VIII SA/Wa 902/16

PostanowienieWSA w Warszawie2016-12-07

Skład orzekający: Monika Kramek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej posiadającej stały dochód z emerytury, która została zwolniona z kosztów sądowych, należy przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jeśli sama formułuje swoje żądania i sprawa nie przekracza jej możliwości samodzielnego działania?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata nie przysługuje osobie fizycznej, która posiada stały dochód z emerytury i została zwolniona z kosztów sądowych, jeśli sama jest w stanie jasno formułować swoje żądania, a sprawa nie przekracza jej możliwości samodzielnego działania. Udzielenie pomocy w tej formie jest subsydiarne wobec możliwości samodzielnego finansowania kosztów przez stronę.
Stan faktyczny
J. D. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. odmawiające wydania zaświadczenia. Skarżąca utrzymuje się z emerytury i dodatku pielęgnacyjnego, ponosi wydatki na leczenie, media i opiekę, a także korzysta z pomocy syna. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
1. Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. 2. Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Radomiu wniosku J. D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi J. D. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia postanawia: 1. przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. odmówić przyznania pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy J. D. podała, że ma [...] lata i utrzymuje się z emerytury i dodatku pielęgnacyjnego w wysokości [...] zł. Oświadczyła, że z tytułu kosztów leczenia, opłat za media i tzw. "opieki" ponosi wydatki - ok. [...] zł, korzysta także z pomocy syna. Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym dla siebie i rodziny. Z przepisu tego wynika, że dopiero gdy środki, którymi dysponuje skarżący okażą się niewystarczające może on wystąpić o przyznanie prawa pomocy, a pomoc ta stosowana jest wobec osób nieposiadających żadnego dochodu lub oszczędności lub osób posiadających bardzo niski dochód, a więc takich, które znajdują się w bardzo trudnej sytuacji materialnej pozwalającej na zaspokojenie jedynie podstawowych potrzeb życiowych. Dodatkowo należy podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest także formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez nią środków na sfinansowanie jej udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Z oświadczenia skarżącej wynika, że posiada ona stały dochód z tytułu emerytury, niemniej jednak obowiązek poniesienia kosztów postępowania mógłby stanowić dla niej ograniczenie konstytucyjnego prawa do Sądu, dlatego też za zasadne uznano, zwolnienie skarżącej z kosztów sądowych. Odnośnie natomiast wniosku w zakresie ustanowienia pełnomocnika stwierdzić należy, że wobec posiadania stałego dochodu oraz zwolnienia z kosztów sądowych skarżąca winna zabezpieczyć środki na ten cel, jeżeli udział w sprawie pełnomocnika uznaj za konieczny. Dodać również należy, że skarżąca w sposób jasny formułuje swoje żądania, co świadczy o tym, że nie jest pozbawiona możliwości samodzielnego działania, zaś przedmiotowa sprawa, która zawisła przed Sądem, nie jest sprawą przekraczającą możliwości takiego właśnie działania wnioskodawcy. W związku z powyższym w oparciu o art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło