VIII SA/Wa 920/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Justyna Mazur po rozpoznaniu w dniu 5 kwietnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku "[...]" sp. z o.o. z siedzibą w F. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi "[...]" sp. z o.o. z siedzibą w F. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] września 2012 r. nr [...] w przedmiocie płatności bezpośrednich postanawia: odmówić "[...]" sp. z o.o. z siedzibą w F. przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi "[...]" sp. z o.o. z siedzibą w F. (dalej: "skarżąca" lub "Spółka") złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych (pismo z dnia 14 stycznia 2013 r.). W rubryce 6 formularza wniosku PPPr, zatytułowanej Wysokość kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych, spółka wskazała kwotę [...]zł. Natomiast wartość środków trwałych (według bilansu za ostatni rok) oszacowała na kwotę [...] zł. Oświadczyła też, iż za ostatni rok obrotowy osiągnęła stratę w wysokości [...] zł. Nadto podała, że nie posiada rachunku bankowego. Uzasadniając złożony wniosek skarżąca wskazała, iż poniosła bardzo duże straty w roku obrotowym w 2011 r., a wynik finansowy Spółki za 2012 r. nie wystarczył na pokrycie strat z lat ubiegłych. Podniosła także, iż musiała realizować dalej zobowiązania w rolnictwie ekologicznym bez wyrównania strat dopłatami, o które toczą się spory. Dlatego też nie posiada środków na poniesienie wpisu od skargi ze względu na opisaną sytuację. Z nadesłanych przez skarżącą (w odpowiedzi na wezwanie Sądu) dokumentów wynika, iż w roku podatkowym 2011 spółka osiągnęła dochód w kwocie [...] zł [zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) przez podatnika podatku dochodowego od osób prawnych za rok podatkowy 2011 (CIT-8)]. Nadto Spółka wskazała, iż nie zostało jeszcze sporządzone i złożone zeznanie za 2012 r., jednak ze względu na prowadzenie przez Spółkę jedynie produkcji rolniczej, nie podlegającej podatkowi dochodowemu, w zeznaniu za rok 2012, podobnie jak za lata poprzednie stosowne kwoty będą wynosiły "[...]". Według przedłożonego przez skarżącą bilansu za 2012 r., stan jej aktywów trwałych na 31 grudnia 2012 r. wynosił [...] zł. Z kolei sporządzany dla celów bilansowych rachunek zysków i strat (wersja porównawcza) wykazał w roku 2012 stratę w wysokości [...] zł. Skarżąca wskazała, iż zostały jej wypłacone płatności z tytułu dopłat rolnych w następujących kwotach tj. [...] (2 maja 2012 r.), [...] zł (4 maja 2012 r.), [...] zł (2 marca 2011 r.) oraz [...] zł (1 lutego 2011 r.). Jednocześnie wskazała, iż rachunek bankowy na który przelewane są środki przez ARiMR nie należy do Spółki, lecz jej ówczesnego Prezesa D. M., dlatego też nie może przedstawić wyciągów z rachunku, który obsługuje głównie prywatne płatności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a"), właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z art. 245 § 2 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym stosownie do art. 245 § 3 p.p.s.a. obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika. Celem instytucji prawa pomocy jest więc zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji osobom fizycznym i prawnym, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej im poniesienie kosztów z tym związanych. Instytucja ta stanowi wyjątek od generalnej zasady, zgodnie z którą strona ponosi koszty sądowe, czy też koszt wynagrodzenia jej pełnomocnika. Wskazać przy tym należy, iż przyznanie prawa pomocy powoduje, że koszty związane z postępowaniem ponosi za skarżącego Skarb Państwa. W tej sytuacji, możliwość przyznania prawa pomocy uzależniona jest od szczególnie rozważnej oceny wykazanej w treści wniosku sytuacji materialnej wnioskodawcy, tak aby jednoznacznie wynikał z niej brak środków na poniesienie kosztów postępowania. W rozpoznawanej sprawie skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, tj. w zakresie częściowym. Zgodnie z treścią art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie prawnej w zakresie częściowym może nastąpić, gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Jak wskazuje się w piśmiennictwie, strona zobowiązana jest wykazać, że nie ma adekwatnych środków na poniesienie kosztów postępowania, ale także że nie ma ich, mimo iż podjęła wszelkie niezbędne środki, aby zdobyć fundusze na pokrycie tych wydatków (J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi. Wyd. 2, Warszawa 2006, s. 504). Analizując wszystkie przedstawione wyżej okoliczności stwierdzić należy, iż Spółka nie wykazała, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania w niniejszej sprawie, do których można zaliczyć jedynie wpis od skargi w kwocie [...] zł. Spółka wykazała co prawda na koniec 2012 r. stratę w kwocie [...] zł, to należy zauważyć, iż w maju 2012 r. wypłacone jej zostały płatności z tytułu dopłat rolnych na łączną kwotę [...] zł, zaś w roku poprzednim na łączną kwotę [...] zł. W ocenie Sądu brak zabezpieczenia środków na ewentualne koszty sądowe związane z ochroną własnego interesu prawnego przedsiębiorcy o charakterze cywilnoprawnym oraz publicznoprawnym, wynikający z autonomicznej decyzji skarżącej Spółki w zakresie planowania wydatków, nie może prowadzić do przeniesienia na budżet państwa kosztów ochrony jej osobistego interesu prawnego na skutek przyznania jej prawa pomocy. Tym bardziej, iż w przedmiotowej sprawie odwołanie od decyzji organu I instancji z dnia [...] kwietnia 2012 r. Spółka wniosła 2 maja 2012 r. tj. przed wpłatą na rachunek bankowy przyznanych jej płatności na łączną kwotę [...] zł W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że brak jest podstaw do przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji postanowienia.