VIII SA/Wa 939/13
PostanowienieWSA w Warszawie2014-02-07
Skład orzekający: Cezary Kosterna
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, może zostać uwzględniony, gdy skarżący posiada majątek i stałe źródło dochodu, a sąd ma wątpliwości co do jego rzeczywistej sytuacji majątkowej i zdolności płatniczych?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że skarżący posiada majątek i stałe źródło dochodu, a przedstawione dowody budzą wątpliwości co do jego rzeczywistej sytuacji majątkowej i zdolności płatniczych. Wobec tego nie stwierdzono, że skarżący nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, co jest warunkiem przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
Skarżący A. M. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w sprawie podatku od towarów i usług. Wskazał, że jego dochód to zasiłek przedemerytalny, a także podał sytuację majątkową i dochody żony, która prowadzi działalność gospodarczą. Przedłożył dokumenty potwierdzające rozdzielność majątkową oraz wyciągi bankowe. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, a skarżący wniósł sprzeciw, który rozpatrzył sąd.Rozstrzygnięcie
Odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Cezary Kosterna po rozpoznaniu w dniu 7 lutego 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi A. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia: odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy
Wnioskiem złożonym na urzędowym formularzu, A. M. (dalej: "skarżący") wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych
i ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi na powołaną wyżej decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z [...] września 2013 r.
We wniosku podał, że nie jest w stanie uiścić wpisu sądowego oraz skorzystania z płatnych usług radcy prawnego, bowiem jego dochód to zasiłek przedemerytalny
w kwocie [...] zł brutto, który przeznacza na opłaty za media, na zakup żywności
i leków. Skarżący wskazał, że jego żona jest również chora i ponosi związane z tym koszty, ponadto spłaca kredyt hipoteczny w wysokości [...] zł miesięcznie. Podał, że posiada dom wraz z budynkami gospodarczymi, mieszkanie oraz niewielką nieruchomość rolną. Wskazał, że nie posiada z żoną żadnych zasobów pieniężnych, ani przedmiotów wartościowych. Żona skarżącego uzyskuje dochód z wcześniejszej emerytury – [...] zł oraz z tytułu działalności gospodarczej – [...] zł.
Pismem z dnia 7 stycznia 2014 r. skarżący uzupełnił wniosek o przyznanie prawa pomocy. Wyjaśnił, że od 2006 r. z żoną posiada rozdzielność majątkową, przedłożył zeznania podatkowe jego oraz żony za 2012 r. Ponadto wyjaśnił, że kredyt zaciągnięto na zakup mieszkania w [...], natomiast nie jest ono przedmiotem najmu i nie przynosi ono dochodu. Wskazał, że przedmiotem działalności gospodarczej żony jest hurtowa sprzedaż materiałów budowlanych. Podniósł, że nie posiada osobistego rachunku bankowego, a wyciągi z kont bankowych żony za ostatnie trzy miesiące przedkłada w załączeniu (wyciągi z konta firmowego żony za miesiące wrzesień – listopad 2013 r., wyciąg z konta osobistego skarżącego za wrzesień 2013 r., wyciąg
z konta osobistego żony skarżącego za październik - listopad 2013 r.). Ponadto dołączył kopie zeznań podatkowych jego oraz żony, która w 2012 r. poniosła stratę.
Postanowieniem z 13 stycznia 2014 r. referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Skarżący w dniu 27 stycznia 2014 r. prawidłowo wniósł sprzeciw na powołane postanowienie referendarza sądowego. Nadmienił, że nie jest w stanie uiścić kosztów sądowych. Wyjaśnił, że od 1 stycznia 2013 r. do 15 sierpnia 2013 r. był bezrobotny. Od [...] sierpnia 2013 r. pobiera zasiłek przedemerytalny w wysokości [...] zł, z której to kwoty [...] zł wydaje na leki, pozostałą zaś część na niezbędne środki do życia. Żona pobiera emeryturę w wysokości [...] zł, stan jej zdrowia wymaga leczenia u kilku lekarzy specjalistów i rehabilitacji. Wyjaśnił, że działalność gospodarcza żony – handel hurtowy materiałami budowlanymi, to działalność sezonowa, w okresie zimowym sprzedaż jest minimalna, marże na transakcjach wynoszą 0,2 do 0,5 %, dlatego obrót na koncie jest niewspółmierny do dochodu, na dowód czego dołączył przykładowe faktury zakupu i sprzedaży. Argumentacja w zakresie przychodu z działalności gospodarczej jest dla skarżącego krzywdząca.
Zgodnie z art. 260 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu
przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: "u.p.p.s.a.") wniesienie w terminie sprzeciwu od wyżej wymienionego postanowienia spowodowało, że utraciło ono moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisami art. 243 § 1 i art. 245 § 1 u.p.p.s.a. właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym.
Prawo pomocy w zakresie całkowitym stosownie do art. 245 § 2 u.p.p.s.a. obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Sąd może przyznać prawo pomocy osobie fizycznej we wskazanym wyżej zakresie, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Celem występującej w postępowaniu sądowoadministracyjnym instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu
na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Zawarte w art. 246 § 1 u.p.p.s.a. sformułowanie "gdy osoba
ta wykaże" oznacza zaś, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek udowodnienia, że znajduje się on w tej szczególnej sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy.
Rozpoznając sprawę należy co do zasady odnieść się w pierwszej kolejności
do argumentacji przedstawionej przez stronę skarżącą i dokonać analizy jej sytuacji majątkowej oraz zdolności płatniczych, w zestawieniu z wysokością należnych kosztów sądowych. Dokonując weryfikacji oświadczeń złożonych przez skarżącego uwzględnić należy zasady logicznego rozumowania oraz doświadczenia życiowego, a także wnioski płynące z analizy materiału dowodowego zebranego w sprawie.
Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że skarżący posiada majątek i stałe źródło dochodu. Skarżący oświadczył, że od 15 sierpnia 2013 r. pobiera zasiłek przedemerytalny. Z analizy wyciągów z rachunków bankowych wynika, że w miesiącu wrześniu 2013 r. skarżący dokonywał wpłat na swoje konto osobiste i przelewów
z konta osobistego na konto firmowe żony w kwotach: [...] zł, [...] zł, [...] zł, [...] zł, [...] zł, [...] zł, [...] zł, [...] zł, [...] zł, [...] zł. W miesiącu październiku 2013 r. skarżący dokonywał wpłat na swoje konto osobiste i przelewów na konto firmowe żony w kwotach: [...] zł, [...] zł, [...] zł, [...] zł, [...] zł, [...] zł. Wskazane okoliczności powodują, że Sąd ma wątpliwości co do rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącego, w tym jego źródeł dochodu i zdolności płatniczych.
Z tej przyczyny, zdaniem Sądu brak jest również podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego o ustanowienie radcy prawnego, bez konieczności kontynuowania postępowania w celu dokładnego ustalenia sytuacji majątkowej i zdolności płatniczych skarżącego i jego rodziny.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 u.p.p.s.a. orzekł, jak w postanowieniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło