VIII SA/Wa 9/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku W.R. i Z.R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W.R. i Z.R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002 r. postanawia 1. przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi ponad kwotę 4.000 (cztery tysiące) zł, 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie Wnioskiem złożonym na urzędowym formularzu Z.R. i W.R. wystąpili do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie z ich skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002 r. W uzasadnieniu wniosku wyjaśniono, że W.R. aktualnie nie posiada żadnych oszczędności ani majątku oprócz zajętego przez Urząd Skarbowy samochodu ciężarowego, którego wartość przedstawia się jako wartość złomowa. Jedynym źródłem jego utrzymania jest renta w wysokości 564 zł netto (załączony odcinek renty), która w dniu 29 października 2007 r. została zajęta w wysokości 160 zł. Skarżący oświadczył, że znajduje się na utrzymaniu dorosłych dzieci i żony, którzy nie pozostają z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. Wyjaśnił również, że w wyniku decyzji podatkowych utracił firmę i cały majątek. Wskazał, że jest chory i leczy się w niepublicznych zakładach opieki zdrowotnej, jak i w gabinecie psychiatrycznym (w załączeniu zaświadczenie). W związku z leczeniem ponosi miesięcznie wydatki w wysokości około 100 zł. Natomiast Z.R. utrzymuje się z emerytury w kwocie 1348 zł netto (załączony odcinek emerytury) oraz dochodu z tytułu pełnienia funkcji w organach osób prawnych w wysokości 500 zł. Skarżąca oświadczyła, że cierpi na przewlekłe choroby (załączone zaświadczenie) i w związku z tym ponosi wydatki. Wyjaśniła, że pomaga mężowi w bieżącym utrzymaniu, gdyż jego dochody nie wystarczają na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Pismem z dnia 13 lutego 2008 r. wnioskodawcy zostali wezwani do uzupełnienia wniosku o prawo pomocy poprzez nadesłanie zeznań podatkowych, bądź zaświadczeń o wysokości dochodu osiągniętego w 2007 r., nadesłanie wyciągów z rachunków bankowych za ostatnie sześć miesięcy, wskazanie wszystkich źródeł utrzymania oraz wysokości i rodzaju pomocy otrzymywanej od dorosłych dzieci, wskazanie tytułów prawnych do lokali, w których zamieszkują i wysokości wydatków na bieżące utrzymanie. W odpowiedzi W.R. nadesłał pismo, w którym oświadczył, że na podstawie odcinka renty jego dochód za 2007 r. wyniósł 7.772, 28 zł. Wyjaśnił, że nie posiada żadnych rachunków bankowych, natomiast na bieżące utrzymanie otrzymuje od dzieci pomoc materialną w wysokości 1000 zł. Nie posiada także tytułu prawnego do nieruchomości, w której mieszka, ani też do lokali przy ul. [...]. Załączył także odpis postanowienia o wpisaniu do rejestru dłużników niewypłacalnych na podstawie tytułu wykonawczego wydanego przez Dyrektora Izby Celnej. W wyniku uzupełnienia wniosku Z.R. wyjaśniła, że na podstawie odcinka emerytury jej dochód za 2007 r. wyniósł 19.580 zł brutto, natomiast z tytułu pełnienia funkcji w organach osób prawnych osiągnęła dochód w wysokości 36.000 zł (w załączeniu PIT -11). Wyjaśniła, że zamieszkuje w lokalu, który użyczają jej dzieci, natomiast do lokalu przy ul. [...] i nieruchomości przy [...] nie posiada tytułów prawnych. Ponoszone przez nią wydatki to przede wszystkim koszty utrzymania własnego oraz pomoc w finansowaniu lekarstw, pomocy psychologicznej oraz kosztów rehabilitacji męża W.R. Skarżąca wskazała również, że jej stan "biologiczny i psychiczny" wymaga dużych wydatków, co pochłania wszystkie jej dochody. Przedłożyła także wyciąg z rachunku bankowego za okres od czerwca do grudnia 2007 r., z którego wynika, że saldo końcowe z poszczególnych miesięcy zamykało się kwotą od 2.500 do 6.800 zł oraz, że na rachunek ten regularnie wpływa wynagrodzenie za pełnienie obowiązków członka zarządu w spółce I. w wysokości 2.451 zł. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: Rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy na wstępie należy zaznaczyć, że generalną zasadą postępowania sądowego jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w tym postępowaniu. Dlatego też każda osoba wszczynająca postępowanie powinna liczyć się z wydatkami na ten cel. W niniejszej sprawie małżonkowie Z. i W.R. wnieśli wspólnie skargę na decyzję określającą im zobowiązanie podatkowe, a następnie wspólnie (na jednym formularzu) złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy. Jakkolwiek ze złożonych wyjaśnień wynika, że zamieszkują oni pod różnymi adresami, to wobec braku prawomocnego wyroku rozwiązującego małżeństwo bądź orzekającego separację, a także braku wyjaśnień, by nastąpiła między nimi separacja faktyczna wniosek skarżących został rozpoznany wspólnie. Wnioskodawcy wystąpili o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych tj. w zakresie częściowym. Na dzień rozpoznania tego wniosku, do kosztów sądowych należy zaliczyć wpis od skargi w wysokości 6.677 zł, a zatem tę kwotę należy zestawić z wysokością środków, jakimi dysponują skarżący. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie częściowym – gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i rodziny. Zatem o okolicznościach uzasadniających przyznanie prawa pomocy można mówić dopiero wówczas, gdy strona wykaże, że środki jakimi dysponuje, są niewystarczające na poniesienie kosztów postępowania. Z akt sprawy wynika, że aktualnie W.R. otrzymuje rentę w wysokości (po potrąceniu) 403 zł i pomoc materialną od dzieci w kwocie 1000 zł, wspiera go również żona, która finansuje koszty jego rehabilitacji i prywatnego leczenia. Mimo wezwania skarżący nie wyjaśnił, jak kształtują się jego wydatki na bieżące utrzymanie. Z kolei Z.R. uzyskuje miesięcznie dochód z tytułu emerytury oraz pełnienia obowiązków członka zarządu w sp. z o.o. w łącznej wysokości 3.799 zł. Z przedłożonego przez skarżącą wyciągu z rachunku bankowego za okres od czerwca do końca grudnia 2007 r. wynika, że saldo końcowe z poszczególnych miesięcy zamykało się kwotami odpowiednio: 3.335 zł, 5.161 zł, 2.588 zł, 3.143 zł, 2.547 zł, 4.769 zł i 6.813 zł. Przy czym na rachunek ten nie wpływała emerytura wnioskodawczyni w wysokości 1348 zł. Skarżąca poza ogólnikowym stwierdzeniem, że posiadane środki wydaje na utrzymanie własne oraz leczenie i rehabilitację męża również nie wyjaśniła, jak kształtują się jej wydatki na bieżące utrzymanie. Powyższe ustalenia prowadzą do wniosku, że małżonkowie R. każdego miesiąca dysponują kwotą około 5.200 zł, a poza tym na rachunku Z.R. znajdują się co miesiąc wolne środki. Dodatkowo wskazać należy, że z przedstawionego wyciągu wynika, że wnioskodawczyni systematycznie opłaca rachunki za energię i gaz z lokalu przy ul. [...], w którym nie mieszka i co do którego, jak wyjaśniła nie posiada żadnego tytułu prawnego. Trudno zatem przyjąć, że wydatki te należą do koniecznych kosztów utrzymania. Ponadto Z.R. dwukrotnie w miesiącu czerwcu i październiku 2007 r. dokonała stosunkowo wysokich wpłat (1.780 zł i 2.400 zł) na rachunek biur podróży, co w zasadzie pozostaje w sprzeczności z twierdzeniem o trudnej sytuacji finansowej skarżących małżonków. Biorąc jednak pod uwagę, że wysokość wpisu do jakiego zobowiązani są skarżący (6.677 zł) przekracza kwotę pozostającą do ich dyspozycji (5.200 zł) uznano, że wniosek o przyznanie prawa pomocy zasługuje w części na uwzględnienie, a tym samym, że w sprawie zachodzą okoliczności uzasadniające częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie wpisu od skargi w części przekraczającej 4.000 zł. Analiza wniosku o przyznanie prawa pomocy, wyjaśnień skarżących oraz przedłożonych dokumentów wskazuje, że uiszczenie tak ustalonego wpisu od skargi będzie w zasięgu ich możliwości finansowych i nie spowoduje uszczerbku w utrzymaniu koniecznym rodziny. W związku z powyższym w oparciu o art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.