VIII SA/Wa 916/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Cezary Kosterna po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2011r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku R. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych ze skargi R. M. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] czerwca 2011r. znak [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania postanawia : odmówić przyznania prawa pomocy Pismem z dnia [...] października 2011 r. skarżąca R. M. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym oraz uzyskiwanych dochodach, (druku formularza PPF) nadesłanym na wezwanie tut. Sądu wynika, że skarżąca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Natomiast źródłem jej dochodu jest praca etatowa, z której osiąga wynagrodzenie w wysokości [...] zł (brutto). Następnie skarżąca wskazała, iż obecnie jest po przebytej poważnej chorobie, która w konsekwencji doprowadziła ją do tego, iż nie jest ona w stanie prowadzić działalności rolniczej. Ponadto skarżąca podniosła, że znajduje się w bardzo ciężkiej sytuacji majątkowej, która przyczyniła się również do rozpadu jej małżeństwa. Czasowo przebywa w W.. Należy zaznaczyć także, iż we wniosku skarżąca jako majątek wskazała współwłasność mieszkania (z byłym mężem) oraz nieruchomość rolną o powierzchni [...] hektarów. W uzasadnieniu swej prośby skarżąca wskazała, iż osiągane przez nią dochody wystarczają jedynie na skromną egzystencję i poszukiwanie pracy, czasowo nie może nawet pomóc dwójce dorosłych, studiujących dzieci. Jako dodatkową informację podała, iż posiada udziały w cywilnych spółkach rolniczych, jednak spółki te przynoszą jedynie straty i długi, m.in. ze względu na spory zawisłe przed tut. Sądem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisami art. 243 § 1 i art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm. zwana dalej p.p.s.a.) właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym stosownie do art. 245 § 3 p.p.s.a. obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Sąd może zwolnić osobę z części kosztów postępowania, jeżeli wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Celem występującej w postępowaniu sądowoadministracyjnym instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy, i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Zawarte w art. 246 § 1 p.p.s.a. sformułowanie "gdy osoba ta wykaże" oznacza zaś, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek udowodnienia, iż znajduje się on w tej szczególnej sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Rozpatrując wniosek o prawo pomocy należy zaznaczyć, że generalną zasadą postępowania sądowego jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w tym postępowaniu. Dlatego też każda osoba wszczynająca postępowanie, bądź żądająca od Sądu podejmowania określonych czynności powinna liczyć się z wydatkami na ten cel. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, a także stan faktyczny sprawy, uznać należy, że nie zostały spełnione przesłanki uzasadniające przyznanie skarżącej prawa pomocy w żądanym zakresie. Nie wykazała ona bowiem, że aktualnie znajduje się sytuacji, która uzasadniałaby "przerzucenie" kosztów związanych z jej udziałem w postępowaniu sądowym na Skarb Państwa, tj. na innych podatników. Przede wszystkim należy zauważyć, iż skarżąca obecnie prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, osiąga stały dochód, nadto nie wykazała inicjatywy dowodowej w zakresie wykazania zaistnienia w/w przesłanek warunkujących przyznanie wnioskowanej pomocy, w szczególności nie wykazała, jakie ponosi koszty swojego utrzymania, na co przeznacza osiągane wynagrodzenie, z załączonego oświadczenia nie wynika także zdaniem tut. Sądu, że partycypuje ona w kosztach utrzymania swojej rodziny. W tym miejscu należy zwrócić uwagę, iż kwestie te były przedmiotem wielokrotnej analizy sądów administracyjnych, gdzie w jednym z takich orzeczeń Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż "ciążący na wnioskodawcy obowiązek wykazania zaistnienia przesłanek z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. powoduje, że nie może on ograniczać swych działań tylko do wypełniania wezwań sądu w zakresie stosownych dokumentów źródłowych. Powinien on w ramach swoich możliwości przedstawić wszelkie niezbędne i prawidłowo udokumentowane dane, które pozwolą przychylić się do jego wniosku". (por. postanow. NSA z dnia 8.04.2011 r., sygn. akt. I FZ 11/11, LEX nr 786064). Nadto należy zauważyć, iż na obecnym etapie skarżąca została zobowiązana do poniesienia kosztów w trzech sprawach zawisłych przed tut. Sądem (fakt znany Sądowi z urzędu), z tytułu wpisów od skargi w wysokości po [...] zł ( łącznie [...] zł), co w ocenie Sądu nie stanowi przeszkody w uznaniu, iż nie spełniła ona przesłanki dotyczącej zwolnienia z tego zobowiązania. W tym stanie rzeczy uznać należy, iż skarżąca nie wykazała, że zachodzą przesłanki do zastosowania wobec niej prawa pomocy w jakimkolwiek zakresie. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.