VIII SA/Wa 918/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska - Gwiazda (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Artur Kot, Sędzia WSA Justyna Mazur, Protokolant Specjalista Ilona Obara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2014 r. sprawy ze skargi J. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R decyzją z dnia [...] maja 2014 r., znak [...], po rozpatrzeniu odwołania J F (dalej: "skarżący") utrzymało w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta R z dnia [...] kwietnia 2014 r., znak: [....], zmieniającą decyzję Prezydenta, znak [...], z dnia [...] sierpnia 2012 r. z późniejszymi zmianami (ostatnia zmiana z dnia [....] lutego 2014 r.) przyznającej świadczenie w formie zasiłku stałego oraz opłacania składki na ubezpieczenie zdrowotne w ten sposób, że: w części dotyczącej wysokości zasiłku stałego od dnia 1 kwietnia 2014 r. do nadal ustalającą wysokość zasiłku stałego na kwotę [...] zł miesięcznie, w pozostałej części pozostawiającą decyzje bez zmian. Zaskarżona decyzja została oparta na następujących ustaleniach faktycznych i dokonanej ocenie prawnej. Jak wynika z dokumentów załączonych do akt administracyjnych, organ I instancji decyzją z [...] kwietnia 2014 r. zmienił decyzję Prezydenta z dnia [...] sierpnia 2012 r. przyznającą świadczenie w formie zasiłku stałego oraz opłacania składki na ubezpieczenie zdrowotne w ten sposób, że: w części dotyczącej wysokości zasiłku stałego od dnia 1 kwietnia 2014 r. do nadal ustalił wysokość zasiłku stałego na kwotę [...] zł miesięcznie. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że zgodnie z treścią art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. 2013 r., poz. 182 ze zm., dalej "u.p.s."), zasiłek stały przysługuje osobie pełnoletniej, samotnie gospodarującej, całkowicie niezdolnej do pracy z powodu wieku lub niepełnosprawności, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. Wysokość zasiłku stałego ustala się jako różnicę między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej wynoszącym 542 zł a dochodem strony, z tym że kwota zasiłku nie może być wyższa niż 529 zł i niższa niż 30 zł miesięcznie (art. 37 ust. 2 pkt 1 i ust. 3 u.p.s.). Organ podał, iż decyzją Prezydenta z dnia [...] sierpnia 2012 r. skarżącemu przyznano świadczenie z pomocy społecznej w formie zasiłku stałego na okres od dnia 1 lipca 2012 r. do nadal. Aktualny dochód skarżącego stanowi zasiłek pielęgnacyjny w kwocie [...] zł, dodatek mieszkaniowy w kwocie [...] zł (łącznie [...] zł), zatem w obecnej sytuacji przysługuje mu świadczenie w formie zasiłku stałego w kwocie [...]). W odwołaniu od decyzji organu I instancji skarżący wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji i podwyższenie przyznanego zasiłku. Podniósł, że zasiłek stały został pomniejszony o wysokość zasiłku pielęgnacyjnego i dodatku mieszkaniowego, które to świadczenia nie powinny być brany pod uwagę przy ustalaniu wysokości zasiłku stałego. Po rozpatrzeniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Radomiu decyzją z [....] maja 2014r. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji w zakresie objętym odwołaniem. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, iż zasady ustalania dochodu na potrzeby uzyskania świadczeń z pomocy społecznej określa art. 8 ust. 3-13 u.p.s. Za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej pomniejszoną o: 1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych; 2) składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach; 3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób (art. 8 ust. 3 u.p.s.). Z kolei zgodnie z art. 37 ust. 2 pkt 1 u.p.s. zasiłek stały w przypadku osoby samotnie gospodarującej ustala się w wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby. W oparciu o powyższe Kolegium oceniło, iż dochód skarżącego stanowił zasiłek pielęgnacyjny przyznany w kwocie [...] zł (od 1 maja 2012 r. do nadal) oraz dodatku mieszkaniowego w kwocie [...] zł. Ww. zmiana sytuacji dochodowej strony pociągnęła za sobą konieczność zmiany decyzji przyznającej zasiłek stały w trybie art. 106 u.p.s. Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 37 ust. 1 pkt 1 u.p.s. zasiłek stały przysługuje pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. W przypadku osoby samotnie gospodarującej zasiłek stały ustala się w wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby z tym, że kwota zasiłku nie może być wyższa niż 529 zł miesięcznie (art. 37 ust. 2 pkt 1 u.p.s.). Kwota zasiłku stałego nie może być niższa niż 30 zł miesięcznie (art. 37 ust. 3 u.p.s.). Kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej wynosi 542 zł (art. 8 ust 1 pkt 1 u.p.s.). Prawidłowo zatem organ I instancji ustalił skarżącemu wysokość zasiłku stałego od dnia 1 kwietnia 2014 r. w kwocie [...] zł miesięcznie ([...] zł). Decyzja wydana na podstawie art. 106 ust. 5 u.p.s. ma charakter konstytutywny i swoim zakresem mogła objąć wysokość świadczeń z tytułu zasiłku stałego w okresie po jej wydaniu. Z takim rozstrzygnięciem nie zgodził się skarżący. Pismem z 28 lipca 2014 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję organu odwoławczego. Uzasadniając skargę podtrzymał argumentację prezentowaną w odwołaniu od decyzji I instancji. Jednocześnie wskazał, iż zasiłek stały został mu obniżony o wysokość dodatku mieszkaniowego i zasiłku pielęgnacyjnego. Uważa, że świadczenie to wyliczone zostało nieprawidłowo, na jego niekorzyść, bowiem kwoty te potraktowane zostały przez organ I instancji jako dochód strony. Tymczasem świadczenia te nie podlegają opodatkowaniu; ustawa o pomocy społecznej nie precyzuje co uważane jest za dochód. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawą prawną decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej stanowi przepis art. 106 ust. 5 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.: dalej: "u.p.s."), zgodnie z którym decyzję administracyjną zmienia się lub uchyla na niekorzyść strony bez jej zgody w przypadku zmiany przepisów prawa, zmiany sytuacji dochodowej lub osobistej strony [...]. Natomiast zmiana decyzji administracyjnej na korzyść strony nie wymaga jej zgody. Przytoczony przepis, w stosunku do unormowania zawartego w k.p.a., stanowi szczególną regulację, obligującą organ administracji publicznej do dokonania zmiany lub uchylenia decyzję w przypadku wystąpienia jednej z okoliczności w nim wymienionych, nawet bez zgody strony. Przedstawiony katalog przesłanek uzasadniających zmianę lub uchylenie decyzji, wynikający z cytowanego przepisu, ma charakter zamknięty. W przypadku zatem wystąpienia jednej z powyższych okoliczności, organ pomocy społecznej jest zobowiązany do uruchomienia przewidzianego prawem postępowania i podjęcia stosownej decyzji, przy czym przesłanki obligatoryjnej weryfikacji decyzji na niekorzyść strony powinny być ściśle interpretowane. Zgodnie z art. 8 ust. 3 u.p.s., za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o: 1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych; 2) składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach; 3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Do tak określonego dochodu nie wlicza się: 1) jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego; 2) zasiłku celowego; 3) pomocy materialnej mającej charakter socjalny albo motywacyjny, przyznawanej na podstawie przepisów o systemie oświaty; 4) wartości świadczenia w naturze; 5) świadczenia przysługującego osobie bezrobotnej na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z tytułu wykonywania prac społecznie użytecznych; 6) dochodu z powierzchni użytków rolnych poniżej 1 ha przeliczeniowego (art. 8 ust. 4 u.p.s.). Z kolei na podstawie art. 37 ust. 6 u.p.s. do dochodu osoby ubiegającej się i pobierającej zasiłek stały nie wlicza się kwoty zasiłku okresowego. W myśl art. 8 ust. 1 pkt 1 u.p.s. w związku z § 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2012 r., poz. 823, zwane dalej "rozporządzeniem"), kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej wynosi 542 zł. Zgodnie z art. 37 ust. 1 u.p.s., zasiłek stały przysługuje pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. Zasiłek stały ustala się, w przypadku osoby samotnie gospodarującej w wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby z tym, że kwota zasiłku nie może być wyższa niż 529 zł miesięcznie (art. 37 ust. 2 pkt 1 u.p.s. w związku z § 1 pkt 2 lit. c rozporządzenia). W niniejszej sprawie bezsporne jest, iż dochód skarżącego w trakcie przeprowadzania wywiadu środowiskowego (7 kwietnia 2014 r.) stanowiła kwota [...] zł, na którą składał się dodatek mieszkaniowy w kwocie [...] zł oraz zasiłek pielęgnacyjny w kwocie [....] zł, jak to prawidłowo ustaliły organy obu instancji. Niewątpliwe są również ustalenia organów, że skarżący jest kawalerem, mieszka sam, prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, a na podstawie orzeczenia Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w R z dnia 19 czerwca 2012 r. nr [...] jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym. Sporną jest natomiast okoliczność, czy prawidłowo uznano, iż przysługujący skarżącemu zasiłek pielęgnacyjny i dodatek mieszkaniowy stanowi dochód strony, o jakim mowa w art. 8 ust. 3 u.p.s. W ocenie Sądu, powyższe ustalenie nie budzi wątpliwości, bowiem - jak przedstawiono wyżej dochodem w rozumieniu przepisów ustawy o pomocy społecznej jest przychód bez względu na tytuł i źródło jego uzyskania (niezależnie czy jest to przychód podlegający opodatkowaniu, czy też nie). Zamknięty katalog świadczeń, których nie wlicza się do dochodu, ustalonego zgodnie z art. 8 ust. 3 u.p.s., wskazuje przepis art. 8 ust. 4 u.p.s. Dodatek mieszkaniowy i zasiłek pielęgnacyjny nie zostały w tym katalogu wskazane, co oznacza, iż nie ma podstaw do nieuwzględniania ich w dochodzie, warunkującym przyznanie zasiłku stałego. Takie stanowisko prezentowane jest także w orzecznictwie sądów administracyjnych. W świetle powyższego, za nieuprawniony należy uznać zarzut skargi dotyczący błędnego wliczenia do dochodu strony zasiłku pielęgnacyjnego i dodatku mieszkaniowego. Właściwie zatem orzekające w sprawie organy oceniły, iż od kwietnia 2014 r., skarżącemu przysługuje zasiłek stały w kwocie [...] zł ([...] zł). Analizując zaskarżoną i poprzedzającą ją decyzję Sąd stwierdza, iż orzekające w sprawie organy administracji prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy i dokonały jego właściwej oceny w kontekście obowiązujących w przedmiotowej materii przepisów prawa. Nadto podjęte ww. decyzje spełniają wymagania art. 107 § 3 k.p.a. W tej sytuacji skarga nie mogła zostać uwzględniona. Z tych też względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. 2012r., poz. 270) Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.