VIII SA/Wa 923/11
WyrokWSA w Warszawie2012-02-09
Skład orzekający: Cezary Kosterna, Sławomir Fularski, Iwona Szymanowicz-Nowak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej prawidłowo postąpiły, pomniejszając płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) z powodu stwierdzenia mniejszej powierzchni działek rolnych niż zadeklarowana we wniosku, nie zapewniając jednocześnie stronie czynnego udziału w postępowaniu przed wydaniem decyzji?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji naruszyły przepisy postępowania, w szczególności zasadę czynnego udziału strony (art. 10 Kpa) i zasadę przekonywania (art. 11 Kpa), nie zapewniając skarżącemu możliwości wypowiedzenia się co do ustaleń zawartych w raporcie z kontroli przed wydaniem decyzji. Brak dowodu doręczenia raportu i nieustalenie, czy skarżącemu upłynął termin do wniesienia zastrzeżeń, stanowiło istotne uchybienie, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W związku z tym, zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały uchylone.Stan faktyczny
Skarżący K. D. złożył wniosek o przyznanie płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na 2010 r. Organ pierwszej instancji przyznał płatność, ale pomniejszył ją ze względu na stwierdzone podczas kontroli mniejsze powierzchnie działek rolnych niż zadeklarowane. Organ odwoławczy utrzymał decyzję w mocy. Skarżący wniósł skargę do sądu, podnosząc zarzuty dotyczące nieprawidłowości w pomiarach i braku możliwości wypowiedzenia się co do ustaleń kontroli. Sąd uchylił obie decyzje.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. z dnia [...] lipca 2011 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P. z dnia [...] lutego 2011 r. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Cezary Kosterna /sprawozdawca/, Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Aleksandra Borkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lutego 2012 r. sprawy ze skargi K. D. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
1.1. Decyzją Nr [...] z [...] lutego 2011 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) w P. działając na podstawie art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy z 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2007 r. Nr 64, poz. 427 ze zm.) w związku z § 3 ust. 1, 2, 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013 (Dz. U. z 2009 r. Nr 40, poz. 329, ze zm., zwane dalej rozporządzeniem ONW), art. 16 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia Komisji (WE) nr 1975/2006 z 7 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w zakresie wprowadzenia procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 368, z 23 grudnia 2006 r., str. 74 ze zm., zwanego dalej rozporządzeniem Komisji 1975/2006) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., zwana dalej Kpa) orzekł o przyznaniu K. D. (dalej: "skarżący") - po potrąceniu kwoty [...] zł, pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na 2010 r., ONW - Nizinne strefa II w łącznej wysokości [...] zł oraz nakazał, na podstawie § 13 rozporządzenia w sprawie pomocy finansowej ONW podjęcie działań zmierzających do usunięcia stwierdzonych podczas kontroli w miejscu nieprawidłowości w zakresie spełnienia norm oraz wymogów na działce rolnej BB do dnia [...] października 2011 r.
1.2. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji wskazał, iż wniosek
o przyznanie płatności ONW na 2010 r. skarżący złożył [...] maja 2010 r. Powierzchnia działek rolnych zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności ONW na 2010 r. strefa Nizinna II wynosiła [...] ha. W wyniku kontroli na miejscu stwierdzono, że powierzchnia uprawniona do płatności jest mniejsza niż zadeklarowana we wniosku. Dla działki rolnej o symbolu BB zadeklarowano powierzchnię [...] ha, powierzchnia zaś stwierdzona w wyniku kontroli wyniosła [...] ha. Dla działki rolnej o symbolu FF zadeklarowano powierzchnię [...] ha, z kolei powierzchnia stwierdzona w wyniku kontroli wyniosła [...] ha. Dla działki rolnej G zadeklarowano powierzchnię [...] ha, stwierdzono [...] ha; dla działki rolnej
o symbolu J zadeklarowana powierzchnie wynosiła [...] ha – stwierdzona [...] ha; dla działki rolnej K zadeklarowano [...] ha – stwierdzono [...] ha; dla działki rolnej
o symbolu N zadeklarowano [...] ha – stwierdzono [...] ha; na działce rolnej
o symbolu R zadeklarowanej o powierzchni [...] ha, stwierdzono [...] ha. Przedmiotowa działka wobec niespełnienia warunku minimalnej powierzchni dla działki rolnej, tj. 0,10 ha została wykluczona z pomocy. Dla działki rolnej o symbolu U zadeklarowano powierzchnię [...] ha. W wyniku kontroli na miejscu stwierdzono,
iż powierzchnia tej działki stanowi [...] ha. Powierzchnia stwierdzonych działek rolnych na obszarze strefa Nizinna II wyniosła [...] ha.
Wobec ustalenia, że różnica procentowa pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną do pomocy, a stwierdzoną wyniosła 9,5969 %, tj. powyżej 3% lub 2 ha, lecz nie więcej niż 20% powierzchni stwierdzonej, organ zastosował sankcje pomniejszające powierzchnię uprawnioną do płatności, zgodnie z regulacjami art. 16 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia Komisji (WE) nr 1975/2006.
Z uwagi natomiast na fakt, iż kwota pomniejszenia płatności z tytułu stwierdzonych podczas kontroli nieprawidłowości w zakresie przestrzegania norm i wymogów, o których mowa w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2007 r. w sprawie minimalnych norm oraz wymogów (Dz. U. Nr 46, poz. 306 ze zm.) nie przekraczała kwoty 100 euro (przeliczonej na złote według kursu euro ustalonego zgodnie z powołanymi przepisami) organ odstąpił, na podstawie art. 28b ustawy
z dnia 7 marca 2007 r. od pomniejszenia kwoty płatności ONW ze względu
na stwierdzone nieprawidłowości.
Raport z czynności kontrolnych sporządzono [...] lutego 2011 r. (9 dni przed wydaniem decyzji), w aktach brak jest dowodu doręczenia raportu.
2. We wniesionym na powyższe rozstrzygnięcie odwołaniu skarżący podniósł,
że powierzchnie rolne na działkach ewidencyjnych zadeklarowanych we wniosku
o przyznanie dopłat za 2010 r. wynikały z ustaleń w biurze powiatowym ARiMR
w 2008 r., nadto nie wyraził zgody na pomniejszenie powierzchni poszczególnych działek rolnych stwierdzając, iż organ pomniejszył mu płatności działając w sposób rygorystyczny i nie ludzki. Skarżący poinformował, że w dniu [...] marca 2011 r. złożył "odwołanie od raportu" (brak tego odwołania w aktach sprawy).
3. Decyzją Nr [...] z [...] lipca 2011 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W., biorąc za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 Kpa orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji.
3.1. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ odwoławczy powołał się na ustalenia faktyczne dokonane przez organ I instancji stwierdzając, iż jest on prawidłowo ustalony i nie uległ zmianie. W dalszej kolejności podkreślił, że w sprawie podstawa wydanego rozstrzygnięcie były wyniki przeprowadzonej kontroli w miejscu dotyczącej użytkowania działek rolnych zgłoszonych do płatności na rok 2010, która wykazała zawyżenie powierzchni kwalifikującej się do przyznania płatności z tytułu ONW na działkach rolnych BB, FF, G, J, N, R i U oraz nieprzestrzeganie norm dobrej kultury rolnej na działce rolnej BB skutkujących przyznaniem płatności ONW
w pomniejszonej wysokości. Organ nie zgodził się następnie z zarzutami odwołania
i podkreślił, iż skarżący składając powyższy wniosek o przyznanie płatności złożył zarazem oświadczenie o treści, że znane są mu zasady przyznawania dopłat z tytułu ONW oraz nie przedstawił żadnych przeciw dowodów mogących stanowić uzasadnioną podstawę jego żądania. Jednocześnie organ ten wskazał, iż ustalenia kontroli przeprowadzonych w latach ubiegłych nie mogły stanowić podstawy przyznania płatności w roku 2010 i pozostają bez znaczenia dla kampanii z tego roku, bowiem powierzchnie deklarowane podlegają każdorazowo weryfikacji
w oparciu o dostępną organowi dokumentację. Nadto skarżący został powiadomiony o kontroli, był przy niej obecny, zapoznał się z jej wynikami, co potwierdził własnoręcznym podpisem oraz otrzymał drogą pocztową raport z tej kontroli ze stosownym pouczeniem o możliwości wniesienia w ciągu 14 dni umotywowanych zastrzeżeń do jej ustaleń. Jednak, jak stwierdził organ skarżący z możliwości tej nie skorzystał co pozwoliło uznać, że akceptuje wyniki tej kontroli. Decyzja zatem jest oparta na prawie, bowiem stwierdzona powierzchnia, kwalifikująca się do przyznania płatności z tytułu ONW jest mniejsza o 1 ha od powierzchni zgłoszonej we wniosku z dnia [...] maja 2010 r.
4. Pismem z dnia [...] sierpnia 2011 r. skargę na powyższą decyzję do sądu administracyjnego złożył skarżący, podnosząc, że został skrzywdzony wydaną przez organ decyzją. Stwierdził, że łączna powierzchnia deklarowanych przez niego we wniosku gruntów rolnych do płatności ONW wynosiła [...] ha i do jednolitej płatności obszarowej też [...] ha. Natomiast o kontroli przeprowadzonej w listopadzie 2010 r. nie został powiadomiony, nadto osoby, której jej dokonywały nie zezwoliły aby był on obecny przy pomiarach jego gruntów rolnych, jak również zlekceważono jego uwagi. Raport kontroli otrzymał w dniu [...].02.2011 r., a wynikało z niego, że przedeklarował powierzchnię działek rolnych o 1 ha. Stwierdził, że osoby kontrolujące zapewniały go, że może mieć zmniejszone gospodarstwo co najwyżej o kilka arów a oni zabrali mu aż 1 ha, z czym się nie zgadza. Skarżący podniósł też, że w roku 2010 wydano mu 3 decyzje dotyczące płatności i w stosunku do roku 2009 zabrano mu około [...] zł z tytułu tych płatności, a powierzchnia jego gospodarstwa nie uległa zmianie powierzchniowo. Stwierdził, że sam dokonywał pomiaru i nie mógł się pomylić aż o 1 ha, zatem uznał, że kontrolujący albo mieli zły sprzęt lub też byli niekompetentni. Od trzech decyzji skarżący składał odwołania. Natomiast w dniu [...] lipca 2011 r. został poinformowany, że [...] lipca 2011 r. zostanie ponownie przeprowadzona kontrola w miejscu. W tym dniu był obecny przy kontroli, dokonywał wspólnie z osobami kontrolującymi stosownych pomiarów i jego uwagi zostały wzięte pod uwagę. Stosowny raport z kontroli otrzymał w dniu [...] lipca 2011 r. i wynikało
z niego, że przedeklarował powierzchnię swojego gospodarstwa o [...] ha. Skarżący podniósł, że obydwa raporty dotyczyły przecież tego samego gospodarstwa, którego powierzchnie od daty ostatniej kontroli nie uległa zmianie. Wskazał następnie,
że w dniu [...].08.2011 r. otrzymał od organu informację, że postępowanie w sprawie w/w płatności zostanie zakończone do [...].09.2011 r.. Wyraził, że czuje się rozżalony takim stanem sprawy, ponieważ z jego gospodarstwa utrzymuje się 3 osoby i jego sytuacja finansowa jest ciężka, a musi czekać na zwrot swoich pieniędzy.
5. W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. podniósł, że w dniu [...] lipca 2011 r., tj. po dniu wydania zaskarżonej decyzji w gospodarstwie rolnym skarżącego została przeprowadzona ponowna kontrola w ramach realizowanego programu rolnośrodowiskowego, w wyniku której dokonano nowego pomiaru powierzchni działek rolnych zadeklarowanych do płatności. W związku z tym faktem, organ I instancji w dniu [...] sierpnia 2011 r. zwrócił się do Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego zaskarżoną do Sądu, ostateczną decyzją administracyjną, wskazując na okoliczności mogące według oceny organu stanowić podstawy wznowienia postępowania administracyjnego, tj. nowy dowód w postaci raportu z kontroli na miejscu z dnia [...].07.11 r.. Nadto organ podniósł, że w tym samym dniu, tj. [...].08.11 r. wpłynęła także skarga na ostateczną decyzję wydana
w tej sprawie. Następnie organ odwoławczy stwierdził, ze pomimo faktu, iż z raportu ponownie przeprowadzonej kontroli w miejscu wynikają w dalszym ciągu rozbieżności pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną przez skarżącego we wniosku
a powierzchnią stwierdzoną, nie znajduje podstaw do uwzględnienia skargi. Jednak wnosi o uchylenie decyzji obydwu instancji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., ponieważ wynik powtórnie przeprowadzonej kontroli w gospodarstwie skarżącego ma wpływ na rozstrzygnięcie w sprawie przyznania płatności ONW na 2010 rok.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie wszystkie jej aspekty zasługiwały na uwzględnienie.
6.1. Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo
o postępowaniu przez sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 powołanej wyżej ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Stosownie zatem do wymienionych kryteriów kontroli, w ocenie Sądu stwierdzić należy, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem przy wydaniu zaskarżonej decyzji doszło do naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
6.2. Na wstępie zauważyć należy, że okolicznością sporną w niniejszej sprawie pozostaje, czy organy obu instancji zasadnie pomniejszyły skarżącemu przysługujące mu płatności ONW. Powyższego pomniejszenia dokonano
ze względu na stwierdzenie nieprawidłowości dotyczących powierzchni deklarowanych przez skarżącego we wniosku działek rolnych. Z uzasadnień decyzji organów obu instancji wynika, że podczas przeprowadzonych kontroli, tj. kontroli administracyjnej i kontroli na miejscu w gospodarstwie skarżącego stwierdzono mniejszą uprawnioną powierzchnię działek rolnych niż zadeklarowana przez rolnika. To zaś skutkowało pomniejszeniem płatności, o które ubiegał się skarżący. Powyższe ustalenia jak wskazują organy potwierdza zebrany w sprawie materiał dowodowy, którego podstawę stanowi raport z wyników kontroli na miejscu przeprowadzonej zgodnie z art. 20 powołanego wyżej rozporządzenia nr 73/2009.
Wskazać w dalszej kolejności należy, że w rozpatrywanej sprawie znajdują zastosowanie przepisy ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427 z późn. zm) - zwanej dalej "ustawą o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich". Zgodnie bowiem z art. 21 ust. 1 ww. ustawy z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba, że przepisy ustawy stanowią inaczej. Ustęp 2 art. 3 ustawy stanowi, iż w postępowaniu w sprawach dotyczących przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie:
1) stoi na straży praworządności;
2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;
3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;
4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania; przepisu art. 81 kpa nie stosuje się.
Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2 są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek ; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne (ust. 3).
Zdaniem Sądu w składzie orzekającym w niniejszej sprawie organy obu instancji nie stały jednak na straży praworządności i nie rozpatrzyły w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego w rozumieniu wyżej wymienionego przepisu. Naruszyły tym samym art. 21 ust. 1 i 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich. Również uzasadnienia decyzji organów obu instancji nie wyjaśniają istotnych dla sprawy, podniesionych wszakże przez skarżącego tylko częściowo okoliczności, jednakże na mocy art. 134 Sąd nie był związany
przy rozpoznaniu sprawy wnioskami i zarzutami skargi. W ocenie Sądu organy orzekające w sprawie pominęły zasadnicze dla sprawy okoliczności, bowiem z akt sprawy wynika, że raport z przeprowadzonej kontroli na miejscu został sporządzony [...] lutego 2011 r., który następnie został przekazany skarżącemu listownie (zapisy rubryk raportu nr 161 i 162), wobec braku jednak dowodu doręczenia tego raportu nie znana jest data jego doręczenia, niemniej jednak nie mógł zostać doręczony przed sporządzeniem, a wiec przed [...] lutego 20011. Zatem stwierdzenie skarżącego w skardze, że doręczenie mu raportu nastąpiło [...] lutego 2011 r. jest zapewne wynikiem pomyłki.. Organ I instancji nie badając jednak tej okoliczności wydał decyzję już [...] lutego 2011 r., zatem nie ustalił czy skarżącemu upłynął już termin do wniesienia ewentualnych zastrzeżeń do sporządzonego raportu kontroli, pomimo, że w odwołaniu skarżący podnosił, że w dniu [...] marca 2011 r. złożył odwołanie od raportu z kontroli (w aktach sprawy brak takiego dokumentu). Ponadto organ w swoim piśmie (stanowisku) stwierdził, że w chwili wydawania decyzji nie był świadomy, że takie odwołanie zostało złożone, a drugiej strony stwierdził
w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że skarżący nie skorzystał z możliwości zgłoszenia zastrzeżeń do raportu w terminie 14 dni.. Stanowi to w ocenie Sądu istotne uchybienie w zakresie naruszenia zasady wyrażonej w art. 10 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej:"kpa") dotyczącej zapewnienia stronie czynnego udziału strony w każdym stadium postępowania poprzez niezapewnienie skarżącemu możliwości wypowiedzenia się co do ustaleń zawartych w raporcie z przedmiotowej kontroli przed wydaniem decyzji. Zgodnie bowiem z w/w przepisem organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Zdaniem Sądu stanowi to o naruszeniu przepisów prawa w sposób określony w art. 145 § 1 lit. c) p.p.s.a. i jest przyczyną wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.
Z uwagi także na obarczenie tą samą wadą prawną decyzji organu
I instancji, na podstawie art. 135 p.p.s.a. należało także orzec jak powyżej.
W art. 31 pkt 7 powołanej na wstępie ustawy z dnia 26 stycznia o płatnościach
w ramach systemów wsparcia bezpośredniego ustawodawca jasno wyraził,
że "w przypadku gdy rolnik nie zgadza się z ustaleniami zawartymi w raporcie, może zgłosić umotywowane zastrzeżenia na piśmie, co do ustaleń w nim zawartych (...)
w terminie 14 dni od dnia doręczenia raportu (...)". Skoro zatem decyzję wydano 9 dni po sporządzeniu raportu, zatem z pewnością nie zapewniono skarżącemu możliwości wypowiedzenia się co do raportu w ustawowym terminie przed wydaniem decyzji przez organ pierwszej instancji.
Zaskarżona decyzja została wydana również z istotnym naruszeniem przepisów postępowania zawartych w art. 11 Kpa i art. 107 § 3 Kpa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zasada przekonywania o której mowa w art. 11 Kpa nie zostanie zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre twierdzenia lub nie odniesie się do faktów istotnych dla danej sprawy. Powołana wyżej zasada obowiązuje zarówno w postępowaniu przed organem pierwszej, jak i drugiej instancji, którego obowiązkiem jest nie tylko kontrola kwestionowanego aktu, ale również ponowne merytoryczne rozpatrzenie sprawy.
Zaskarżone rozstrzygnięcie jest bowiem decyzją odwoławczą wydaną na podstawie art. 138 Kpa. Wskazać należy, iż charakter rozstrzygnięć organu odwoławczego
w sposób bezpośredni zdeterminowany jest zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Jej istota polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu tej samej sprawy wyznaczonej treścią zaskarżonej decyzji. Wypływa stąd obowiązek traktowania postępowania odwoławczego jako powtórzenia rozstrzygania tej samej sprawy. Decyzja organu drugiej instancji jest takim samym aktem stosowania prawa, jak decyzja organu pierwszej instancji, a działanie organu odwoławczego nie ma charakteru kontrolnego, ale jest działaniem merytorycznym, równoważnym działaniu organu pierwszej instancji (T. Woś, J. Zimmermann, glosa do uchwały SN z dnia 23 września 1986 roku, III AZP 11/86, Pip 1989, z. 8, s. 147). Tymczasem, w niniejszej sprawie decyzja organu odwoławczego, który był związany rygorami procedury administracyjnej określonej w Kpa oraz wynikających z ustawy o płatnościach, nie wyjaśnia jednak w wystarczający sposób wszystkich wątpliwości i niejasności, jakie pojawiły się w niniejszej sprawie.
Ponownie rozpoznając sprawę organ pierwszej instancji, mając na względzie art. 21 ust. 1 i 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, stojąc na straży praworządności, winien dokonać ustaleń po wyczerpującym rozpatrzeniu całego materiału dowodowego w sprawie, zapewnić skarżącemu czynny udział w sprawie, w szczególności przez respektowanie wskazanych prawnych wymogów co do umożliwienia zgłaszania zastrzeżeń do raporty, a następnie wyjaśnić istotne, wskazane wyżej okoliczności. Przede wszystkim wyjaśnienia wymaga kwestia doręczenia skarżącemu raportu z czynności weryfikacyjnych sporządzonego [...] lutego 2011r. Powyższe jest bowiem niezbędne do wyjaśnienia czy skarżący miał możliwość zgłoszenia jeszcze w toku postępowania przed organem pierwszej instancji umotywowanych zastrzeżeń na piśmie. Dopiero po dokonaniu powyższych ustaleń organ będzie mógł wydać rozstrzygnięcie, które będzie mogło być zgodnie
z zasadami zawartymi w art. 10, art. 11 Kpa, i art.107 § 3 Kpa w sposób należyty
i przekonywujący uzasadnione.
Z wyżej powołanych względów, Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, uznał, że zarówno zaskarżona, jak i poprzedzająca ją decyzja zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy i na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c) i 152 p.p.s.a orzekł, jak
w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło