VIII SA/Wa 917/18
WyrokWSA w Warszawie2019-03-07
Skład orzekający: Marek Wroczyński, Sławomir Fularski, Justyna Mazur
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna nałożona na przedsiębiorcę transportowego za naruszenia przepisów dotyczących czasu prowadzenia pojazdu, przerw i odpoczynków kierowcy, a także za nierejestrowanie aktywności kierowcy na karcie, może zostać odstąpiona lub zmniejszona na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 189d, 189e, 189f k.p.a.)?Ratio decidendi
Sąd uznał, że kary pieniężne za naruszenia przepisów dotyczących czasu prowadzenia pojazdu, przerw i odpoczynków kierowcy, a także za nierejestrowanie aktywności kierowcy, są nakładane na podstawie przepisów ustawy o transporcie drogowym (u.t.d.) i jej załączników, które w sposób sztywny określają wysokość kar. W związku z tym, organy nie mają możliwości miarkowania kar, a przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 189d, 189e, 189f k.p.a.) dotyczące odstąpienia od nałożenia kary lub udzielenia pouczenia nie mają zastosowania, ponieważ przepisy u.t.d. regulują te kwestie odrębnie i mają pierwszeństwo.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi wspólników spółki cywilnej na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (GITD), który utrzymał w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (WITD) o nałożeniu kary pieniężnej za naruszenia przepisów dotyczących czasu prowadzenia pojazdu, przerw i odpoczynków kierowcy, a także za nierejestrowanie aktywności kierowcy na karcie tachografu. Naruszenia te zostały stwierdzone podczas kontroli drogowej zespołu pojazdów. Strona skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, w tym nieuwzględnienie wniosku dowodowego o przesłuchanie świadka.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński, Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski (sprawozdawca), Sędzia WSA Justyna Mazur, Protokolant Starszy referent Magdalena Krawczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 marca 2019 r. w Radomiu sprawy ze skargi A. M.-[...], E. B., M. G. – wspólników spółki cywilnej [...] na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2018 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w transporcie drogowym oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją nr [...] z [...] października 2018r. Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: "GITD", "organ odwoławczy"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.; "k.p.a."), art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 1481) art. 4 pkt 22 lit. a, art. 92a, art. 92b, art. 92c ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U.
z 2017 r. poz. 2200; dalej: "u.t.d"), lp. 5.1, lp. 5.2, Ip. 5.3, lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d., art. 32 ust. 3, art. 34 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/1985 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (tj. Dz. U. UE L 2014 60.1 ze zm.; dalej "rozporządzenie 165/2014"), art. 6, 7, 8 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102 z 11.04.2006), po rozpatrzeniu odwołania od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: "WITD", "organ I instancji") z [...] kwietnia 2018 r. nr [...]o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości [...] zł - utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W dniu [...] lutego 2018 r. o godz. 09:29 na autostradzie [...] (punkt kontrolny S.-K., [...] km) zatrzymano do kontroli drogowej zespół pojazdów: ciągnik siodłowy marki [...] o rej.: [...] wraz z naczepą marki [...] o nr rej.: [...] kierowany przez P. D.. Na podstawie okazanych dokumentów oraz oświadczenia kierowcy ustalono, że w chwili kontroli wykonywano międzynarodowy transport drogowy rzeczy, tj. przewóz granulatu PVC ze S. do P.. Przedmiotowy przewóz drogowy wykonywany był w imieniu i na rzecz [...] spółka cywilna – A. M.-B., E.B., M.G. z siedzibą w R.. Z przeprowadzonej kontroli sporządzono protokół nr [...] z [...] lutego 2018 r. w którym opisano ujawnione naruszenia.
Decyzją z [...] kwietnia 2018 r. organ I instancji działając na podstawie art. 92a u.t.d. nałożył na A.M.-B., E. B. i M.G. – wspólników spółki cywilnej [...] z siedzibą w R. karę pieniężną w łącznej wysokości [...] za naruszenia lp. 5.1.1, lp. 5.1.2, lp. 5.2.1, lp. 5.2.2, lp. 5.3.1., lp. 5.3.2 oraz lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.d.t. Podstawę faktyczną ww. rozstrzygnięcia stanowiło:
1) przekroczenie maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu;
2) przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy;
3) skrócenie dziennego czasu odpoczynku;
4) nierejestrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi.
Odwołanie od powyżej decyzji wniósł E.B.- wspólnik spółki cywilnej [...] z siedzibą w R.. Strona wyjaśniła, że z uwagi na znaczną odległość dzielącą siedzibę spółki z siedzibą organu I instancji nie mogła brać czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu. Nadto wskazała wątpliwości co do prawidłowości ustalenia przez organ przedsiębiorcy wykonującego transport drogowy kontrolowanym pojazdem.
Wskazaną na wstępie decyzją z [...]października 2018 r. GITD utrzymał
w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniając przywołał brzmienie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw oraz art. 4 pkt 22 lit. a i lit. h, art. 92a ust. 1, 2, 6, art. 92b ust. 1-2, art. 92c ust. 1 u.t.d. Wskazał, że w rozpatrywanej sprawie kary pieniężne są nakładane na podstawie art. 92a w zw. z art. 93 ust. 1 u.t.d. Treść art. 92a ust. 1 i 6 w zw. z załącznikiem nr 3 do u.t.d. określa w sposób sztywny wysokość kar pieniężnych za naruszenia przepisów załącznika nr 3 do u.t.d. W tym zakresie organ nie ma możliwości miarkowania kar pieniężnych. W związku z powyższym regulacja wynikająca z art. 189d k.p.a., na mocy art. 189a § 2 pkt 1 k.p.a. nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Organ odwoławczy podniósł, że zastosowania nie znajdzie również art. 189e oraz art. 189f k.p.a., które regulują przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej oraz udzielenia pouczenia. Kwestie te zostały uregulowane odrębnie przez ustawę o transporcie drogowym w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., zaś
w odniesieniu do naruszeń związanych z nieprzestrzeganiem przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku zastosowanie ma art. 92b ust. 1 u.t.d. Reguła kolizyjna wyrażona w art. 189 § 2 k.p.a. daje w tym zakresie pierwszeństwo przepisom odrębnym, a nie przepisom zawartym w dziale IVa k.p.a.
Odnosząc się do naruszenia określonego w lp 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d. GITD wskazał na treść art. 32 ust. 3 i art. 34 rozporządzenia nr 165/2014. Zauważył, że zostało udowodnione na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego
w postaci m.in. danych cyfrowych pobranych z karty kierowcy i tachografu zamontowanego w kontrolowanym pojeździe, dokumentów przewozowych, protokołu przesłuchania świadka oraz protokołu kontroli, że strona w dniach: [...] stycznia 2018 r. oraz [...] i [...] lutego 2018 r. wykonywała przewozy drogowe pojazdem o nr rej. [...] w trakcie których kierowca P. D. nie rejestrował swojej aktywności na karcie kierowcy. Powyższe zostało stwierdzone podczas kontroli przeprowadzonej
[...] lutego 2018 r. W trakcie analizy danych cyfrowych pobranych z karty kierowcy
i tachografu zainstalowanego w kontrolowanym pojeździe z dokumentami przewozowymi inspektorzy ITD stwierdzili, że od godz. 17:21 do godz. 17:52 i od godz. 19:04 do godz. 23:03 w dniu [...] stycznia 2018 r. od godz. 19:52 do godz. 21:21 w dniu [...] lutego 2018 r. oraz od godz. 01:30 do godz. 11:33 w dniu [...] lutego 2018 r. wykonywana była jazda pojazdem o nr rej. [...] bez zalogowanej karty kierowcy. Czas i ilość pokonanych kilometrów bez zalogowanej karty kierowcy świadczą, że nie były to jazdy na terenie zamkniętym. Ponieważ w dniach w których kontrolujący stwierdzili jazdę bez zalogowanej karty kierowcy pojazd o nr rej. [...] prowadzony był wyłącznie przez kierowcę P.D., organ I instancji uznał, że to ten kierowca wykonywał jazdę bez zalogowanej karty kierowcy.
W trakcie kontroli inspektorzy przesłuchali kierowcę w charakterze świadka. Kierowca P.D. zapytany o powód jazdy pojazdem marki [...] o nr rej. [...] w dniach [...] stycznia 2018 r., [...] i [...] lutego 2018 r. bez zalogowanej karty kierowcy odmówił udzielenia odpowiedzi powołując się na art. 184 k.p.k.
W ocenie organu odwoławczego, WITD dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego i słusznie nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości [...] zł za nierejestrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub na karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi (lp. 6.2.1 zał. do u.t.d.).
Odnosząc się do naruszenia lp. 5.1 załącznika nr 3 do u.t.d., GITD przytoczył brzmienie art. 4 lit. j, k oraz art. 6 rozporządzenia (WE) nr 561/2006. Uznał, że zostało udowodnione, iż kierowca P.D. prowadził pojazd od godziny 11:24 dnia [...].02.2018 r. do godziny 13:00 dnia [...].02.2018 r przez 15 godzin i 6 minut. Bezspornym jest zatem, że kierowca przekroczył maksymalny dzienny czas prowadzenia pojazdu o 5 godzin i 6 minut w stosunku do normy 10-cio godzinnej Podczas kontroli kierowca nie okazał dokumentu uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw lub odpoczynków. Organ odwoławczy stwierdził zatem, że kara pieniężna za wyżej opisane naruszenie w łącznej wysokości wynosi [...] zł.
Odnosząc się do naruszenia lp. 5.2 zał. nr 3 do u.t.d. organ odwoławczy przytoczył brzmienie art. 4 lit. a, d oraz art. 7 rozporządzenia (WE) nr 561/2006. Konsekwencją powyższego jest treść lp. 5.2 zał. do u.t.d., który sankcjonuje przekroczenie maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy karą pieniężną w wysokości 150 zł o czas powyżej 15 minut do 30 minut oraz karą pieniężną w wysokości 200 zł za każde następne rozpoczęte 30 minut. GITD podniósł, że zostało udowodnione, iż kierowca P.D. przekroczył:
- w dniu [...].01.2018 r., maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez przerwy o 3 godziny i 14 minuty. Kierowca prowadził pojazd przez 7 godzin i 44 minuty od godziny 14:27 dnia [...].01.2018 r. do godziny 23:03 dnia [...].01.2018 r. czasu UTC+1. Kierowca w ww. okresie odebrał jedną przerwę minimum 15 minutową w okresie od godz. 16:18 do godz. 16:50. Kara za powyższe wynosi [...] zł;
- w dniu [...].02.2018 r., maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez przerwy o 1 godzinę i 33 minuty. Kierowca prowadził pojazd przez 6 godzin i 3 minuty od godziny 15:00 dnia [...].02.2018 r. do godziny 21:21 dnia [...].02.2018 r. czasu UTC+1. Kierowca w ww. okresie nie odebrał przerwy minimum 15 minutowej. Kara za powyższe wynosi [...] złotych.
Organ odwoławczy stwierdził, że kara pieniężna za wyżej opisane naruszenie w łącznej wysokości wynosi [...] zł. Podczas kontroli kierowca nie okazał dokumentu, który to by uzasadniał przekroczenia dopuszczalnego czasu prowadzenia pojazdu i tym samym stanowił powód do nie przestrzegania norm prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw lub odpoczynków.
Odnosząc się do naruszenia lp. 5.3 zał. nr 3 do u.t.d. organ odwoławczy przytoczył brzmienie art. 4 lit. f, g oraz art. 8 ust. 1-5 i 8 rozporządzenia (WE) nr 561/2006. Konsekwencją powyższego jest treść lp. 5.3 zał. do u.t.d., który sankcjonuje skrócenie dziennego czasu odpoczynku karą pieniężną w wysokości [...] zł czas powyżej 15 minut do jednej godziny oraz karą pieniężną w wysokości [...] zł za każdą następną rozpoczętą godzinę. GITD wskazał, że zostało udowodnione, iż kierowca P.D.:
- o godzinie 07:05 dnia [...].01.2018 r. rozpoczął nowy 24-godzinny okres rozliczeniowy w ciągu którego powinien odebrać minimum 9-godzin nieprzerwanego odpoczynku. Kierowca odebrał jedynie 7 godzin i 56 minut nieprzerwanego odpoczynku w okresie od godz. 23:03 dnia [...].01.2018 r. do godz. 07:05 dnia [...].02.2018 r. Kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 1 godzinę i 4 minuty. Kara za naruszenie wynosi [...] zł;
- o godzinie 06:11 dnia [...].02.2018 r. rozpoczął nowy 24-godzinny okres rozliczeniowy w ciągu którego powinien odebrać minimum 9-godzin nieprzerwanego odpoczynku. Kierowca odebrał jedynie 8 godzin i 30 minut nieprzerwanego odpoczynku w okresie od godz. 21:41 dnia [...].02.2018 r. do godz. 06:11 dnia [...].02.2018 r. Kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 30 minut. Kara za naruszenie wynosi [...] zł;
- o godzinie 11:52 dnia [...].02.2018 r. rozpoczął nowy 24-godzinny okres rozliczeniowy w ciągu którego powinien odebrać minimum 11 - godzin nieprzerwanego odpoczynku. Kierowca odebrał jedynie 9 godzin i 42 minuty nieprzerwanego odpoczynku w okresie od godz. 21:21 dnia [...].02.2018 r. do godz. 07:47 dnia [...].02.2018 r. Kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 1 godzinę i 18 minut. Kara za naruszenie wynosi [...] zł;
- o godzinie 07:17 dnia [...].02.2018 r. rozpoczął nowy 24-godzinny okres rozliczeniowy w ciągu którego powinien odebrać minimum 11-godzin nieprzerwanego odpoczynku. Kierowca odebrał jedynie 10 godzin i 44 minuty nieprzerwanego odpoczynku w okresie od godz. 20:21 dnia [...].02.2018 r. do godz. 07:17 dnia [...].02.2018 r. Kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 16 minut. Kara za naruszenie wynosi [...] zł;
- o godzinie 11:24 dnia [...].02.2018 r. rozpoczął nowy 24-godzinny okres rozliczeniowy w ciągu którego powinien odebrać minimum 9-godzin nieprzerwanego odpoczynku. Kierowca odebrał jedynie 5 godzin nieprzerwanego odpoczynku
w okresie od godz. 02:08 dnia [...].02.2018 r. do godz. 07:08 dnia [...].02.2018 r. Kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 4 godziny. Kara za naruszenie wynosi [...] zł.
Organ odwoławczy stwierdził, że kara pieniężna za wyżej opisane naruszenie w łącznej wysokości wynosi [...] zł. Podczas kontroli nie okazano dokumentu uzasadniającego odstępstwo od przestrzegania przepisów dotyczących maksymalnych okresów prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw lub odpoczynków.
GITD wskazał, że strona nie wykazała aby organizacja i wykonywanie przewozów drogowych odbywała się w sposób wykluczający naruszenie przepisów
z zakresu norm czasu pracy. Przedsiębiorca nie przedstawił w postępowaniu dokumentów takich jak zlecenia przewozowe, listy przewozowe itp. z których wynikałoby jednoznacznie, że podejmował się wykonywania takich zadań przewozowych, których realizacja nie pociągała za sobą naruszenia przez kierowcę przepisów rozporządzenia 561/2006. Organ odwoławczy zauważył, że w ramach przesłanek określonych w art. 92b u.t.d. mieści się również organizacja pracy czyli m.in. wyznaczanie kierującym takiej ilości przewozów oraz ilości załadunków
i rozładunków by mogli oni odbierać prawidłowe odpoczynki, przerwy aby nie przekraczać czasu jazdy. Podkreślił, że takich dowodów na właściwą organizację strona również nie przedstawiła. Jednocześnie fakt, że kierowca podczas przewozu nie rejestrował swojej aktywności na karcie kierowcy by nie wykazać na niej naruszeń czasu pracy świadczy, że organizacja pracy była nieprawidłowa. W ocenie GITD strona nie udowodniła, że przy wykonywaniu przewozu zapewniła właściwą organizację czasu pracy i odpowiedni nadzór nad pracą kierowców, a tym samym
w rozpatrywanej sprawie art. 92b ust. 1 u.t.d. nie może być zastosowany.
Zdaniem organu odwoławczego brak jest podstaw zastosowania art. 92c ust. 1 u.t.d. ze względu na fakt, że do wskazanych wyżej naruszeń doszło
w okolicznościach, które przedsiębiorca powinien przewidzieć i nie dopuścić do ich zaistnienia wobec okoliczności dysponowania przez stronę wszelką dokumentacją czasu pracy kierowców. W niniejszej sprawie strona nie wskazała okoliczności których nie mogła przewidzieć oraz na które nie miała wpływu. Zachowanie kierowcy polegające na nierejestrowaniu swojej aktywności na karcie kierowcy w celu ukrycia naruszeń czasu pracy spowodowane był wyznaczaniem nadmiernej ilości zadań przewozowych. Z kolei przesłanki określone w art. 92c u.t.d. odnoszą się do sytuacji nadzwyczajnych niemożliwych do przewidzenia. W rozpatrywanej sprawie takie nadzwyczajne okoliczności nie zaistniały. Sama strona nie wykazała, żadnej nadzwyczajnej okoliczności która spowodowała, że kierowca wykonywał jazdę bez zalogowanej karty kierowcy. Dlatego przedsiębiorca winien był kontrolować czas pracy kierowcy i w przypadku wykrycia naruszeń wpływać na zachowanie kierowcy łącznie z rezygnacją z jego pracy.
Pismem z [...] listopada 2018 r. A. M.-B., E.B. i M. G. – wspólnicy spółki cywilnej [...] z siedzibą w R. złożyli skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji, a także poprzedzającej jej decyzji organu I instancji. Autorzy skargi zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, w postaci obrazy art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 i art. 78 § 1 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie wniosku dowodowego o przesłuchanie świadka, przez co nie zebrano w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i nie ustalono wszystkich okoliczności faktycznych, na których powinno być oparte rozstrzygnięcie.
W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o oddalenie skargi oraz podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz.U. z 2017 r. poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej.
Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i z przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd następuje tylko w przypadku stwierdzenia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy
z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., dalej: jako "p.p.s.a.").
Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną z zastrzeżeniem art. 57 a, który jednak na gruncie niniejszej sprawy nie znajduje zastosowania.
Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że nie jest ona dotknięta uchybieniami uzasadniającymi jej wzruszenie, a tym samym przedmiotowa skarga, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, nie mogła zostać uwzględniona.
Materialnoprawną podstawę decyzji stanowiły przepisy u.t.d. oraz przepisy rozporządzenia nr 165/2014.
Zgodnie z art. 92 a ust. 1 u.t.d. podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10.000 złotych za każde naruszenie. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków,
o których mowa w ust. 1 oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do u.t.d. (art. 92a ust. 6 u.t.d.). Zgodnie z art. 92 a ust. 2 u.t.d. suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć 10.000 zł.
Stosownie do art. 92b ust. 1-2 u.t.d., nie nakłada się kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach
i okresach odpoczynku, jeżeli podmiot wykonujący przewóz zapewnił:
1) właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów:
a) rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85,
b) rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym,
c) umowy europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR), sporządzonej w Genewie dnia 1 lipca 1970 r (Dz. U. z 1999 r. Nr 94, poz. 1086 i 1087);
2) prawidłowe zasady wynagradzania, niezawierające składników wynagrodzenia lub premii zachęcających do naruszania przepisów rozporządzenia, o którym mowa
w pkt 1 lit. a, lub do działań zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego.
Za naruszenie przepisów, o których mowa w ust. 1, karze grzywny, na zasadach określonych w art. 92, podlega kierowca lub inna osoba odpowiedzialna za powstanie tych naruszeń.
Zgodnie z art. 4 pkt 22 a i lit. h u.t.d. obowiązki lub warunki przewozu drogowego - obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy oraz rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz.U rz. L 370 z 31.12.1985, str.21) i rozporządzenia WE nr 561/2006. Konsekwencją powyższych przepisów jest:
1) lp. 5.1 załącznika do u.t.d., który sankcjonuje przekroczenie maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu karą pieniężną w wysokości 100 złotych
o czas powyżej 15 minut do jednej godziny oraz karą pieniężną w wysokości 200 złotych za każdą następną rozpoczętą godzinę;
2) lp. 5.2 załącznika do u.t.d., który sankcjonuje przekroczenie maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy karą pieniężną w wysokości 150 złotych o czas powyżej 15 minut do 30 minut oraz karą pieniężną w wysokości 200 złotych za każdą następne rozpoczęte 30 minut;
3) lp. 5.3 załącznika do u.t.d., który sankcjonuje skrócenie dziennego czasu odpoczynku karą pieniężną w wysokości 100 zł złotych o czas powyżej 15 minut do jednej godziny oraz karą pieniężną w wysokości 200 złotych za każdą następną rozpoczętą godzinę;
4) lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d., który sankcjonuje nierejestrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy
i przebytej drogi karą pieniężną w wysokości 5.000 zł
W kontrolowanej sprawie bezspornym jest fakt popełnienia naruszeń w postaci przekroczenia maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu, przekroczenia maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy, skrócenia dziennego czasu odpoczynku oraz nierejestrowania za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi. W sposób przekonujący, poparty materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie, organy orzekające wykazały bowiem podczas kontroli przeprowadzonej [...] lutego 2018 r., że:
- strona w dniach [...] stycznia 2018r. oraz [...] i [...] lutego 2018r. wykonywała przewozy drogowe pojazdem o nr rej. [...] w trakcie których kierowca P. D. nie rejestrował swojej aktywności na karcie kierowcy, bowiem od godz. 17:21 do godz. 17:52 i od godz. 19:04 do godz. 23:03 dnia [...] stycznia 2018 r., od godz. 19:52 do godz. 21:21 dnia [...] lutego 2018 r. oraz od godz. 01:30 do godz. 11:33 dnia [...] lutego 2018r. wykonywana była jazda ww. pojazdem bez zalogowanej karty kierowcy – kara [...] zł;
- kierowca P. D. przekroczył maksymalny dzienny czas prowadzenia pojazdu
o 5 godzin i 6 minut w stosunku do normy 10-cio godzinnej, gdyż prowadził kontrolowany pojazd od godziny 11:24 dnia [...].02.2018r. do godziny 13:00 dnia [...].02.2018r. przez 15 godzin i 6 minut – kara [...] zł;
- kierowca P. D. przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez przerwy w dniach: [...].01.2018r. o 3 godziny i 14 minuty, odbierając jedną przerwę minimum 15 minutową (kara – [...] zł) oraz [...].02.2018r. o 1 godzinę i 33 minuty nie odbierając przerwy minimum 15 minutowej (kara – [...] zł) ;
- kierowca P. D. skrócił dzienny czas odpoczynku w dniach: [...].01.2018 r. o 1 godzinę i 4 minuty (kara – [...] zł); [...].02.2018 r. o 30 minut (kara – [...] zł); [...].02.2018 r. o 1 godzinę i 18 minut (kara – [...] zł); [...].02.2018 r. o 16 minut (kara – [...] zł) oraz [...].02.2018 r. o 4 godziny (kara – [...] zł).
W świetle powyższego, prawidłowo organy obu instancji orzekły o nałożeniu na stronę kary pieniężnej w łącznej wysokości [.] złotych za stwierdzone powyżej naruszenia.
Ustosunkowując się do zarzutów skargi Sąd zauważa, że kierowca P. D. został przesłuchany w charakterze świadka w toku kontroli drogowej. Kierowca zapytany o okoliczności zaistnienia naruszeń i powody stwierdzonych w toku kontroli licznych uchybień odmówił odpowiedzi na pytania powołując się na art. 184 Kodeksu postępowania karnego. Zasadnie zatem organ nie przeprowadził ponownego dowodu z przesłuchania świadka, gdyż kontrolowany kierowca był już przesłuchiwany na okoliczności wskazywane przez stronę i odmówił odpowiedzi na zadane w tym zakresie pytania. Ponowne przesłuchanie kierowcy na te same okoliczności, na które był już prowadzony dowód z jego przesłuchania doprowadziłoby jedynie do przedłużenia postępowania.
Sąd zgadza się ze stanowiskiem organu odwoławczego, że strona w toku postępowania administracyjnego nie przedłożyła dowodów na istnienie okoliczności egzoneracyjnych. Należy zauważyć, że strona skarżąca chcąc zwolnić się
z odpowiedzialności za stwierdzone naruszenia winna wykazać zaistnienie przesłanek egzoneracyjnych. Nie może zaś zasadnie oczekiwać od organu, który ujawnił naruszenia, że ten będzie niejako w jej interesie poszukiwał dodatkowych dowodów na okoliczności mogące wyłączyć jej odpowiedzialność za ujawnione naruszenia. Organ przeprowadził dowód z przesłuchania kierowcy w dniu kontroli, lecz treść tych zeznań nie wskazywała na możliwość zaistnienia okoliczności wyłączających odpowiedzialność skarżącej, co GITD wykazał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Zauważyć należy, że odpowiedzialność przedsiębiorcy wynikająca z art. 92a u.t.d. ma charakter administracyjny, nie jest oparta na zasadzie winy, a do jej powstania wystarczające jest - co do zasady - stwierdzenie naruszenia przepisów
o transporcie drogowym, nawet jeżeli doszło do niego w sposób niezawiniony. Odpowiedzialność ta ma charakter obiektywny; znajduje zastosowanie do podmiotu wykonującego transport drogowy w przypadku wystąpienia zakazanego ustawą skutku i to niezależnie od tego, kto prowadził pojazd samochodowy. Za działalność przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy zawsze odpowiada przedsiębiorca, na nim też spoczywa ciężar odpowiedzialności za ewentualne skutki działań osób, którymi w wykonywaniu działalności gospodarczej się posługuje (por. wyrok NSA z 6 lipca 2011 r. sygn. akt II GSK 716/10. Dlatego bez znaczenia są okoliczności, w jakich doszło do powstania naruszenia u przedsiębiorcy. Wskazany przepis stwarza bowiem domniemanie odpowiedzialności przedsiębiorcy. Obalenie tego domniemania jest możliwe, gdy spełnione są przesłanki z art. 92b ust. 1 i art. 92c ust. 1 u.t.d., które to przepisy stanowią wyjątek od zasady odpowiedzialności podmiotu wykonującego przewóz.
W kontekście przytoczonych powyżej regulacji wyjaśnić należy, że zebranie dowodów w sprawie, której przedmiotem jest naruszenie przepisów u.t.d. oraz odpowiednich przepisów unijnych, jest obowiązkiem organu dokonującego kontroli. Natomiast wykazanie okoliczności objętych hipotezą art. 92c u.t.d., a więc okoliczności pozwalających na wyłączenie odpowiedzialności przedsiębiorcy za ujawnione naruszenia, a tym samym uniknięcie obowiązku zapłaty kary pieniężnej, obciążają przedsiębiorcę. Przyjmuje się bowiem, że okoliczności wskazane w ww. przepisie powinien udowodnić przedsiębiorca, gdyż to on wywodzi skutki prawne wynikające z tych przepisów, które zwalniają go od odpowiedzialności za wykroczenie kierowcy pojazdu będącego jego pracownikiem (por. wyroki NSA z 25 maja 2011 r. II GSK 510/10 oraz z 20 października 2010 r. II GSK 936/09). W wyroku z 17 kwietnia 2013 r., sygn. akt II GSK 137/12, LEX nr 1337086) Naczelny Sąd Administracyjny zaakcentował, że działanie kierowców zatrudnionych przez przedsiębiorcę nie może być zakwalifikowane jako okoliczności spowodowane wystąpieniem nadzwyczajnych, nieprzewidywalnych i niezależnych od przedsiębiorcy okoliczności. Powinnością przedsiębiorcy wykonującego transport drogowy jest zorganizowanie pracy kierowców w taki sposób, aby mogli przestrzegać obowiązujących przepisów prawa.
Sąd stwierdza, że w kontrolowanej sprawie strona skarżąca nie wskazała żadnych okoliczności, ani dowodów na poparcie swoich twierdzeń, że nie miała wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń
i okoliczności, których strona skarżąca nie mogła przewidzieć. Organy orzekające prawidłowo postąpiły i trafnie uznały, że strona nie udowodniła, że przy wykonywaniu przewozu zapewniła właściwą organizację czasu pracy i odpowiedni nadzór nad pracą kierowców, a tym samym w rozpatrywanej sprawie przepis art. 92b ust. 1 u.t.d. nie mógł być zastosowany. Nadto w kontrolowanej sprawie nie zaistniały żadne nadzwyczajne okoliczności, które spowodowały, że kierowca wykonywał jazdę bez zalogowanej karty kierowcy, jak i dopuścił się naruszeń w postaci przekroczenia maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu, w tym bez przerwy oraz skrócenia dziennego czasu odpoczynku. Dlatego przedsiębiorca winien był kontrolować czas pracy kierowcy i w przypadku wykrycia naruszeń wpływać na zachowanie kierowcy łącznie z rezygnacją z jego pracy. Brak jest zatem podstaw do zastosowania art. 92c ust. 1 u.t.d.
Przedsiębiorca w świetle obowiązujących przepisów jest nie tylko zobowiązany do stworzenia takich warunków pracy kierowców aby mogli przestrzegać przepisów dotyczących transportu drogowego, ale jest także zobowiązany do świadczenia usług transportowych zgodnie z obowiązującym prawem. Przedsiębiorca jest odpowiedzialny za rezultaty prowadzonej działalności transportowej, a nie wyłącznie za stworzenie warunków do realizacji działalności zgodnej z prawem. Wszelkie stwierdzone nieprawidłowości obciążają zatem przedsiębiorcę.
Wyjaśnić również należy, że to przedsiębiorca jako pracodawca jest odpowiedzialny za właściwy dobór pracowników, działania zatrudnionych przez siebie kierowców i ponosi z tego tytułu ryzyko w ramach prowadzonej działalności gospodarczej (por. wyrok NSA z 6 lipca 2011 r., sygn. akt. II GSK 716/10, publ. na stronie www. orzeczenia.nsa.gov.pl). Powinnością przedsiębiorcy wykonującego transport drogowy jest zorganizowanie pracy kierowców w taki sposób, aby mogli przestrzegać obowiązujących przepisów prawa. Przy zachowaniu należytej staranności, właściwego systemu motywacyjnego, szkoleniowego, czy innego rodzaju środków dyscyplinujących nie dochodziłoby do naruszeń przepisów u.t.d. Obowiązkiem przedsiębiorcy jest też nadzór nad zachowaniami ludzkimi (w tym nad przestrzeganiem czasu pracy kierowcy). Kierowca samodzielnie prowadzi pojazd
i wówczas trudno jest o osobisty nadzór pracodawcy. Tej okoliczności nie można jednak kwalifikować w kategoriach "braku wpływu" czy "okoliczności których nie mógł przewidzieć". Wyłączenie odpowiedzialności w takiej typowej przecież sytuacji godziłoby w specyfikę obowiązku nadzoru przedsiębiorcy nad przestrzeganiem czasu pracy (por. wyrok NSA z 28 stycznia 2011 r., sygn. akt II GSK 118/10; LEX nr 952790).
W konsekwencji uznać należy, że prawidłowo organ I instancji wymierzył stronie skarżącej karę pieniężną w łącznej kwocie [...] zł, co prawidłowo organ odwoławczy utrzymał w mocy. Decyzja o nałożeniu kary ma bowiem charakter decyzji związanej, co oznacza że organ administracyjny nie działa w ramach uznania administracyjnego. Przy stwierdzeniu naruszenia obowiązków lub warunków wykonywania przewozu drogowego organ administracyjny - co do zasady - zobowiązany jest do nałożenia kary pieniężnej w wysokości określonej
w załącznikach do u.t.d.
Reasumując, zdaniem Sądu organy Inspekcji Transportu Drogowego dokonały prawidłowej oceny materiału dowodowego, klasyfikacji naruszeń, a kara pieniężna za stwierdzone naruszenie została wymierzona zasadnie i zgodnie z przepisami prawa. Podjęto w ramach postępowania wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i na podstawie całego zebranego materiału dowodowego wydano prawidłowe rozstrzygnięcie. W konsekwencji zarzuty naruszenia przepisów proceduralnych należy uznać bardziej jako efekt braku akceptacji stanowiska zajętego przez organ, niż rzeczywiste uchybienia proceduralne mające wpływ na podjęte rozstrzygnięcie.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło