VIII SA/Wa 928/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 7 stycznia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku A. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] września 2012 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata Wnioskiem z dnia [...] grudnia 2012 r. A. P. zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. W jego uzasadnieniu podała, że wspólnie z mężem i córką utrzymuje się z dochodu w wysokości [...] zł netto. Oświadczyła, że nie jest w stanie samodzielnie "ogarnąć" przepisów prawa, a sprawa jest skomplikowana. W części wniosku obejmującej przedmioty wartościowe wymieniła [...] samochody osobowe ([...] - 2007 r. i [...] – 2008 r.). Ponadto wskazała, że koszty utrzymania mieszkania i samochodu " w celu służbowym" wynoszą łącznie [...] zł miesięcznie. Rozpoznając wniosek na wstępie należy zauważyć, że stosownie do treści art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – wówczas obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, lub częściowym – wówczas obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków, lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 1, § 2 i § 3 powołanej ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Nadmienić również należy, że zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca działanie organu w sprawie z zakresu pomocy i opieki społecznej. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie, bowiem skarga dotyczy decyzji wydanej w przedmiocie ustalenia odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej. Skoro więc skarżąca korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, nie rozpoznawano w tej części jej wniosku o przyznanie prawa pomocy. Dokonując natomiast oceny sytuacji majątkowej pod kątem spełnienia przesłanek w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika uznano, że nie uzasadnia ona uwzględnienia wniosku. Z wyjaśnień skarżącej wynika, że jej trzyosobowa rodzina utrzymuje się ze stałego dochodu w wysokości [...] zł. Nie jest to kwota, która pozwala na zaspokojenie jedynie podstawowych potrzeb życiowych. Poza tym skarżąca prowadzi działalność gospodarczą, a zatem jest przedsiębiorcą. Miarodajną dla oceny zdolności płatniczych przedsiębiorców nie jest kategoria "dochodu" (rozumianego jako nadwyżka sumy przychodów nad kosztami ich uzyskania), lecz "przychodu". Istnieją bowiem legalne instrumenty podatkowe pozwalające na równoważenie kosztów i przychodów, tak by w końcowym rozliczeniu obciążenie podatkowe zminimalizować, czy też w ogóle je wyeliminować. Oceniając wniosek skarżącej stwierdzić należy, że nie wykazała ona, iż w sytuacji zwolnienia z mocy ustawy z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, nie jest w stanie samodzielnie opłacić kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Przy czym podkreślić w tym miejscu trzeba, że dla spełnienia przesłanek uzasadniających ustanowienie w ramach prawa pomocy pełnomocnika bez znaczenia pozostaje stopień skomplikowania sprawy, czy też nieznajomość przez stronę przepisów prawa. Z tych też względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i 2 pkt 7 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.