VIII SA/Wa 923/11

PostanowienieWSA w Warszawie2011-10-31

Skład orzekający: Monika Kramek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, prowadząca gospodarstwo rolne i ponosząca znaczne wydatki związane z utrzymaniem rodziny oraz spłatą zobowiązań, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna prowadząca gospodarstwo rolne, które stanowi jedyne źródło utrzymania trzyosobowej rodziny, może zostać zwolniona od kosztów sądowych, jeśli uzyskany z niego dochód jest niewielki i pozwala jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych, a dodatkowo ponosi ona koszty związane z edukacją dziecka i spłatą zobowiązań. W takiej sytuacji zachodzi przesłanka niemożności poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego siebie i rodziny.
Stan faktyczny
K. D. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym dotyczącym płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich. W uzasadnieniu podał, że utrzymuje się z gospodarstwa rolnego, z którego miesięczny dochód jest niewielki, spłaca kredyt, ponosi koszty utrzymania syna i inne wydatki. Do wniosku załączył zaświadczenie o dochodach z gospodarstwa rolnego.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono K. D. od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 31 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku K. D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. D. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania postanawia : zwolnić K. D. od kosztów sądowych W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy K. D. podał, że wspólnie z żoną i synem – uczniem szkoły średniej utrzymuje się gospodarstwa rolnego ([...] i [...] klasa ziemi), z którego miesięczny dochód określił na kwotę [...] zł. Wyjaśnił, że spłaca tzw. kredyt "suszowy" – [...] zł, opłaca ubezpieczenie rolników, rachunki za energię, ponosi wydatki na opał i leki, a także koszty dojazdu syna do szkoły (bilet miesięczny). Jako posiadany majątek wymienił dom – [...] m² i nieruchomość rolną – ok. [...] ha oraz ciągnik rolniczy. Do wniosku załączył zaświadczenie z Urzędu Gminy w O., z którego wynika, że dochód z gospodarstwa rolnego za 2010 r. wyniósł [...]zł. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej ppsa.), prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (art. 245 § 3 ppsa). Przystępując do rozpoznania wniosku wskazać należy, że zasadą jest, iż strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (art. 199 ppsa). Oznacza to, że każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do ich uiszczenia (art. 211 ppsa). Celem instytucji prawa pomocy jest natomiast zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych tj. osób ubogich, bezrobotnych czy samotnych. Jest to forma dofinansowania strony postępowania sądowego z budżetu państwa i przez to zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy należy również mieć na uwadze, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wyjaśnienia oraz udokumentowania sytuacji majątkowej, uzasadniającej przyznanie prawa pomocy, do Sądu natomiast należy ocena przytoczonych okoliczności. Analiza wniosku prowadzi do stwierdzenia, że po stronie skarżącego zachodzą przesłanki uzasadniające przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżący posiada wprawdzie gospodarstwo rolne, jedyne źródło utrzymania trzyosobowej rodziny, jednakże uzyskiwany z niego dochód, według złożonego oświadczenia, jest niewielki i pozwala na zaspokojenie jedynie podstawowych potrzeb życiowych. Skarżący ponosi także koszty utrzymania syna, który uczy się poza miejscem zamieszkania, co wiąże się z dodatkowymi wydatkami m.in. na dojazdy do szkoły Zatem przy osiąganych dochodach skarżący nie jest w stanie partycypować w kosztach sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tej sytuacji w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ppsa postanowiono, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło