VIII SA/Wa 918/17

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 20 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Radomiu wniosku [...] sp. z o.o. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi [...] sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia odmówić przyznania prawa pomocy [...] Sp. z o.o. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu podała, że trwające spory z ARiMR mają duży wpływ na sytuację finansową spółki, bowiem do chwili obecnej nie otrzymała żadnych dopłat za 2015 r. i lata poprzednie. Konto bankowe spółki jest zajęte i mimo posiadania środków ([...] zł) spółka nie może nimi swobodnie dysponować. W części wniosku obejmującej majątek i dochody spółka wskazała, że jej kapitał zakładowy ma wartość ujemną (-[...] zł), wartość środków trwałych według bilansu za ostatni rok wynosi [...] zł, a za ostatni rok obrotowy wypracowała zysk w kwocie [...] zł. Stan środków na rachunku bankowym wynosi "[...]". Do wniosku spółka załączyła rachunek zysków i strat, bilans za 2016 r., ponadto oświadczyła, że nie posiada kopii zeznania podatkowego za 2016 r., natomiast za 2017 r. jeszcze nie zostało złożone. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. (dalej p.p.s.a.), prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane osobie prawnej, gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Z treści powyższego przepisu wynika, iż ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania spoczywa na podmiocie wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. W związku z tym musi on przedstawić argumentację, która potwierdzałaby jego niezdolność do wygospodarowania środków na pokrycie tych kosztów. Jeżeli zatem strona nie dopełniła w całości lub w części obowiązku przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego i dochodów, to fakt ten uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy (patrz: J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Wyd. II, Warszawa 2006 s. 527). W ocenie referendarza sądowego, skarżąca nie znajduje się w sytuacji finansowej uzasadniającej zastosowanie instytucji prawa pomocy. Ze złożonych dokumentów wynika, że posiada ona aktywa trwałe o wartości [...] zł, a zysk według bilansu za ostatni rok obrotowy wyniósł [...] zł. Pozostaje ona w obrocie prawnym jako przedsiębiorca i prowadzi działalność rolniczą, w tej sytuacji argumentem nie może być powołanie się na fakt nieotrzymywania dopłat do posiadanych gruntów i sporów na tym tle z organami administracji. Dopłaty unijne nie stanowią bowiem jedynego źródła przychodów z gospodarstwa rolnego. Jakkolwiek skarżąca załączyła do wniosku listę blokad na rachunku bankowym, to zauważyć należy, że w orzecznictwie istnieje ugruntowany pogląd, że przedsiębiorca powinien zachować odpowiednią kwotę na mogące wystąpić w przyszłości postępowanie sądowe, (zob. postanowienia NSA z dnia 11 marca 2015 r., sygn. akt II FZ 97/15 oraz sygn. akt II FZ 99/15, postanowienie WSA w Warszawie z dnia 8 maja 2015 r., sygn. akt III SA/Wa 422/15, opubl. www.orzeczenia.nsa.gov.pl, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Ponadto NSA w postanowieniu z dnia 20 października 2015 r. sygn. akt II FZ 812/15, słusznie zwrócił uwagę na możliwość uzyskania przez spółkę z o.o. dopłat od wspólników. Zgodnie z art. 177 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. –Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1578 ze zm.), umowa spółki może zobowiązywać wspólników do dopłat w granicach liczbowo oznaczonej wysokości w stosunku do udziału. Jak podkreśla się w doktrynie, dopłaty mogą być wnoszone w związku z czasowymi trudnościami finansowymi spółki, potrzebą jej dokapitalizowania, koniecznością poniesienia dodatkowych nakładów inwestycyjnych (por. A. Kidyba, w Komentarz aktualizowany do art. 177 Kodeksu spółek handlowych, publ. LEX/el. 2016). Z uwagi na fakt, że dopłata jest formą wewnętrznej przymusowej pożyczki wspólników na rzecz spółki może być ona wykorzystana także na pokrycie kosztów sądowych w sprawach prowadzonych przez spółkę. Brak podjęcia działań w tym zakresie uniemożliwia uwzględnienie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.