VIII SA/Wa 907/15

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "[...]" sp. z o.o. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi "[...]" sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] lipca 2015 r., nr [...] w przedmiocie określenia obowiązku zapłaty paliwowej postanawia odmówić przyznania prawa pomocy W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej "[...]" sp. z o.o. zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu podano, że spółka nie generuje żadnych dochodów, nie dokonuje sprzedaży – zakupu towarów, ze względu na brak środków finansowych oraz utratę koncesji na obrót paliwami ciekłymi. W związku z tym brak też jest bieżących zaległości w podatku od towarów i usług, podatku dochodowym, wobec ZUS oraz zaległości cywilnoprawnych. Wyjaśniono, że majątek ruchomy w postaci samochodów ciężarowych – cystern (ustanowiony zastaw skarbowy) był jedynym źródłem uzyskiwania dochodu, ponieważ służył do przewożenia towaru. Pomimo przekazania prezesowi zarządu i jedynemu udziałowcowi spółki – A. J. tych samochodów nie mogą one przyczynić się do generowania przez spółkę dochodów, gdyż po pięciu latach zabezpieczenia – warunków przechowywania, ich stan techniczny powoduje, że nie nadają się do normalnej eksploatacji. Nie jest możliwe ich zbycie i wygospodarowanie w ten sposób środków na pokrycie kosztów sądowych. Aktualnie spółka nie posiada środków finansowych na prowadzonym na jej rzecz rachunku. Posiada natomiast zaległości wobec Urzędu Regulacji Energetyki, ZUS oraz Urzędu Miasta i Gminy K.. W odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia wniosku spółka wyjaśniła, że nie generuje dochodów, nie ma przychodów, ani kosztów związanych z prowadzeniem działalności, w związku z tym nie składała zeznania podatkowego za 2015 i 2016 r., rachunki bankowe zostały zamknięte. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm. – dalej p.p.s.a) właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. W przypadku przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, prawo to może obejmować między innymi zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy spółce z o.o. w zakresie częściowym może nastąpić wtedy, gdy wykaże ona, że nie posiada dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Ciężar dowodu spoczywa przy tym na stronie składającej wniosek o przyznanie prawa pomocy. Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych wynika natomiast, że zasadą jest, iż strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Zatem każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do uiszczenia stosownych kosztów sądowych (art. 199 i art. 214 p.p.s.a.). Do tych kosztów zalicza się opłaty sądowe stanowiące dochód budżetu państwa i zwrot wydatków (art. 211 i art. 212 p.p.s.a.). Ewentualne przyznanie wnioskodawcy prawa pomocy w tym zakresie należy traktować jako odstępstwo od powołanej zasady, powodujące uszczuplenie dochodów państwa. Przysługujące sądowi prawo do zwalniania od kosztów sądowych nie ma charakteru pełnego, swobodnego uznania sądu, lecz podlega określonym regułom, których należy bezwzględnie przestrzegać przy każdorazowym rozpatrywaniu takiego wniosku. W szczególności, do obowiązków sądu należy ocena złożonego przez wnioskodawcę oświadczenia i ewentualna jego weryfikacja, w celu wyważenia interesu ogółu (Skarbu Państwa) i słusznego interesu jednostki. Skoro udzielenie spółce z o.o. prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa to powinno ono sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Jednocześnie obowiązek wykazania okoliczności wskazujących na zasadności wniosku spoczywa na podmiocie występującym z takim wnioskiem, do Sądu natomiast należy ocena złożonych w tym zakresie dokumentów i wyjaśnień. Rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy uznano, iż w sprawie nie zaistniały przesłanki do jego pozytywnego rozstrzygnięcia. Przede wszystkim podkreślić należy, że skarżąca mimo twierdzeń, iż nie generuje jakichkolwiek dochodów nie zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej, nie wyjaśniła również jakie są źródła finansowania bieżącej działalności, co w zasadzie uniemożliwia obiektywną ocenę jej sytuacji finansowej. Skarżąca w żaden sposób nie wykazała, że zwrócone na przechowanie jej prezesowi - postanowieniem Prokuratora Okręgowego w R. z dnia [...] maja 2014 r. - pięć samochodów ciężarowych, nie nadaje się ze względu na stan techniczny do eksploatacji. Twierdzenia te należy zatem uznać za gołosłowne, nie poparte żadnymi dowodami, a tym samym przyjąć, że skarżąca co najmniej od czerwca 2014 r. posiada realne możliwości uzyskiwania dochodów przy wykorzystaniu tychże pojazdów. Z treści powyższego postanowienie (które jest znane referendarzowi z urzędu – odpis postanowienia w aktach sprawy VIII SA/Wa 113/13) nie wynika bowiem zakaz ich wykorzystywania do prowadzenia działalności gospodarczej, a jedynie zakaz zbywania i obciążania. Uznać zatem należy, że skarżąca nie wykazała w sposób przekonujący, jakoby nie była w stanie partycypować w kosztach postępowania sądowego. Z wymienionych względów, na podstawie powołanych wyżej przepisów oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a, postanowiono jak w sentencji.