VIII SA/Wa 907/15

PostanowienieWSA w Warszawie2016-08-19

Skład orzekający: Artur Kot

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego, która nadal prowadzi działalność gospodarczą, ale twierdzi, że nie generuje dochodów i ma trudną sytuację majątkową, może uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Spółka prawa handlowego, która nadal prowadzi działalność gospodarczą, nie wykazała, że jej sytuacja majątkowa jest na tyle trudna, aby nie mogła partycypować w kosztach postępowania sądowego. Brak wyjaśnienia źródeł finansowania działalności, mimo wezwania sądu, uniemożliwił pełne ustalenie podstaw faktycznych wniosku, co skutkuje brakiem podstaw do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Stan faktyczny
Spółka z o.o. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych od skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej. Spółka argumentowała, że nie generuje dochodów, utraciła koncesję, posiada majątek obciążony zastawami skarbowymi, a jej pojazdy są w złym stanie technicznym. Starszy referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że spółka nadal prowadzi działalność gospodarczą i nie wykazała braku środków. Spółka wniosła sprzeciw, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Utrzymano w mocy zaskarżone postanowienie starszego referendarza sądowego odmawiające przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Artur Kot po rozpoznaniu w dniu 19 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Radomiu sprzeciwu "[...]" Sp. z o. o. z siedzibą w N. od postanowienia starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 5 lipca 2016 r. odmawiającego przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi "[...]" Sp. z o.o. z siedzibą w N. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie opłaty paliwowej postanowił: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. Wnioskiem złożonym na urzędowym formularzu, "[...]" Sp. z o. o. z siedzibą w N. (dalej: "skarżąca" lub "Spółka") wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej także jako "Sąd") o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych (wpis od skargi w kwocie [...] zł), w sprawie ze skargi na powołaną wyżej decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z [...] lipca 2015 r. Uzasadniając wniosek wskazała, że obecnie nie generuje jakichkolwiek dochodów. Nie dokonuje sprzedaży lub (i) zakupu towarów handlowych z powodu braku środków finansowych. Utraciła koncesję (w 2011 r.) na obrót paliwami ciekłymi. Nie zatrudnia aktualnie pracowników. Posiadany majątek ruchomy (środki trwałe) został zabezpieczony w związku z postępowaniem Prokuratury Okręgowej w R.. Od [...] lutego 2013 r. na samochodach ciężarowych (cysternach przeznaczonych do przewozu towarów) stanowiących jedyne źródło dochodów ustanowiono zastawy skarbowe. Spółka pozbawiona została zatem możliwości ich zbycia i wygospodarowania jakichkolwiek środków finansowych z tego tytułu, w tym na pokrycie kosztów niniejszego postępowania. Wyjaśniła, że po pięciu latach pozostawania w dyspozycji Prokuratury stan techniczny pojazdów jest na tyle zły, że uniemożliwia ich wykorzystanie do osiągania jakichkolwiek dochodów w działalności Spółki. Oświadczyła, że nie posiada żadnego majątku nieruchomego, który mogłaby ewentualnie spieniężyć na pokrycie kosztów niniejszego postępowania. W celu poprawy swojej sytuacji podjęła stosowne działania restrukturyzacyjne skutkujące zmniejszeniem zatrudnienia. Nie posiada środków na rachunku bankowym (tylko zadłużenie z tytułu umowy o prowadzenie rachunku bankowego - [...] zł). Odpowiadając na wezwanie Sądu, wystosowane w trybie art. 255 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718; dalej: "uppsa"), załączyła kopie zeznania podatkowego (CIT – 8) za 2014 potwierdzone za zgodność z oryginałem przez bliżej nieokreśloną osobę (nieczytelny podpis obok pieczęci firmy) i wyciągi bankowe za ostatnie 12 miesięcy (saldo ujemne – [...] zł). Powtórzyła, że nie generuje jakichkolwiek dochodów. Postanowieniem z 5 lipca 2016 r. starszy referendarz sądowy odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, gdyż mimo podnoszonych trudności nadal prowadzi działalność gospodarczą. Nie wskazała jednak źródeł jej finansowania, zgodnie z wezwaniem Sądu. Nie wykazała zatem, że nie jest w stanie partycypować w kosztach niniejszego postępowania (wpis od skargi). Skarżąca prawidłowo wniosła sprzeciw od postanowienia starszego referendarza sądowego. Postawiła zarzut naruszenia art. 246 § 2 pkt 2 ppsa, gdyż znajduje się w bardzo trudnej sytuacji majątkowej. Podtrzymała dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zauważył, co następuje: Zgodnie z art. 243 § 1 i art. 245 § 1 uppsa, właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 § 3 uppsa). Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 uppsa osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Ciężar dowodu spoczywa przy tym na stronie składającej wniosek o przyznanie prawa pomocy. Zdaniem Sądu, skarżąca nie wykazała, że jej sytuacja majątkowa jest na tyle trudna, że pozbawiona jest możliwości partycypowania w kosztach prowadzonego z jej skargi postępowania sądowego. Spółka prowadzi nadal działalność gospodarczą. Nie wyjaśniła jednak, mimo inicjatywy dowodowej ze strony Sądu, źródeł jej finansowania. Nie wypełniła zatem obowiązku współdziałania z sądem, uniemożliwiając tym samym pełne ustalenie podstawy faktycznej wnioskowanego uprawnienia procesowego. Sąd uznał zatem, że brak jest podstaw do przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, gdyż skarżąca nie przedstawiła w sposób wiarygodny swojej sytuacji majątkowej i zdolności płatniczych. Tym samym zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Mając na uwadze powyższe, działając na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 i art. 260 § 1 uppsa, Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia, czyli utrzymał w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło