VIII SA/Wa 93/08
PostanowienieWSA w Warszawie2008-05-30
Skład orzekający: Monika Kramek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym dla siebie i rodziny, może uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym dla siebie i rodziny. W przypadku skarżącej, której dochód pozwala jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych, a koszt wpisu od skargi jest znaczący w stosunku do jej możliwości finansowych, zasadne jest przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Stan faktyczny
Sprawa dotyczy wniosku M.P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu ze skargi na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych odmawiającą przyznania uprawnień kombatanckich. Skarżąca utrzymuje się z emerytury rolniczej w wysokości około 754 zł netto miesięcznie i jest osobą w podeszłym wieku (87 lat).Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 30 maja 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M.P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M.P. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] lutego 2008 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych
Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym dla siebie i rodziny.
We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca M.P. podała, że prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe i utrzymuje się z emerytury rolniczej w wysokości 838 zł brutto. Jako jedyny majątek wymieniła mieszkanie o powierzchni 25 m² "[...]", co do którego ma ustanowione prawo dożywocia.
Rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy na wstępie zaznaczyć należy, że generalną zasadą postępowania sądowego jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w tym postępowaniu, toteż każda osoba wszczynająca postępowanie powinna liczyć się z wydatkami na ten cel.
Jak wynika zaś z treści powołanego art. 246 § 1 ustawy, dopiero gdy środki, którymi dysponuje skarżący okażą się niewystarczające można wystąpić o przyznanie prawa pomocy, a pomoc ta stosowana jest wobec osób nieposiadających żadnego dochodu lub oszczędności lub osób posiadających bardzo niski dochód, a więc takich, które znajdują się w bardzo trudnej sytuacji materialnej pozwalającej na zaspokojenie jedynie podstawowych potrzeb życiowych.
Dodatkowo należy podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest także formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie jej udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe.
Z akt sprawy oraz wyjaśnień skarżącej wynika, że jest ona osobą w podeszłym wieku (87 lat), samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe i posiada stały, jednak niewielki dochód (ze znajdującego się w aktach administracyjnych odcinka emerytury wynika, że wynosi ona 754 zł netto). Wysokość tego dochodu pozwala w ocenie referendarza sądowego na zaspokojenie wyłącznie podstawowych potrzeb życiowych, zatem nawet poniesienie na obecnym etapie postępowania kosztów sądowych w ich najniższej wysokości (wpis od skargi wynosi 100 zł) wydaje się być poza zasięgiem możliwości finansowych skarżącej.
Biorąc powyższe pod uwagę należy stwierdzić, że skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania związanych z własnym udziałem w sprawie, dlatego też na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło