VIII SA/Wa 927/13
PostanowienieWSA w Warszawie2013-12-19
Skład orzekający: Monika Kramek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która utrzymuje się z emerytury w wysokości [...] zł i posiada dwa postępowania sądowe, należy przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata?Ratio decidendi
Prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W przypadku skarżącego, który utrzymuje się z emerytury w wysokości [...] zł i posiada dwa postępowania sądowe, przyznano prawo pomocy jedynie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, uznając, że mógłby mieć trudności z ich uiszczeniem. Odmówiono ustanowienia adwokata, gdyż skarżący posiadający stały dochód i zwolniony od kosztów sądowych powinien wygospodarować środki na pełnomocnika, jeśli uzna jego udział za konieczny.Stan faktyczny
A. Z. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, wskazując, że jest w podeszłym wieku, utrzymuje się z emerytury w wysokości [...] zł i posiada dwa postępowania sądowe. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono A. Z. od kosztów sądowych. 2. Odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie (ustanowienia adwokata).Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi A. Z. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] września 2013 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności bezpośrednich postanawia: 1. zwolnić A. Z. od kosztów sądowych, 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie
Wnioskiem z dnia 12 grudnia 2013 r. (data wpływu do Sądu) A. Z. wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wyjaśnił, że jest w podeszłym wieku ([...] lat) i utrzymuje się z emerytury w wysokości [...] zł.
Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje:
W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej p.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku.
Zgodnie zaś z art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a.).
Instytucja przyznania prawa pomocy jest zatem rozwiązaniem szczególnym i powinna być stosowana przede wszystkim wobec osób bez źródeł stałego dochodu i bez majątku tj. takich, które pozbawione są zupełnie środków do życia lub posiadają środki tak niewielkie, że nie starczają one na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych.
Mając na uwadze wyjaśnienia skarżącego stwierdzić należy, że w sprawie zachodzą przesłanki do przyznania prawa pomocy jedynie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżący według złożonego oświadczenia samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe i utrzymuje się z emerytury w wysokości [...] zł. Jednocześnie należy podkreślić, że ciąży na nim obowiązek uiszczenia wpisów sądowych w 2 sprawach zawisłych przed tutejszym Sądem na łączną kwotę [...] zł.
W związku z powyższym oceniając zdolności płatnicze skarżącego należy brać pod uwagę generalną kwotę, którą obowiązany jest uiścić.
Biorąc tę okoliczność pod uwagę oraz wysokość uzyskiwanego dochodu uznano, że skarżący mógłby mieć trudności z wypełnieniem tego obowiązku. Odnośnie natomiast wniosku o ustanowienie pełnomocnika to zauważyć wypada, że skarżący zwolniony od kosztów sądowych i posiadający stały dochód winien wygospodarować środki na opłacenie pełnomocnika jeżeli jego udział w sprawie uzna za konieczny. Sytuacji majątkowej skarżącego nie sposób bowiem utożsamiać z sytuacją osób nie osiągających żadnego dochodu lub też osiągających dochód na granicy fizycznego przetrwania.
Z tych też względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło