VIII SA/Wa 91/16
WyrokWSA w Warszawie2016-09-28
Skład orzekający: Sławomir Fularski, Cezary Kosterna, Iwona Szymanowicz- Nowak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo ocenił kwalifikowalność kosztów inwestycji, opierając się wyłącznie na bazach cen katalogowych, bez powołania biegłego, mimo rozbieżności w wyliczeniach i zarzutów strony skarżącej?Ratio decidendi
Organ odwoławczy naruszył przepisy postępowania, w szczególności art. 7, 77 § 1, 80 i 84 Kpa, poprzez niewłaściwą ocenę materiału dowodowego i zaniechanie powołania biegłego do weryfikacji kosztorysów powykonawczych. Opieranie się wyłącznie na bazach cen katalogowych, bez uwzględnienia innych dowodów i bez wiedzy specjalistycznej, jest niewystarczające do prawidłowego ustalenia rynkowej wysokości kosztów inwestycji, zwłaszcza w obliczu rozbieżności między wyliczeniami inwestora, biegłego z I instancji a pracownikami organu odwoławczego.Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o pomoc finansową na pokrycie kosztów inwestycji. Organ I instancji przyznał część pomocy, odmówił części i dokonał obniżki. Organ II instancji (Prezes ARiMR) uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej odmowy i obniżki, przyznając dodatkową pomoc, ale ponownie odmawiając części wnioskowanej kwoty i dokonując obniżki. Spółka zaskarżyła decyzję organu II instancji, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędną ocenę kosztów inwestycji i brak powołania biegłego. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] listopada 2015 r. w części obejmującej odmowę przyznania wnioskowanej kwoty w wysokości [...] zł i dokonanie obniżki należnej kwoty pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania w wysokości [...] zł. Zasądził od Prezesa ARiMR na rzecz skarżącej kwotę [...] zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Cezary Kosterna, Sędzia WSA Iwona Szymanowicz- Nowak, Protokolant Sekretarz sądowy Karolina Kaca, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 września 2016 r. w Radomiu sprawy ze skargi "[...]" spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w L. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej ze środków unijnych 1) uchyla zaskarżoną decyzję w części obejmującej odmowę przyznania wnioskowanej kwoty w wysokości [...] zł ([...]) i dokonanie obniżki należnej kwoty pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania w wysokości [...] zł ([...]); 2) zasądza od Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącej "[...]" spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w L. kwotę [...] zł ([...]) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2015 r. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267, z późn. zm., zwanej dalej "Kpa"), po rozpatrzeniu odwołania Grupy Producentów Owoców i Warzyw "[...] " Sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej jako "spółka", "strona" lub "grupa") od decyzji nr [...] z dnia [...] marca 2014 r. o przyznaniu pomocy finansowej na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej oraz pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania, wydanej przez Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR,
uchylił w części zaskarżoną decyzję w zakresie odmowy przyznania pomocy na pokrycie kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania i nałożenia kary finansowej na pokrycie kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie do uznania oraz:
przyznał dodatkową pomoc finansową na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania w wysokości [...] zł za pierwsze półrocze piątego roku realizacji planu dochodzenia do uznania;
odmówił przyznania wnioskowanej kwoty pomocy na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania w wysokości [...] zł;
dokonał obniżki należnej kwoty pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania w wysokości [...] zł.
Łączna kwota pomocy [...] zł.
Jak wynika z akt sprawy spółka wystąpiła z wnioskiem o przyznanie pomocy finansowej na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej oraz o przyznanie pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania za okres od 1 stycznia 2013 r. do 30 czerwca 2013 r.
Spółka dołączyła wymagane dokumenty, w szczególności kopie faktur, rachunków oraz innych dokumentów o równoważnej wartości dowodowej potwierdzające poniesienie kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w programie dochodzenia do uznania (PDU), umowy użyczenia, kosztorysy powykonawcze, protokoły zdawczo-odbiorcze, wyceny rzeczoznawców. Inwestycje spółki dotyczyły zakupu maszyn i urządzeń oraz budowy i remontów budynków i budowli służących prowadzonej działalności.
Decyzją z dnia [...] marca 2014 r., nr [...], Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] (dalej jako "Dyrektor ARiMR" lub "organ I instancji") przyznał spółce pomoc finansową:
- na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów
i prowadzeniem działalności administracyjnej w wysokości [...]zł, z czego pomoc ze środków UE wynosi: [...]zł,
- na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych
w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania w wysokości [...]zł,
z czego pomoc ze środków UE wynosi: [...]zł,
- odmówił pomocy finansowej na pokrycie kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania w wysokości [...]zł,
z czego pomoc ze środków UE wynosi: [...]zł,
- dokonał obniżki należnej kwoty pomocy finansowej na pokrycie kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania w wysokości [...]zł.
Złożone przez spółkę kosztorysy wzbudzały wątpliwości organu, wobec czego skierował sprawę do kosztorysanta celem weryfikacji. Organ I instancji przyjął za wiarygodną ocenę przeprowadzoną przez kosztorysanta i uznał, że pomoc finansowa powinna zostać przyznana do wartości przez niego określonej.
Dyrektor ARiMR zauważył, że stosownie do art. 116 ust. 1 w związku z art. 117 ust. 2 i 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 543/2011 w przypadku, gdy wnioskowana kwota pomocy finansowej na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów rolnych i prowadzeniem działalności administracyjnej oraz w trakcie kontroli o więcej niż 3% kwoty należnej, kwotę faktyczną należną beneficjentowi obniża się. Jednak zgodnie z art. 117 ust. 3 tego rozporządzenia, jeżeli grupa wykaże, że nie jest odpowiedzialna za włączenie niekwalifikowanej kwoty, nie stosuje się żadnej kary.
W ocenie organu I instancji swoimi wyjaśnieniami w toku postępowania strona wykazała, że nie jest odpowiedzialna za włączenie do wniosku kwoty pomocy finansowej w części niekwalifikowanej.
Spółka wniosła do Prezesa ARiMR odwołanie od decyzji Dyrektora ARiMR. W odwołaniu zaskarżyła decyzję w zakresie, w jakim odmówiono przyznania pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym PDU oraz dokonano obniżki należnej kwoty pomocy finansowej zaznaczając, że odwołanie nie obejmuje tej części decyzji, w której przyznano pomoc finansową. Zarzuciła zaskarżonej decyzji: nie rozpoznanie istoty sprawy w zakresie wnioskowanej kwoty pomocy finansowej, obrazę przepisów postępowania polegającą na naruszeniu zasady prawdy obiektywnej wynikającej z art. 7 Kpa, a skonkretyzowanej w art. 77 i art. 80 Kpa, polegające na subiektywnym ustaleniu przez Dyrektora ARiMR wartości wykonanych prac budowlanych, obrazę § 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 lipca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków przyznawania pomocy finansowej wstępnie uznanej grupie producentów owoców i warzyw oraz wykazu kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania, obrazę art. 107 Kpa poprzez niewyjaśnienie w uzasadnieniu decyzji, dlaczego nie uznano za wiarygodny kosztorysu powykonawczego i nie ustosunkowanie się do faktu sporządzenia powyższego kosztorysu na bazie cennika Intercenbud, błędne zastosowanie art. 117 ust. 1 - 4 rozporządzenia Komisji UE nr 543/2011.
Decyzją z [...] października 2013 r. nr [...]Prezes ARiMR uchylił decyzję Dyrektora ARiMR w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Od przedmiotowej decyzji grupa wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 15 stycznia 2015 r. sygn. akt VIII SA/Wa 945/14 stwierdził nieważność decyzji Prezesa ARiMR w zakresie dotyczącym uchylenia decyzji organu I instancji w częściach przyznających pomoc finansową oraz uchylił zaskarżoną decyzję w pozostałym zakresie.
Ponownie rozpoznając odwołanie spółki, w uzasadnieniu przywołanej na wstępie decyzji z dnia [...] listopada 2015 r., Prezes ARiMR podniósł, że uwzględnił wskazania zawarte w ww. wyroku Sądu. Po przeprowadzeniu zaś ponownego postępowania należy stwierdzić, że wystąpiły przesłanki do uchylenia decyzji organu I instancji w części dotyczącej odmowy przyznania pomocy oraz dokonania obniżki należnej kwoty pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji i orzeczenia co do istoty sprawy. Wyjaśniając które przepisy mają w niniejszej sprawie zastosowanie wskazał m.in. rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 września 2013 r. w sprawie warunków wstępnego uznawania grup producentów owoców i warzyw, uznawania organizacji producentów owoców i warzyw oraz warunków i wymagań, jakie powinny spełniać plany dochodzenia do uznania (Dz.U poz. 1178) oraz rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 lipca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków przyznawania pomocy finansowej wstępnie uznanej grupie producentów owoców i warzyw oraz wykazu kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania (Dz. U., poz. 872).
Organ odwoławczy wskazał, że grupa we wniosku o przyznanie pomocy przedstawiła do rozliczenia inwestycję polegającą na budowie magazynu oraz zakupie wyposażenia. Zadeklarowana we wniosku o przyznanie pomocy finansowej wartość poniesionych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania, zrealizowanych w okresie objętym wnioskiem, przyjętych do naliczenia pomocy finansowej przez stronę wyniosła [...]zł. Na powyższą kwotę składały się następujące koszty:
- budowa budynku chłodniczo - przechowalniczego - wartość netto [...]zł,
- zakup i montaż urządzeń do przechowywania (urządzenia chłodnicze, wózki widłowe, skrzynio palety drewniane) - wartość netto [...] zł określona w oparciu o faktury, dowody realizacji płatności oraz protokoły odbioru.
Prezes ARiMR wskazał, że organ I instancji po uwzględnieniu analizy złożonego przez spółkę kosztorysu powykonawczego "Budowa budynku chłodniczo-przechowalniczego" na łączną kwotę [...]zł (netto), odmówił grupie przyznania pomocy w kwocie [...]zł, której wysokość wynikała z sumowania różnicy między łączną wnioskowaną kwotą pomocy, a łączną należną kwotą pomocy finansowej wynoszącą [...]zł oraz obniżką w tej samej kwocie tj. [...] zł, dokonaną stosownie do przepisów art. 116 ust. 1, w związku art. 117 ust. 2 i 3 ww. rozporządzenia Komisji (UE) nr 543/2011. Strona odwołała się od decyzji w zakresie odmowy przyznania przez Dyrektora ARiMR kwoty pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji w wysokości [...]zł, tj. kosztów związanych ze zrealizowaniem inwestycji zaplanowanej na II etap budowy planowanym do realizacji w II półroczu 5 roku PDU, zgodnie z danymi zawartymi w planie dochodzenia do uznania.
Prezes ARiMR wyjaśnił, że rozpatrując odwołanie od decyzji organu I instancji w zakresie zbadania wszystkich okoliczności sprawy związanych z potwierdzeniem spełniania przez podmiot warunków przyznania pomocy, przygotowuje rozstrzygnięcie w oparciu o obiektywne zasady określone w szczególności w przepisach art. 6-8 Kpa. Mając na względzie zasadę równego traktowania wszystkich aplikujących o przyznanie pomocy podmiotów, ARiMR, jako agencja płatnicza weryfikuje wnioski o przyznanie pomocy oraz załączniki wymagane przepisami rozporządzenia wykonawczego, w oparciu o jednakowe i obiektywne zasady oraz kryteria oceny. W odniesieniu do załączników, którymi w przypadku inwestycji budowlanych, są składane przez podmioty kosztorysy powykonawcze, ocena dokonywana jest przy wykorzystaniu informacji dotyczących kosztów i cen, między innymi w oparciu o katalogi norm i normatywów np. KNR, KNNR, KNZ, KNRW, NNRNKB) oraz w oparciu o bazy cen katalogowych (np. BISTYP-CONSULTING, SEKOCENBUD, INTERCENBUD, ORGBUD itp., przyjmując średnią cenę jednostkową robót budowlanych). Stosowanie powyższych źródeł informacji w zakresie oceny przedkładanych wraz z wnioskiem o przyznanie pomocy kosztorysów powykonawczych na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania, ma na celu potwierdzenie spełniania warunków przyznania pomocy. Jednocześnie, z dokumentacji projektowej wynika, że realizowana inwestycja budowlana jest typową i standardową konstrukcją dla budynku przechowalni owoców, w związku z tym przyjęta metodyka kosztorysowania jest w pełni uzasadniona i zgodna z obowiązującymi standardami i przepisami prawa.
Prezes ARiMR stwierdził, że użył do oceny merytorycznej sprawy takiego samego programu do kosztorysowania, jaki został wskazany przez grupę we wniosku o przyznanie pomocy. W ramach oceny merytorycznej sprawy przeprowadził analizę odwołania od decyzji Dyrektora ARiMR z dnia [...] marca 2014 r. w części dotyczącej odmowy przyznania pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania.
Organ odwoławczy dokonując analizy ww. inwestycji, ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania, poddał weryfikacji kosztorys powykonawczy złożony przez stronę, uznając, że pracownicy ARiMR (Centrali ARiMR) przeprowadzający powyższe czynności dysponują wystarczającą wiedzą specjalistyczną w tym zakresie (tj. wykształcenie lub doświadczenie praktyczne w zakresie budowlanym, w tym w szczególności w kosztorysowaniu prac budowlanych). Dlatego też uznał, że powołanie biegłego do sporządzenia opinii w tym zakresie nie jest wymagane. Dokonana przez pracowników ARiMR analiza obejmuje pozycje kosztorysu powykonawczego pn. "Budowa budynku chłodniczo -przechowalniczego na łączną kwotę [...] zł (netto) zakwestionowane na etapie rozpatrywania wniosku o przyznanie pomocy oraz wykluczenie z objęcia dofinansowaniem kosztów kwalifikowanych zakupu materiałów budowlanych ujętych w pozycjach kosztorysu dotyczących ścian zewnętrznych, komór chłodniczych oraz dachu do realizacji inwestycji, gdyż zostały one ujęte w kolejnym II etapie budowy planowanym do realizacji w II półroczu piątego roku PDU.
W ramach prowadzonego postępowania odwoławczego Prezes ARiMR dołączył do materiałów dowód w postaci kosztorysu powykonawczego (II Etap) Budowa budynku chłodniczo - przechowalniczego z dnia 31 grudnia 2013 r. Biorąc pod uwagę ww. kosztorys oraz kosztorys powykonawczy "Budowa budynku chłodniczo - przechowalniczego I etap, a w szczególności pozycje dotyczące, wykonania ścian zewnętrznych, komór chłodniczych oraz dachu, stwierdził, że poniesione koszty budowy budynku przechowalni zostały ujęte w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania. Celem inwestycji była budowa budynku chłodniczo - przechowalniczego o powierzchni ok. 1500 - 1800 m2 o ładowności ok. 200 ton. Cel ten został osiągnięty poprzez wybudowanie przez grupę budynku przechowalniczego.
Organ odwoławczy w szczegółowy sposób opisał 11 pozycji kosztorysu powykonawczego dotyczące wywozu i przywozu ziemi oraz hal typu lekkiego dla których to zakwestionował przyjęte ceny jednostkowe wraz z wyliczeniem cen jednostkowych rynkowych dla danych robót budowlanych. Następnie wskazał, że zgodnie z § 1 ust 1 pkt 1 lit a i b rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 czerwca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków przyznawania pomocy finansowej wstępnie uznanej grupie producentów owoców i warzyw oraz wykazu kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania (Dz. U. Nr 98, poz. 822), mającego w niniejszej sprawie zastosowanie na podstawie § 7 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego, wstępnie uznanej grupie producentów owoców i warzyw, zwanej dalej "grupą", jest przyznawana pomoc finansowa na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji związanych ze zbiorem, przechowywaniem, magazynowaniem lub przygotowaniem do sprzedaży owoców i warzyw, ujętych w grupie lub grupach produktów, dla których grupa została wstępnie uznana, jeżeli inwestycja lub jej etap a) zostały ujęte w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania na dany okres rozliczeniowy, b) zostały zrealizowane. Biorąc pod uwagę, że refinansowana inwestycja została w pełni zrealizowana, Prezes ARiMR wskazał, że grupa spełniła zarówno cele działania określone w przepisach szczegółowych, cele zapisane w PDU oraz uzyskała status wstępnego uznania, następnie statut organizacji rynku owoców i warzyw.
W związku z powyższym, Prezes ARiMR uznał za kwalifikowane koszty zakupu materiałów budowlanych ujętych w pozycjach kosztorysu dotyczących ścian zewnętrznych, komór chłodniczych oraz dachu w kwocie [...] zł. Niemniej jednak, wartość pozycji kosztorysowych według spółki wynosi [...]zł, natomiast wartość tych pozycji kosztorysowych ustalona po rozpatrzeniu odwołania wynosi [...]zł. Organ odwoławczy stwierdził, że po dokonanej analizie kosztorysowej redukcja kwoty pozycji kosztorysowych wynosi [...]zł (na kwotę pomniejszenia składają się redukcje 11 pozycji w kosztorysie powykonawczym o nr 5, 6, 8, 17, 18, 19, 207, 227, 23, 24, 26, na łączną kwotę [...]zł (netto).
Konkludując, po rozpatrzeniu przez organ odwoławczy odwołania złożonego przez stronę, Prezes ARiMR stwierdził, że różnica między łączną wnioskowaną kwotą pomocy, a łączną należną kwotą pomocy finansowej wynosi [...]zł co stanowi 7.7 % kwoty pomocy należnej. Stosownie do art. 116 ust. 1 w związku z art. 117 ust. 2 i 3 rozporządzenia nr 543/2011, organ odwoławczy ustalił łączną kwotę pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji do wypłaty za okres od dnia 1 stycznia 2013 r. do dnia 30 czerwca 2013 r., po uwzględnieniu kwoty odmowy w wysokości [...]zł ([...]x 75%) oraz obniżenia w tej samej wysokości [...] zł. Stosownie do art. 117 ust. 3 rozporządzenia nr 543/2011 Prezes ARiMR dokonał weryfikacji przesłanki wyłączającej odpowiedzialność za włączenie do wniosku niekwalifikującej się kwoty pomocy.
Prezes ARiMR wyjaśnił przy tym, że zgodnie z art. 116 ust. 1 w związku art. 117 ust. 2 i 3 rozporządzenia nr 543/2011, w przypadku, gdy wnioskowana kwota pomocy finansowej na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej oraz na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania, przekracza kwotę należną, ustaloną w trakcie kontroli, o więcej niż 3 % kwoty należnej, kwotę faktycznie należną beneficjentowi obniża się. Kwota obniżenia równa jest różnicy pomiędzy wnioskowaną kwotą pomocy finansowej, a faktycznie należną grupie producentów.
W ocenie Prezesa ARiMR organ I instancji nie naruszył przepisów w zakresie odmowy uznania za kwalifikowane koszty zakupu materiałów budowlanych ujętych
w pozycjach kosztorysu dotyczących ścian zewnętrznych, komór chłodniczych oraz dachu w kwocie [...]zł, gdyż na dzień wydania decyzji nie był zakończony kolejny etap inwestycji. W zakresie niekwalifikowanych kosztów wchodzących w skład ustalonej kwoty obniżki organ odwoławczy wskazał, że strona nie przedłożyła żadnych dowodów i nie przedstawiła argumentów skutkujących uznaniem, że płatność powinna być przyznana w kwocie ostatecznie wnioskowanej bez zastosowania obniżek o jakich mowa w art. 117 ust. 2 i 3 rozporządzenia nr 543/2011. Braku odpowiedzialności grupy nie uzasadnia bowiem okoliczność zapewnienia sobie przez spółkę wsparcia ze strony podmiotów profesjonalnie zajmujących się sporządzaniem kosztorysów. Znajomość zasad dotyczących przyznawania pomocy finansowej dla wstępnie uznanych grup producentów owoców i warzyw, wynikająca z profesjonalnego prowadzenia działalności przez grupy producentów, powinna skutkować dołożeniem należytej staranności w przygotowaniu dokumentacji. Nie może ujść uwadze organu również fakt, że złożony przez stronę wniosek dotyczy ostatniego roku realizacji planu dochodzenia do uznania, zatem zdobyte we wdrażaniu przez spółkę planu dochodzenia do uznania doświadczenie uzasadnia twierdzenie, iż weryfikacja składanych dokumentów pod względem finansowym winna być przejawem należytej dbałości grupy o własne interesy. To grupa jest bowiem stroną w postępowaniu administracyjnym dotyczącym przyznania pomocy finansowej w ramach grup producentów owoców i warzyw. Przedstawiciele strony własnoręcznym podpisem potwierdzili znajomość zasad przyznawania pomocy finansowej. Wskazanie w złożonym wniosku o przyznanie pomocy finansowej niekwalifikowanych kosztów, pomimo działania w zaufaniu do specjalistów, z którymi grupa zapewniła sobie współpracę w ramach inwestycji budowlanych, w pełni obciąża spółkę. To więc strona dokonała wyboru specjalistów z zakresu zasad kosztorysowania. Jeżeli zatem konsekwencją działalności ww. specjalistów w ramach umów zawartych z grupą jest deklaracja zawyżonych kosztów realizacji inwestycji, to nikt inny, tylko strona ponosi winę w ich wyborze, zaś względem organów administracji, którym przedłożone zostały niekwalifikowane koszty, również nikt inny tylko grupa ponosi odpowiedzialność. To więc spółka jest odpowiedzialna za przedstawione dane, a ewentualne błędy popełnione przez osoby wykonujące czynności na jej zlecenie nie zwalnia strony z odpowiedzialności za nie.
W związku z powyższym, biorąc pod uwagę przedstawiony stan faktyczny, jak również, obowiązujące przepisy prawa, organ odwoławczy nie dopatrzył się przesłanek umożliwiających odstąpienie w całości od zastosowania obniżek od płatności należnej.
Pismem z dnia 21 grudnia 2015 r. spółka (dalej jako "skarżąca") wniosła skargę na ww. rozstrzygnięcie organu odwoławczego. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej odmowy przyznania wnioskowanej kwoty pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania w kwocie [...] PLN oraz dotyczącej dokonania obniżki należnej kwoty pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania w kwocie [...] PLN. Nadto wniosła o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych. Decyzji Prezesa ARiMR zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, w postaci:
1. błędnej wykładni § 1 ust. 1 w zw., z § 2 ust 1 pkt 4) lit. a) w zw. z § 4 oraz § 5 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 czerwca 2009r.,
w sprawie szczegółowych warunków przyznawania pomocy finansowej wstępnie uznanej grupie producentów owoców i warzyw oraz wykazu kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania (Dz. U. nr 98 poz. 822) w zw. z pkt 1 załącznika do rozporządzenia - Wykazu kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania, poprzez przyjęcie, że kwalifikowanymi kosztami inwestycji polegającej na budowie budynków są koszty do wysokości cen rynkowych, określanych przez organ na etapie rozpatrywania wniosku o przyznanie pomocy, pomimo że kwalifikowanymi kosztami inwestycji polegającej na budowie budynków, są wszelkie koszty budowy, opisane kosztorysem, dotyczące inwestycji ujętej w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania, określone w pkt 1) załącznika - Wykazu kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania, poniesione na zrealizowanie inwestycji ujętej w planie dochodzenia do uznania, nieprzekraczające kwoty zatwierdzonej w planie dochodzenia do uznania, określającej wartość rynkową inwestycji, zbadaną i zaakceptowaną przez organ na etapie opiniowania planu dochodzenia do uznania;
2. błędnego zastosowania § 5 ust. 3 w zw. z § 2 ust. 1 pkt 4) lit. a) rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 czerwca 2009 r., w sprawie szczegółowych warunków przyznawania pomocy finansowej wstępnie uznanej grupie producentów owoców i warzyw oraz wykazu kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania (Dz. U. nr 98 poz. 822) poprzez przyjęcie, że składany przez skarżącą kosztorys powykonawczy określa wysokość kwalifikowanych kosztów inwestycji, pomimo że w/w § 5 ust. 3 stanowi, iż wysokość pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji określa się na podstawie złożonej przez skarżącą faktury lub dokumentu o równoważnej wartości dowodowej, z czego wynika, że kosztorys powykonawczy nie stanowi podstawy określenia wysokości kosztów określonych prac, ponieważ są one badane na podstawie złożonych faktur oraz potwierdzeń przelewów, a jedynie opisuje zakres i technologię faktycznie wykonanych prac, gdzie zadaniem organu jest sprawdzenie, czy pozycje ujęte w kosztorysie dotyczą inwestycji ujętej w planie dochodzenia do uznania i - tym samym - czy odpowiadają kosztom kwalifikowanym, zdefiniowanym w pkt 1) załącznika do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 czerwca 2009 r. (Wykaz kosztów kwalifikowanych).
3. błędnego zastosowania z § 1 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa
i Rozwoju Wsi z dnia 17 czerwca 2009 r., w sprawie szczegółowych warunków przyznawania pomocy finansowej wstępnie uznanej grupie producentów owoców
i warzyw oraz wykazu kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania (Dz. U. nr 98 poz. 822) w zw. z § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie warunków wstępnego uznawania grup producentów owoców i warzyw, uznawania organizacji producentów owoców i warzyw oraz warunków i wymagań, jakie powinny spełniać plany dochodzenia do uznania (Dz. U. z 2009 r., Nr 5, poz. 27), w zw. z art. 111 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 543/2011 z dnia 7 czerwca 2011 r., ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007, w odniesieniu do sektora owoców i warzyw, poprzez przyjęcie, że skarżąca zawyżyła we wniosku część kwalifikowanych kosztów inwestycji, polegającej na budowie budynku chłodniczo-przechowalniczego o pow. 1500-1800m2 (I etap), pomimo że wysokość tych kosztów została zatwierdzona w planie dochodzenia do uznania decyzją Marszałka Województwa [...], w oparciu o pozytywną opinię Dyrektora ARiMR, do czego zobowiązywały przepisy art. 9 ust.2 pkt 1 ustawy z dnia 19 grudnia 2003 r. o organizacji rynków owoców i warzyw, rynku chmielu, rynku tytoniu, rynku suszu paszowego oraz rynków lnu i konopi uprawianych na włókno (Dz. U. z 2011 r. Nr 145, poz. 868 z późn. zm.);
4. błędnego zastosowania art. 117 ust. 3 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 543/2011 nr 543/2011 z dn. 7 czerwca 2011 r., ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007,
w odniesieniu do sektora owoców i warzyw, poprzez przyjęcie, że skarżąca ponosi odpowiedzialność za włączenie do wniosku niekwalifikowanej kwoty pomocy finansowej i nałożenie na nią kary, w sytuacji gdy ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, iż skarżąca nie włączyła do wniosku kosztów niekwalifikowanych, czyli takich, które nie dotyczą inwestycji ujętej w planie dochodzenia do uznania i takiej odpowiedzialności nie ponosi.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymując swoją dotychczasową argumentacje wniósł o jej oddalenie, uznając zarzuty skargi za niezasadne.
Pismem z dnia 25 września 2016 r. pełnomocnik skarżącej wniósł zmianę i uzupełnienie skargi. Podtrzymał skargę co do zasady i w zakresie wniosków skargi, a dodatkowo podniósł zarzuty naruszenia przepisów postępowania, tj.
1. błędnego zastosowania art. 7, art. 77 § 1, art. 80 Kpa w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez pominięcie przedstawionych przez stronę w piśmie z dnia 16 września 2015 r. okoliczności odnoszących się do złożonego przez pracowników organu stanowiska, weryfikacji kosztorysów powykonawczych i nie odniesienie się do wskazanych w tym piśmie argumentów w treści decyzji, wskutek czego organ dokonał błędnych ustaleń faktycznych poprzez przyjęcie, że:
a) cena jednostkowa poz. nr 5 kosztorysu powykonawczego dotycząca wywozu ziemi samochodami skrzyniowymi na odległość do 10 km jest ceną zawyżoną na podstawie cennika Intercenbud, pomimo że strona wskazywała, iż w weryfikacji organu nie załączono wydruku z cennika, a podane w kosztorysie powykonawczym stawki odpowiadają cenie jednostkowej z tegoż cennika;
b) cena jednostkowa pozycji nr 6 i 8 kosztorysu powykonawczego dotyczących przywozu ziemi samochodami skrzyniowymi z odległości 10 km, grunt kat. I - II, wraz z rozładowaniem - wyrównanie terenu piaskiem oraz zasypywanie fundamentów piaskiem, jest zawyżona zgodnie z cennikiem Intercenbud, pomimo że strona podnosiła, iż pracownik organu nie wziął pod uwagę kosztów zakupu materiałów, tj. piasku, jak również przyjął błędny obmiar, tj. 1913, 04 m3 zamiast: 1933,58 m3, natomiast organ nie odniósł się do tych zarzutów w treści decyzji;
c) cena jednostkowa konstrukcji stalowej - w ramach pozycji nr 17-24 jest zawyżona zgodnie z cennikiem Sekocenbud, pomimo że strona podniosła, iż weryfikujący przyjmuje cenę konstrukcji stalowej bez kosztów zakupu materiałów;
2. błędnego zastosowania art. 7, art. 77 § 1 Kpa, w zw. z art. 84 § 1 Kpa, poprzez zaniechanie powołania biegłego do oceny złożonych przez skarżącą kosztorysów powykonawczych w sytuacji gdy do ich oceny potrzebne są wiadomości specjalne, których organ odwoławczy nie posiada, wskutek czego organ II instancji dokonał błędnych ustaleń faktycznych uznając, że skarżąca przedstawiła w kosztorysach powykonawczych inwestycji w postaci budowy budynku chłodniczo - przechowalniczego I etap zawyżone koszty inwestycji;
3. błędnego zastosowania art. 7, art. 77 § 1 Kpa w związku z § 2 ust. 1 pkt 4 lit.
a) rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 czerwca 2009 r.,
w sprawie szczegółowych warunków przyznawania pomocy finansowej wstępnie uznanej grupie producentów owoców i warzyw oraz wykazu kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych iv zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania
(Dz. U. z 2009, Nr 98 poz. 822), zwanego dalej: "rozporządzeniem MRiRW
z dnia 17 czerwca 2009 r.", poprzez:
a) weryfikację złożonych przez skarżącą kosztorysów powykonawczych na podstawie tylko i wyłącznie baz cen Intercenbud oraz Sekocenbud, a pominięcie i nie rozpoznanie z urzędu następujących dowodów:
aa) pozytywnej opinii Dyrektora ARiMR do planu dochodzenia do uznania skarżącej;
bb) decyzji Marszałka Województwa [...] o wstępnym uznaniu skarżącej za grupę producentów owoców i warzyw;
cc) ofert z postępowania ofertowego na realizację inwestycji budowy budynku chłodniczo - przechowalniczego, składanych do akt postępowania o wydanie opinii do planu dochodzenia do uznania;
wskutek czego organ II instancji poczynił błędne ustalenia faktyczne poprzez przyjęcie, że skarżąca zawyżyła we wniosku koszty realizacji inwestycji w stosunku do cen rynkowych pomimo, że skarżąca przeprowadziła wymagane przez organy Agencji postępowanie ofertowe i wybrała najniższą oferowaną cenę realizacji inwestycji;
b) dowolną ocenę złożonych przez stronę kosztorysów powykonawczych w postaci dowolnego przyjmowania stawek kosztorysowych ujętych - w bazie Sekocenbud lub bazie Intercenbud i tym samym przyjmowania bazy zawierającej najniższe stawki dla danego typu robót, pomimo że Skarżąca przedłożyła kosztorysy sporządzone na podstawie bazy Intercenbud, a organ powinien przyjmować stawki oparte na katalogach nakładów rzeczowych, które odpowiadają zakresowi oraz technologii wykonanych robót;
c) weryfikację złożonych przez skarżącą kosztorysów w oparciu o uznaniowo przyjmowaną średnią cenę rynkową określoną w bazach cen Sekocenbud lub Intercenbud, pomimo że zgodnie z ww. § 2 ust. 1 pkt 4) lit. a) rozporządzenia MRiRW z dnia 17 czerwca 2009 r., podstawą badania wysokości faktycznie poniesionych kosztów na realizację inwestycji budowlanej jest cena rynkowa, tj. cena, w zakresie od minimalnej do maksymalnej, będąca odbiciem sytuacji na rynku budowlanym w danym w czasie i miejscu realizacji budowy.
Pełnomocnik skarżącej zmienił zarzuty naruszenia prawa materialnego zaprezentowane w pkt 1, 2 i 3 skargi z dnia 21 grudnia 2015 r., w ten sposób, że zamiast ww. zarzutów, podniósł zarzut naruszenia prawa materialnego w postaci błędnej wykładni § 1 ust. 1 w zw. z § 2 ust. 1 pkt 4 lit. a) w zw. z § 5 ust. 3, w zw. z § 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz pkt 1 załącznika do tegoż rozporządzenia poprzez przyjęcie, iż kwalifikowanymi kosztami inwestycji budowlanej są koszty do wysokości średniej ceny rynkowej, pomimo że:
1) ww. rozporządzenie nie wyprowadza normy materialnoprawnej wskazującej, że kosztami kwalifikowanymi są koszty do wysokości średnich cen rynkowych;
2) § 2 ust. 1 pkt 4 lit. a) jest przepisem procesowym, którego zadaniem jest łatwiejsze badanie, czy skarżąca faktycznie poniosła wnioskowane koszty realizacji inwestycji w odniesieniu do czasu, miejsca realizacji oraz technologii budowy;
3) kosztami kwalifikowanymi są koszty wymienione w załączniku do rozporządzenia MRiRW z dnia 17 czerwca 2009 r., a ich wysokość określa się na podstawie faktury lub dokumentu o równoważnej wartości dowodowej oraz na podstawie złożonego przez skarżącą aktualnego kosztorysu.
W obszernym uzasadnieniu swojego pisma pełnomocnik skarżącej podniósł, że organ odwoławczy nie powołał biegłego do oceny złożonych przez skarżącą kosztorysów powykonawczych, pomimo tego, że uczynił to wcześniej organ I instancji. Niewątpliwym jest, że do dokonania właściwej weryfikacji kosztorysu wielomilionowej inwestycji są potrzebne wiadomości specjalne. Organ dokonał arbitralnie własnego wyliczenia pozycji kosztorysowych, dokonując tego na podstawie sporządzonych przez jednego z pracowników organu dokumentów
w postaci kalkulacji szczegółowych. W niniejszej sprawie zachodziła konieczność powołania biegłego kosztorysanta. Z akt sprawy nie wynika w żaden sposób, że ww. pracownik organu posiada wiedzę specjalistyczną w wymaganym zakresie. Pełnomocnik skarżącej powołał się na orzecznictwo sądów administracyjnych
z którego wynika, że zaniechanie przez organy powołania innych oprócz katalogów (baz) cen dowodów pozwalających na ustalenie rzeczywistej oraz odzwierciedlającej sytuację rynkową wysokości cen realizacji inwestycji jest nieprawidłowe. Jeżeli organy ARiMR kwestionują wysokość kosztów realizacji inwestycji, to powinny przeprowadzić dalsze postępowanie dowodowe, potwierdzające bądź też negujące wysokość ceny wybranej przez skarżącą oferty. Nie jest zaś wystarczające w tej materii zanegowanie kosztów realizacji tylko na podstawie baz cen.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Ocenie Sądu podlega zatem zgodność aktów administracyjnych (w tym przypadku decyzji) zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Ocena ta dokonywana jest według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.
Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 dalej jako "p.p.s.a."), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba, że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.
Sąd dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji przeprowadza ocenę zgodności decyzji z prawem. W szczególności istotne jest ustalenie, czy w postępowaniu przed organami administracyjnymi zostały dostatecznie i w sposób prawidłowy wyjaśnione okoliczności faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Ustalenie, że okoliczności te nie zostały w zostały w sposób prawidłowy wyjaśnione uniemożliwia dokonanie oceny, czy zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, w szczególności, czy nastąpiło naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy (por. wyrok NSA z dnia 10 lutego 1981 r., sygn. akt S.A. 910/80, ONSA 1981, nr 1, poz. 7).
Decyzja jest zgodna z prawem, jeżeli odpowiada przepisom postępowania administracyjnego, jak też uregulowaniom prawa materialnego (por. wyrok NSA z 7 października 2002 r., sygn. akt II SA 2554/04, LEX nr 77 220).
Należy zauważyć, że skarżąca stawia zarówno zarzuty naruszenia przepisów postępowania, jak i zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego.
W ocenie Sądu zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zasadne przede wszystkim są zarzuty naruszenia przez organ odwoławczy przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W takiej zaś sytuacji co najmniej przedwczesna jest ocena przez Sąd naruszeń dotyczących przepisów prawa materialnego.
Na wstępie tylko dla porządku należy wyjaśnić, że odnosząc się do przepisów, które stanowiły podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia organ w pierwszej części swojego uzasadnienia niewłaściwie powołał się na przepisy rozporządzenia wykonawczego w sprawie szczegółowych warunków przyznania pomocy finansowej wstępnie uznanej grupie producentów owoców i warzyw z 12 lipca 2013 r., zamiast poprzedzającego go rozporządzenia z 17 czerwca 2009 r. (Dz.U z 2009 r., poz. 822 dalej jako "rozporządzenie wykonawcze") oraz rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 września 2013 r. w sprawie warunków wstępnego uznania grup producentów owoców i warzyw (Dz.U poz. 1178) zamiast rozporządzenia z 16 grudnia 2008 r. (Dz.U z 2009 r., nr 5 poz. 27 dalej jako "rozporządzenie z 16 grudnia 2008 r.").
Zdaniem Sądu w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni należy podzielić postawiony przez skarżącą zarzut naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1 w związku z art. 107 § 3, art. 80 i art. 84 Kpa w zakresie zebrania i oceny materiału dowodowego. Nie można bowiem zgodzić się z organem odwoławczym, że jego pracownicy dysponują wiedzą która pozwoli zweryfikować prawidłowość wyliczeń kosztorysu powykonawczego.
Należy zauważyć, że organ I instancji, co słusznie zauważył pełnomocnik skarżącej w piśmie zmieniającym i uzupełniającym skargę, celem merytorycznej oceny prawidłowości sporządzenia kosztorysu powykonawczego powołał biegłego z zakresu kosztorysowania. Niewątpliwie materia kosztorysowania - poprawności formalnej i merytorycznej wymaga wiedzy specjalistycznej. Organ odwoławczy nie wykazał zaś w żaden sposób, że jego pracownicy dysponują taką wiedzą. Kwestia prawidłowego wyliczenia nie jest kwestią prostych matematycznych wyliczeń a organ odwoławczy nie uzasadnił, że jego pracownicy w sposób wiarygodny dokonali weryfikacji kosztorysów powykonawczych.
Nie można wprawdzie negować stanowiska organu, że katalogi, cenniki, bazy cen katalogowych, między innymi Sekocendud czy bazy Intercenbud mogą być wykorzystywane do ocen kosztorysów powykonawczych.
Sąd w pełni zgadza się jednak ze stanowiskiem skarżącej, że zaniechanie przez organy powołania innych oprócz katalogów (baz) cen dowodów pozwalających na ustalenie rzeczywistej oraz odzwierciedlającej sytuację rynkową wysokości cen realizacji inwestycji jest nieprawidłowe. Jeżeli więc organy ARiMR kwestionują wysokość kosztów realizacji inwestycji, to powinny przeprowadzić dalsze postępowanie dowodowe, potwierdzające bądź też negujące wysokość ceny wybranej przez skarżącą oferty. Nie jest zaś wystarczające w tej materii zanegowanie kosztów realizacji tylko na podstawie baz cen.
Powyższe stanowisko skarżącej znajduje potwierdzenie w powoływanym przez nią orzecznictwie sądów administracyjnych, tj. m.in. w wyrokach: WSA w Warszawie z dnia 10 stycznia 2014 r. sygn. akt V SA/Wa 439/13 oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 kwietnia 2016 r. w sprawie o sygn. akt II GSK 1106/14.
Zauważyć należy, że na gruncie § 2 ust. 1 pkt 4 lit. a) rozporządzenia wykonawczego nie ma podstaw do utożsamiania "cen rynkowych" z cenami katalogu Sekocenbud lub bazie Intercenbud. Cena rynkowa jest odbiciem sytuacji na rynku i dla jej prawidłowego ustalenia przywołany katalog może być jednym z dowodów. Jak wynika akt sprawy oraz z przeprowadzonych przez organ odwoławczy weryfikacji kosztorysów powykonawczych różne wartości "cen" rynkowych są przyjmowane przez inwestora, inne przez biegłego kosztorysanta przed organem I instancji, a jeszcze inne wartości przyjmują pracownicy organu odwoławczego uznając, że tylko średnie wartości dotyczące kwestii wywozu czy przewozu ziemi jak również budowy hal lekkich ustalone przez nich na podstawie stosownych katalogów są prawidłowe. Zgodzić się też należy ze skarżącą, że przepis § 2 ust.1 pkt 4 lit. a) rozporządzenia wskazuje, iż kosztorys winien być sporządzony z "zastosowaniem cen rynkowych", a nie z zastosowaniem "średnich cen rynkowych".
Zgodnie z art. 84 § 1 Kpa w sytuacji gdy wymagane są wiadomości specjalne organ może i powinien zwrócić się do biegłego o wydanie opinii.
Obowiązkiem organu administracji publicznej jest zebranie i rozpatrzenie całości materiału dowodowego do czego zobowiązują przepisy art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 Kpa.
W tym zakresie organ odwoławczy nie przeprowadził uzupełniającego dowodu z opinii biegłego celem wyjaśnienia kwestii prawidłowości sporządzenia kosztorysu powykonawczego pomimo, że wystąpiły zdecydowane rozbieżności pomiędzy wyliczeniem inwestora, oceną prawidłowości sporządzenia kosztorysu przez biegłego oraz własną oceną prawidłowości sporządzenia kosztorysów powykonawczych dokonaną przez pracowników organu odwoławczego celem ustalenia ceny rynkowej wykonanych prac.
W ocenie Sądu wobec tak znacznych rozbieżności proces weryfikacji winien być powtórzony przez organy administracji.
Z tego też względu Sąd uchylił zaskarżoną decyzję w części w której decyzja ta została zaskarżona, tj. odmowy przyznania wnioskowanej kwoty pomocy finansowej w wysokości [...] zł i dokonania obniżki należnej kwoty pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania w wysokości [...] zł.
Organ odwoławczy ponownie rozpoznając sprawę jeszcze raz winien dokonać oceny kwalifikowalności kosztów w części zakwestionowanej wyżej powołanej kwoty, odnieść się do całokształtu dowodów zgromadzonych w sprawie, poddać je ponownej weryfikacji korzystając z pomocy specjalisty w zakresie kosztorysowania, z jednoczesnym uwzględnieniem, że bazy cen katalogowych mogą stanowić jedną z płaszczyzn weryfikacji cen określanych jako rynkowe.
Z uwagi na powyższe biorąc za podstawę art. 145 §1 pkt lit. c) p.p.s.a. orzekł jak punkcie pierwszym sentencji wyroku.
Orzeczenie o kosztach znajduje oparcie w art. 200, art. 205 § 1 i art. 209 p.p.s.a. w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461), bowiem skarżąca była reprezentowana przed Sądem przez adwokata.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło