VIII SA/Wa 929/12

PostanowienieWSA w Warszawie2013-01-07

Skład orzekający: Monika Kramek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która jest zwolniona z mocy ustawy z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w sprawie dotyczącej ustalenia odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej, może uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, mimo posiadania znacznego majątku i stałego dochodu?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, uznając, że mimo zwolnienia z mocy ustawy z kosztów sądowych, strona skarżąca posiada wystarczające środki finansowe i majątek, aby samodzielnie pokryć koszty profesjonalnego pełnomocnika. Stopień skomplikowania sprawy lub nieznajomość przepisów prawa nie są wystarczającymi przesłankami do ustanowienia pełnomocnika z urzędu w ramach prawa pomocy.
Stan faktyczny
K. S. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie dotyczącej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. w przedmiocie ustalenia odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej. Skarżąca podała, że jej rodzina utrzymuje się z dochodu w wysokości ok. [...] zł brutto, posiada dwa mieszkania, nieruchomość rolną i akcje. Sąd uznał, że skarżąca jest zwolniona z kosztów sądowych z mocy ustawy, ale odmówił ustanowienia adwokata, uznając jej sytuację majątkową za wystarczającą do samodzielnego pokrycia kosztów profesjonalnego pełnomocnika.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 7 stycznia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku K. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi K. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] września 2012 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata Wnioskiem z dnia [...] grudnia 2012 r. K. S. zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. W jego uzasadnieniu podała, że wspólnie z mężem i dwójką małoletnich dzieci utrzymuje się z dochodu w wysokości [...] zł brutto. Oświadczyła, że po opłaceniu rachunków związanych z utrzymaniem mieszkania, raty kredytu hipotecznego, wynagrodzenia opiekunki do dziecka na utrzymanie pozostaje niewielka kwota. Jako posiadany majątek wymieniła dwa mieszkania [...] m² (stanowiący odrębna nieruchomość) i [...] m² (spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu), nieruchomość rolną o powierzchni [...] m² oraz akcje o wartości ok. [...] zł. Rozpoznając wniosek na wstępie należy zauważyć, że stosownie do treści art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – wówczas obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, lub częściowym – wówczas obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków, lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 1, § 2 i § 3 powołanej ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Nadmienić również należy, że zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca działanie organu w sprawie z zakresu pomocy i opieki społecznej. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie, bowiem skarga dotyczy decyzji wydanej w przedmiocie ustalenia odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej. Skoro więc skarżąca korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, nie rozpoznawano w tej części jej wniosku o przyznanie prawa pomocy. Dokonując natomiast oceny sytuacji majątkowej pod kątem spełnienia przesłanek w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika uznano, że nie uzasadnia ona uwzględnienia wniosku. Z wyjaśnień skarżącej wynika, że jej czteroosobowa rodzina utrzymuje się ze stałego dochodu w wysokości blisko [...] zł. Zatem nawet konieczność spłaty zaciągniętego kredytu nie zmienia oceny, że skarżąca, zwłaszcza w sytuacji zwolnienia z mocy ustawy z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, jest w stanie samodzielnie opłacić koszty ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Przy czym podkreślić w tym miejscu należy, że dla spełnienia przesłanek uzasadniających ustanowienie w ramach prawa pomocy pełnomocnika bez znaczenia pozostaje stopień skomplikowania sprawy, czy też nieznajomość przez stronę przepisów prawa. Z tych też względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i 2 pkt 7 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło