VIII SA/Wa 922/11
PostanowienieWSA w Warszawie2011-10-26
Skład orzekający: Monika Kramek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, utrzymujący się z gospodarstwa rolnego, może zostać zwolniony od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, jeśli wykaże, że osiągane dochody nie pozwalają na pokrycie tych kosztów bez uszczerbku dla utrzymania rodziny?Ratio decidendi
Wnioskodawca, utrzymujący się z gospodarstwa rolnego, może zostać zwolniony od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, jeśli wykaże, że osiągane dochody są niewielkie i pozwalają jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych, a ponoszone wydatki związane z edukacją syna uniemożliwiają partycypację w kosztach sądowych bez uszczerbku dla utrzymania rodziny. Sąd ocenia przytoczone okoliczności, mając na uwadze, że prawo pomocy ma zapewnić dostęp do sądu osobom ubogim.Stan faktyczny
K. D. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej decyzji w przedmiocie płatności bezpośrednich. Wnioskodawca podał, że utrzymuje się z gospodarstwa rolnego, z którego miesięczny dochód wynosi [...] zł. Wskazał na spłatę kredytu, opłaty za ubezpieczenie, rachunki, opał, leki oraz koszty dojazdu syna do szkoły. Posiada dom i nieruchomość rolną oraz ciągnik. Do wniosku załączył zaświadczenie o dochodach z gospodarstwa rolnego za 2010 r. w kwocie [...] zł.Rozstrzygnięcie
Zwolniono K. D. od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 26 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku K. D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. D. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie płatności bezpośrednich postanawia : zwolnić K. D. od kosztów sądowych
W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy K. D. podał, że wspólnie z żoną i synem – uczniem szkoły średniej utrzymuje się
z gospodarstwa rolnego ([...] i [...] klasa ziemi), z którego miesięczny dochód określił na kwotę [...] zł. Wyjaśnił, że spłaca tzw. kredyt "suszowy" – [...] zł, opłaca ubezpieczenie rolników, rachunki za energię, ponosi wydatki na opał i leki, a także koszty dojazdu syna do szkoły (bilet miesięczny). Jako posiadany majątek wymienił dom – [...] m² i nieruchomość rolną – ok. [...] ha oraz ciągnik rolniczy. Do wniosku załączył zaświadczenie z Urzędu Gminy w O., z którego wynika, że dochód
z gospodarstwa rolnego za 2010 r. wyniósł [...]zł.
Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej ppsa), prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (art. 245 § 3 ppsa).
Przystępując do rozpoznania wniosku wskazać należy, że zasadą jest, iż strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (art. 199 ppsa). Oznacza to, że każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do ich uiszczenia (art. 211 ppsa). Celem instytucji prawa pomocy jest natomiast zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych tj. osób ubogich, bezrobotnych czy samotnych. Jest to forma dofinansowania strony postępowania sądowego z budżetu państwa i przez to zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy należy również mieć na uwadze, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wyjaśnienia oraz udokumentowania sytuacji majątkowej, uzasadniającej przyznanie prawa
pomocy, do Sądu natomiast należy ocena przytoczonych okoliczności.
Analiza wniosku prowadzi do stwierdzenia, że po stronie skarżącego zachodzą przesłanki uzasadniające przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżący posiada wprawdzie gospodarstwo rolne, jedyne źródło utrzymania trzyosobowej rodziny, jednakże uzyskiwany z niego dochód, według złożonego oświadczenia, jest niewielki i pozwala na zaspokojenie jedynie podstawowych potrzeb życiowych. Skarżący ponosi także koszty utrzymania syna, który uczy się poza miejscem zamieszkania, co wiąże się z dodatkowymi wydatkami m.in. na dojazdy do szkoły
Zatem przy osiąganych dochodach skarżący nie jest w stanie partycypować w kosztach sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W tej sytuacji w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ppsa postanowiono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło