VIII SA/Wa 9/10
WyrokWSA w Warszawie2010-06-16
Skład orzekający: Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz, Iwona Owsińska-Gwiazda, Sławomir Fularski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wysokość przyznanego zasiłku okresowego z pomocy społecznej, obliczona zgodnie z przepisami ustawy o pomocy społecznej i finansowana z dotacji celowej budżetu państwa, jest zgodna z Konstytucją RP, w szczególności z art. 67?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały przepisy ustawy o pomocy społecznej przy obliczaniu wysokości zasiłku okresowego. Przyznana kwota była zgodna z kryterium dochodowym i przepisami dotyczącymi finansowania zasiłków z dotacji celowej. Wniosek o zwrócenie się do Trybunału Konstytucyjnego uznano za bezzasadny, gdyż sąd nie stwierdził wątpliwości co do konstytucyjności przepisów, a ponadto nie jest związany wnioskami stron w tym zakresie.Stan faktyczny
Skarżący S.W. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R., która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta R. o przyznaniu zasiłku okresowego w określonej wysokości i na określony czas. Skarżący kwestionował wysokość przyznanej pomocy, powołując się na niezgodność z Konstytucją RP (art. 67) i wnosząc o zwrócenie się do Trybunału Konstytucyjnego. Organy administracji uznały, że skarżący spełnia kryteria do otrzymania zasiłku, a jego wysokość została prawidłowo obliczona zgodnie z ustawą o pomocy społecznej i przepisami o finansowaniu z dotacji celowej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda /sprawozdawca/, Sędzia WSA Sławomir Fularski, Protokolant Justyna Kapusta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi S.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2009 roku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. utrzymało w mocy decyzję wydaną przez Prezydenta Miasta R. z dnia [...] października 2009 roku przyznającą S. W., dalej skarżącemu, zasiłek okresowy z powodu bezrobocia w wysokości [...] zł na okres od [...] października 2009 roku do [...] października 2009 roku.
Decyzję wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Organ I instancji wskazał, że z zebranego materiału dowodowego wynika, iż skarżący spełnia niezbędne warunki do objęcia go pomocą w postaci zasiłku okresowego. Na podstawie art. 38 ust. 3 w związku z art. 147 ust. 7 ustawy o pomocy społecznej minimalna wysokość zasiłku okresowego wynosi dla osoby samotnie gospodarującej 50% różnicy między kryterium dochodowym, a dochodem tej osoby. Jak wynika z art. 147 ust 7 ustawy o pomocy społecznej zasiłki okresowe w 2009 roku są finansowane z dotacji celowej budżetu państwa w wysokości minimalnej kwoty określonej w art. 38 ust. 3 ustawy. Przekazane przez Wojewodę środki na zasiłki okresowe są jedynym źródłem finansowania tej formy pomocy w 2009 roku.
Od powyższej decyzji skarżący wniósł odwołanie podnosząc, że Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w R. notorycznie łamie jego prawa nadto, iż przyznana pomoc jest niezgodna z art. 67 Konstytucji RP i nie stanowi zabezpieczenia społecznego. Wniósł o zwrócenie się do Trybunału Konstytucyjnego czy przyznana mu pomoc stanowi zabezpieczenie społeczne.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. utrzymując w mocy decyzję organu I instancji podniosło, iż sprawa niniejsza zainicjowana została wnioskiem skarżącego z dnia [...] października 2009 roku. W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R., trafnym było rozstrzygnięcie organu I instancji. Podniesiono, na podstawie aktualizacji wywiadu środowiskowego, że skarżący mieszka wspólnie z żoną, z którą prowadzi oddzielne gospodarstwo domowe . Dochód skarżącego w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku wynosił [...] złotych - ½ dotacji do czynszu. Skarżący jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych zarejestrowaną w PUP. Skarżący spełnia niezbędne warunki do objęcia go pomocą w postaci zasiłku okresowego – posiadany dochód jest niższy od kryterium dochodowego określonego w art. 8 ust.1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej wynoszącego dla osoby samotnie gospodarującej 477 złotych. Organ przytoczył treść art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej i stwierdził , iż wyliczona przez organ I instancji wysokość zasiłku okresowego w kwocie [...] zł. jest prawidłowa i zgodna z powołanymi wyżej przepisami ustawy o pomocy społecznej ( 477 zł – [...] zł = [...] zł x 50% = [...] zł). Zasiłki okresowe w 2009 roku są finansowane z dotacji celowej budżetu państwa w wysokości minimalnej kwoty określonej w art. 38 ust. 3 ustawy. Środki przekazane przez Wojewodę na zasiłki okresowe są jedynym źródłem finansowania tej formy pomocy, bowiem Rada Gminy Miasta R. nie podjęła uchwały podwyższającej minimalne kwoty zasiłku okresowego na 2009 rok.
Organ II instancji stwierdził także, iż zawarty w odwołaniu wniosek skarżącego o zwrócenie się na podstawie przepisu art. 191 Konstytucji RP do Trybunału Konstytucyjnego z zapytaniem " czy przyznana skarżącemu pomoc przez MOPS stanowi zabezpieczenia społeczne " nie został uwzględniony albowiem Kolegium nie posiada takich uprawnień.
Konsekwencją takiego rozstrzygnięcia było wniesienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargi, w której skarżący podniósł, że zaskarżona decyzja nie jest zgodna z jego pismem z dnia [...] października 2009 roku , co jest niezgodne z art. 67 Konstytucji RP. Wniósł również, aby Sąd w trybie art. 191 Konstytucji RP zwrócił się do Trybunału Konstytucyjnego z zapytaniem, czy przyznawana pomoc za miesiąc objęty wnioskiem stanowi zabezpieczenie społeczne; wniósł także o dopuszczenie dowodu z opinii biegłych na okoliczność jak wyżej.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Skarga S. W. nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja pierwszoinstancyjna nie naruszają prawa. Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości w działaniu organów zarówno w ustaleniu stanu faktycznego sprawy, jak i oceny prawnej w świetle mających zastosowanie przepisów. Bezspornym jest, że skarżący przebywa na długotrwałym bezrobociu i jak wynika z wywiadu środowiskowego od szeregu lat systematycznie leczy się na różne schorzenia.
Tak więc zdaniem Sądu, organy zasadnie oceniły, że skarżący spełnia kryteria określone w art. 38 ust.1 pkt. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej, który stanowi, iż zasiłek okresowy przysługuje w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego:
- osobie samotnie gospodarującej, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej;
- rodzinie, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego rodziny i przyznały
mu zasiłek okresowy w wymiarze określonym w zaskarżonych decyzjach.
Kwota zasiłku okresowego została ustalona w oparciu o przywołane w decyzji przepisy.
Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje m.in. osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 477 zł, zwanej dalej kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej. Dochód skarżącego na dzień złożenia wniosku wynosił [...] zł. i stanowił dodatek mieszkaniowy w ½ jego wysokości.
Jak wynika z art. 38 ust. 2 i 3 cytowanej ustawy zasiłek okresowy ustala się: w przypadku osoby samotnie gospodarującej - do wysokości 50% różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, czyli w przypadku skarżącego 477 zł – [...] zł x 50 % = [...] zł – tak jak prawidłowo ustaliły organy administracji obu instancji. Jak wynika z art. 147 ust 7 ustawy o pomocy społecznej zasiłki okresowe w 2009 roku są finansowane z dotacji celowej budżetu państwa w wysokości minimalnej kwoty określonej w art. 38 ust. 3 ustawy Przekazane przez Wojewodę środki na zasiłki okresowe są jedynym źródłem finansowania tej formy pomocy w 2009 roku. Wymaga podkreślenia, iż w decyzjach z tej samej daty co przedmiotowa organ I instancji szczegółowo wskazał wielkość posiadanych od gminy środków w skali roku na 2009 rok konkludując, iż są one niewystarczające na realizację zasiłków celowych. Oznacza to, że organ nie miał możliwości przesunięcia w swoim budżecie środków na dofinansowanie zasiłków okresowych. W świetle powyższego nie można postawić organom orzekającym zarzutu dowolności w podejmowaniu decyzji. Decyzje wydane zostały w oparciu o obowiązujące przepisy prawa, co wykazano wyżej. Sąd oceniając zaskarżoną decyzję nie stwierdził żadnych innych uchybień, których istnienie powinien uwzględnić z urzędu, w tym naruszeń przepisów Konstytucji RP.
Odnosząc się zaś do zawartego w skardze zarzutu naruszenia art. 67 Konstytucji RP wskazać trzeba, że jest on bezzasadny. Powołany przepis stanowi o prawie obywatela do zabezpieczenia społecznego w razie niezdolności do pracy ze względu na chorobę lub inwalidztwo oraz po osiągnięciu wieku emerytalnego. Zakres i formy zabezpieczenia społecznego określają ustawy. Pomoc społeczna przyznawana jest w oparciu o przesłanki określone w cyt. ustawie o pomocy społecznej, będącej podstawą rozstrzygnięcia w sprawie niniejszej. Podkreślić należy, że podniesiony zarzut naruszenia art. 67 Konstytucji RP nie został przez skarżącego w żaden sposób sprecyzowany, ani poparty jakimikolwiek argumentami.
Sąd nie znalazł również powodów do skorzystania z instytucji określonej w art. 193 Konstytucji RP i przedstawienia pytania prawnego Trybunałowi Konstytucyjnemu. Sąd przedstawia Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne tylko i wyłącznie wówczas, gdy dochodzi do przekonania o niekonstytucyjności danego przepisu. Podkreślić przy tym należy, że wniosek strony postępowania sądowego o zwrócenie się przez sąd z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego nie jest dla niego wiążący. Decyzja o przedstawieniu pytania prawnego należy bowiem do wyłącznej właściwości sądu, który nie jest związany w tym zakresie wnioskami stron postępowania. Wyrażone we wniosku strony wątpliwości co do zgodności przepisu z Konstytucją nie mogą być uznane za wątpliwości sądu.
Jednocześnie na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej p.p.s.a., oddalono wniosek w przedmiocie dopuszczenia dowodu z opinii biegłych.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
-----------------------
4
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło