VIII SA/Wa 907/15
PostanowienieWSA w Warszawie2016-08-19
Skład orzekający: Artur Kot
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego, która nadal prowadzi działalność gospodarczą, ale twierdzi, że nie generuje dochodów i ma trudną sytuację majątkową, może uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Spółka prawa handlowego, która nadal prowadzi działalność gospodarczą, nie wykazała, że jej sytuacja majątkowa jest na tyle trudna, aby nie mogła partycypować w kosztach postępowania sądowego. Brak wyjaśnienia źródeł finansowania działalności, mimo wezwania sądu, uniemożliwił pełne ustalenie podstaw faktycznych wniosku, co skutkuje brakiem podstaw do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Stan faktyczny
Spółka z o.o. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych od skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej. Spółka argumentowała, że nie generuje dochodów, utraciła koncesję, posiada majątek obciążony zastawami skarbowymi, a jej pojazdy są w złym stanie technicznym. Starszy referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że spółka nadal prowadzi działalność gospodarczą i nie wykazała braku środków. Spółka wniosła sprzeciw, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Utrzymano w mocy zaskarżone postanowienie starszego referendarza sądowego odmawiające przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Artur Kot po rozpoznaniu w dniu 19 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Radomiu sprzeciwu "[...]" Sp. z o. o. z siedzibą w N. od postanowienia starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 5 lipca 2016 r. odmawiającego przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi "[...]" Sp. z o.o. z siedzibą w N. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie opłaty paliwowej postanowił: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie.
Wnioskiem złożonym na urzędowym formularzu, "[...]" Sp. z o. o.
z siedzibą w N. (dalej: "skarżąca" lub "Spółka") wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej także jako "Sąd") o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych (wpis od skargi w kwocie [...] zł), w sprawie ze skargi na powołaną wyżej decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z [...] lipca 2015 r. Uzasadniając wniosek wskazała, że obecnie nie generuje jakichkolwiek dochodów. Nie dokonuje sprzedaży lub (i) zakupu towarów handlowych z powodu braku środków finansowych. Utraciła koncesję (w 2011 r.)
na obrót paliwami ciekłymi. Nie zatrudnia aktualnie pracowników. Posiadany majątek ruchomy (środki trwałe) został zabezpieczony w związku z postępowaniem Prokuratury Okręgowej w R.. Od [...] lutego 2013 r. na samochodach ciężarowych (cysternach przeznaczonych do przewozu towarów) stanowiących jedyne źródło dochodów ustanowiono zastawy skarbowe. Spółka pozbawiona została zatem możliwości ich zbycia i wygospodarowania jakichkolwiek środków finansowych z tego tytułu, w tym
na pokrycie kosztów niniejszego postępowania. Wyjaśniła, że po pięciu latach pozostawania w dyspozycji Prokuratury stan techniczny pojazdów jest na tyle zły,
że uniemożliwia ich wykorzystanie do osiągania jakichkolwiek dochodów w działalności Spółki. Oświadczyła, że nie posiada żadnego majątku nieruchomego, który mogłaby ewentualnie spieniężyć na pokrycie kosztów niniejszego postępowania. W celu poprawy swojej sytuacji podjęła stosowne działania restrukturyzacyjne skutkujące zmniejszeniem zatrudnienia. Nie posiada środków na rachunku bankowym (tylko zadłużenie z tytułu umowy o prowadzenie rachunku bankowego - [...] zł).
Odpowiadając na wezwanie Sądu, wystosowane w trybie art. 255 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U.
z 2016 r., poz. 718; dalej: "uppsa"), załączyła kopie zeznania podatkowego (CIT – 8)
za 2014 potwierdzone za zgodność z oryginałem przez bliżej nieokreśloną osobę (nieczytelny podpis obok pieczęci firmy) i wyciągi bankowe za ostatnie 12 miesięcy (saldo ujemne – [...] zł). Powtórzyła, że nie generuje jakichkolwiek dochodów.
Postanowieniem z 5 lipca 2016 r. starszy referendarz sądowy odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, gdyż mimo podnoszonych trudności nadal prowadzi działalność gospodarczą. Nie wskazała jednak źródeł jej finansowania, zgodnie z wezwaniem Sądu. Nie wykazała zatem, że nie jest w stanie partycypować w kosztach niniejszego postępowania (wpis od skargi).
Skarżąca prawidłowo wniosła sprzeciw od postanowienia starszego referendarza sądowego. Postawiła zarzut naruszenia art. 246 § 2 pkt 2 ppsa, gdyż znajduje się
w bardzo trudnej sytuacji majątkowej. Podtrzymała dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zauważył, co następuje:
Zgodnie z art. 243 § 1 i art. 245 § 1 uppsa, właściwy sąd administracyjny może
na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych
w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków
lub obejmuje tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 § 3 uppsa). Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 uppsa osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków
na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Ciężar dowodu spoczywa przy tym
na stronie składającej wniosek o przyznanie prawa pomocy.
Zdaniem Sądu, skarżąca nie wykazała, że jej sytuacja majątkowa jest na tyle trudna, że pozbawiona jest możliwości partycypowania w kosztach prowadzonego z jej skargi postępowania sądowego. Spółka prowadzi nadal działalność gospodarczą. Nie wyjaśniła jednak, mimo inicjatywy dowodowej ze strony Sądu, źródeł jej finansowania. Nie wypełniła zatem obowiązku współdziałania z sądem, uniemożliwiając tym samym pełne ustalenie podstawy faktycznej wnioskowanego uprawnienia procesowego. Sąd uznał zatem, że brak jest podstaw do przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, gdyż skarżąca nie przedstawiła w sposób wiarygodny swojej sytuacji majątkowej i zdolności płatniczych. Tym samym zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.
Mając na uwadze powyższe, działając na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 i art. 260 § 1 uppsa, Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia, czyli utrzymał w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło