczności Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło