VIII SA/Wa 917/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Kot, Sędziowie Sędzia WSA Marek Wroczyński, Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk /sprawozdawca/, Protokolant starszy sekretarz sądowy Aleksandra Borkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi H.M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego oddala skargę. Decyzją Nr [...] z dnia [...] maja 2010 r. Prezydent Miasta R. działając na podstawie art. 105 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., zwana dalej kpa) umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie wniosku Pani A.T. zam. w R. ul. F. [...] dotyczącego zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego dotyczącego budowy budynku gospodarczego na terenie działki nr [...]. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że rozpatrując ponownie wniosek z dnia [...] kwietnia 2008 r. A.T. dotyczący zatwierdzenia projektu zamiennego budynku gospodarczego na terenie działki nr [...] przy ul. F. [...] w R. organ przeprowadził w dniu [...] kwietnia 2010 r. oględziny na terenie w/w działki. Ustalono, że budynek gospodarczy został wybudowany na podstawie prawomocnej decyzji Prezydenta Miasta R. nr [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r. oraz decyzję Prezydenta Miasta R. Nr [...] z dnia [...] lipca 2008 r. zatwierdzającej projekt zamienny. Od w/w decyzji H.M. odwołała się do Wojewody [...], który decyzją nr [...] z dnia [...] września 2008 r. utrzymał w mocy zaskarżona decyzję. Na powyższe H.M. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 3 grudnia 2009 r. sygn. akt VIII SA/WA728/08, uchylił decyzje organu I- pierwszej i II- drugiej instancji. Organ stwierdził, że robót budowlanych prowadzonych na podstawie prawomocnej decyzji nr [...] i decyzji nr [...] utrzymanej decyzją Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] września 2008 r. nie można uznać za samowolę budowlaną. W czasie wizji, po oględzinach wybudowanego budynku gospodarczego oraz sprawdzeniu zapisu w dzienniku budowy stwierdzono, że budynek został zrealizowany w całości. Wybudowany budynek znajduje się w stanie surowym zamkniętym z częściowym wykończeniem (wykonano tynki zewnętrzne, instalację elektryczną). Zapisy w dzienniku budowy potwierdzają, że budowa została rozpoczęta w dniu [...] listopada 2007 r. Ostatniego zapisu w dzienniku budowy dokonano w dniu [...] października 2008 r. i dotyczy wykonania pokrycia dachu budynku gospodarczego. W związku z tym, że budynek zrealizowano, postępowanie administracyjne stało się bezprzedmiotowe i dlatego orzekł jak w sentencji. Odwołanie od powyższej decyzji złożyli H.M. i R.M. wnosząc o uchylenie wskazanej decyzji, jako wydanej z naruszeniem prawa. Składający odwołanie zawarli w odwołaniu następujące stwierdzenia i zarzuty: ,,Nieuwzględnienie wytycznych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zawartych w wyroku z dnia 3 grudnia, poprzez brak ustalenia, czy budynek skarżących graniczący z budynkiem gospodarczym A.T. zawiera otwór okienny, brak jakiejkolwiek oceny rozmiarów działki wymienionej wymuszające usytuowanie budynku gospodarczego w granicy działki oraz brak ustaleń co do parametrów i sposobu zagospodarowania działek w szczególności brak ustaleń w zakresie rzeczywistych odległości między usytuowaniem inwestycji i budynkiem mieszkalnym skarżących". Decyzją Nr [...] z dnia [...] lipca 2010 r. Wojewoda [...] biorąc za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118 ze zm.) utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że jak wynika z treści notatki służbowej spisanej dnia [...] kwietnia 2010 r., będący przedmiotem postępowania budynek gospodarczy, usytuowany na działce nr ewid. [...], przy ul. F. w R., realizowany na podstawie decyzji Nr [...] z dnia [...].08.2007 r. oraz decyzji Nr [...] z dnia [...].07.2008 r. został w całości zrealizowany. Taki stan potwierdza dokumentacja przebiegu budowy prowadzona w dzienniku budowy w formie wpisów z których wynika, że budowę rozpoczęto dnia [...].11.2007 r., natomiast ostatni zapis dokonany został dnia [...].10.2008 r. i dotyczy on wykonania pokrycia dachu obiektu. Notatka zawiera również informację, jakie roboty zostały wykonane w całości. W sytuacji, kiedy prowadzenie na nowo postępowanie w wyniku uchylenia przez WSA wyrokiem z dnia 3 grudnia 2009 r. wydanych wcześniej decyzji o zatwierdzeniu projektu zamiennego dla realizowanej już budowy stało się bezprzedmiotowym z przyczyn określonych w notatce służbowej, spisanej dnia [...].04.2010 r., organ miał prawo wydać decyzję Nr [...]. Zatem w zaistniałej sytuacji, organ II instancji, nie może prowadzić postępowania w sprawie wydanego pozwolenia na budowę w/w obiektu, jak również dokonywać oceny zastosowanych rozwiązań projektowych pod kątem obowiązujących przepisów ustawy Prawo budowlane oraz przepisów wykonawczych do tej ustawy, to znaczy, dokonywać oceny prawidłowości postępowania zakończonego decyzjami o pozwoleniu na budowę, oraz zatwierdzającej projekt zamienny. W zaistniałej sytuacji faktycznej i prawnej dotyczącej budowy budynku gospodarczego na działce ewid. Nr [...] przy ul. F. w R., która w świetle zgromadzonych dowodów i wymagań przepisów prawa została uznana za zakończoną, organ odwoławczy uznał, iż zasadnym było wydanie rozstrzygnięcia na podstawie przepisów art. 105, § 1 Kpa o umorzeniu postępowania administracyjnego w/s zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego, dotyczącego budowy w/w obiektu pod wskazanym adresem. W przypadku bowiem pełnej realizacji zamierzenia inwestycyjnego w zakresie wymagającym uzyskania na jego wykonanie zgody organu administracji architektoniczno-budowlanej, zbudowanego na postawie ostatecznej decyzji Nr [...] o pozwoleniu na budowę, oraz decyzji Nr [...], zatwierdzającej projekt zamienny, która nie została uchylona w postępowaniu odwoławczym, jak też nie wstrzymał jej wykonania Wojewódzki Sąd Administracyjny, a zakończenie robót wymagających pozwolenia na budowę nastąpiło wg zapisu w dzienniku budowy dnia [...].10.2008 r., t.j. przed wydaniem wyroku z dnia 3 grudnia 2009 r., uchylającym ten akt administracyjny, rozpatrywanie ponowne wniosku inwestora stało się bezprzedmiotowe. Organ odwoławczy, uznał, iż w omawianym przypadku, było to jedyne możliwe i prawnie uzasadnione rozstrzygnięcie, dlatego też nie znalazł przesłanek do wydania rozstrzygnięcia odmiennego. Zatem, wobec przedstawionych powyżej dowodów i okoliczności, rozstrzygnięcie organu I instancji, co do istoty sprawy, uznał za prawidłowe. Poruszane przez skarżących zarzuty, dotyczące przesłony światła dla istniejącego okna w ścianie od strony granicy, nieprawidłowego zbliżenia, tzw. ,,zbliźniaczenia" budynków, t.j. istniejącego mieszkalnego na działce skarżących z wybudowanym na działce Nr ewid. [...], mogą zostać rozstrzygnięte w postępowaniu naprawczym przeprowadzonym przez właściwy organ nadzoru budowlanego na wniosek zainteresowanej strony. Ponadto organ odwoławczy poinformował odwołujących się, iż w zaistniałej sytuacji organ wojewódzki na obecnie prowadzonym etapie postępowania zakończonego decyzją o umorzeniu, nie może odnosić się do prowadzonego wcześniej przez organ I instancji, a zakończonego decyzją Nr [...]. Niemniej jednak zauważył, iż w opisie do analizy zacienienia projektanta - karta akt Nr [...], jak też w uzasadnieniu decyzji Nr [...] organu II instancji, znajduje się istotne stwierdzenie o istnieniu w budynku skarżących okna usytuowanego w ścianie przylegającej bezpośrednio przy granicy z działką inwestora, co jest niezgodne z przepisami § 12 rozporządzenia Ministra infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, obowiązującymi na dzień złożenia wniosku. Dodał, że przepisy tak obowiązujące obecnie, jak również wcześniejsze sprzed kilkudziesięciu lat, nie przewidywały sytuowania otworów okiennych i drzwiowych w ścianach przylegających bezpośrednio do granicy działki. Ponadto w sytuacji dopuszczonej cytowanymi powyżej przepisami, lokalizacja obiektów budowlanych przy granicy z działkami sąsiednimi uwarunkowana jest zabezpieczeniem poprzez ścianę oddzielenia pożarowego, co również nie jest zachowane w przypadku istniejącego na działce sąsiedniej drewnianego budynku mieszkalnego, a organ nadzoru budowlanego, uczestniczący w kontroli nieruchomości o czym wspominają odwołujący się, winien zwrócić uwagę na powyższe nieprawidłowości i podjąć stosowne czynności urzędowe. Skargę na powyższą decyzję do sądu administracyjnego złożyli H. M. i R.M. (dalej jako skarżący). Zaskarżonej decyzji zarzucili: 1. obrazę artykułu 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez niewykonanie wskazanych czynności nakazanych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, Wydział VIII Zamiejscowy w Radomiu w wyroku z dnia 5 stycznia 2010 r. w sprawie o sygn. akt VIII SA/Wa 728/08, 2. obrazę artykułów 7, 68 oraz 77 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, poprzez niewłaściwie przeprowadzenie czynności oględzin nieruchomości, a w szczególności nie odnotowanie w protokole oględzin uwag skarżących, uczestniczących w czynności w charakterze strony, 3. obrazę art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane poprzez jego niezastosowanie mimo istnienia przesłanek do uznania, że budynek gospodarczy inwestora, usytuowany na działce nr ewid. [...] przy ul. F. [...] wybudowany został bez wymaganego prawomocnego pozwolenia na budowę tj. mimo nie uprawomocnienia się decyzji nr [...] z dnia v lipca Prezydenta Miasta R. o zatwierdzeniu zamiennego projektu budowlanego z uwagi na jej zaskarżenie przez R. i H.M.. Wnieśli o uchylenie w całości skarżonej decyzji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 powołanej wyżej ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Mając na uwadze powyższe kryteria, należy uznać, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Postępowanie w niniejszej sprawie dotyczyło istotnych odstępstw od zatwierdzonego pozwoleniem na budowę projektu. W przypadku zmiany decyzji o pozwoleniu na budowę, a więc decyzji, o której mowa w art. 36a ust. 1 Prawa budowlanego, odpowiednie zastosowanie znajdują przepisy dotyczące wydawania decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 36a ust. 3 w związku z art. 32 i n. w/w ustawy). W konsekwencji zmiana decyzji o pozwoleniu na budowę jest możliwa tylko w takim zakresie, w jakim przepisy dopuszczają wydanie pozwolenia na budowę. Nie jest więc możliwa zmiana decyzji w sytuacji, gdy roboty związane ze zmianą pozwolenia na budowę w związku z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu zostały już wykonane. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w wyroku z dnia 25.09.2008 r. sygn. Akt II SA/Ke 187/08 stwierdził, że ,,Decyzja o pozwoleniu na wykonywanie robót budowlanych może dotyczyć wyłącznie przyszłych zamierzeń inwestycyjnych, nie można jej wydawać w odniesieniu do robót budowlanych już zrealizowanych." LEX nr 526454 Pogląd ten zasługuje na pełną aprobatę. W art. 36a zawarte zostały regulacje dotyczące legalnie dokonywanych istotnych odstępstw. Natomiast odstępstwa takie dokonane w trakcie budowy bez zmiany pozwolenia na budowę skutkują wszczęciem procedury określonej w art. 51, Prawa budowlanego a wydanie przez organ nadzoru budowlanego decyzji określonej w ust. 1 pkt 3 tegoż artykułu rodzi po stronie organu, który wydał pozwolenie na budowę, obowiązek uchylenia tego pozwolenia (art. 36a ust. 2), co powinno nastąpić bezzwłocznie po tym, jak wspomniana wcześniej decyzja stanie się ostateczna (wykonalna). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że postępowanie organu architektoniczno-budowlanego w przedmiocie zmiany pozwolenia na budowę stało się bezprzedmiotowe. Z materiału dowodowego wynika, że zmiany projektu budowlanego realizowanego budynku zostały już wykonane przez inwestora, co uniemożliwia wydanie decyzji zmieniającej pozwolenie na budowę w zakresie dokonanych zmian w projekcie. Nie oznacza to jednak, że sprawa wykonanych robót budowlanych pozostaje poza sferą zainteresowań organów. Jak słusznie wskazał organ odwoławczy samowolnie dokonane zmiany w zatwierdzonym pozwoleniem na budowę projekcie będą przedmiotem oceny organów nadzoru budowlanego. Z tych względów Sąd nie stwierdzając uchybień przepisów prawa materialnego, jak i procesowego skutkujących uchyleniem lub stwierdzeniem nieważności zaskarżonej decyzji, na podstawie art. 151 p.p.s.a orzekł jak w wyroku.