VIII SA/Wa 940/13

PostanowienieWSA w Warszawie2014-01-28

Skład orzekający: Monika Kramek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych ponad określoną kwotę i ustanowienie adwokata) jest uzasadnione, gdy strona posiada stały dochód z emerytury, ale także zobowiązania kredytowe?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i powinno być stosowane w przypadkach obiektywnej niemożności poniesienia kosztów. W sytuacji, gdy strona posiada stały dochód z emerytury, nawet jeśli nie jest on wysoki, a zobowiązania cywilnoprawne (kredyty) nie korzystają z pierwszeństwa przed obowiązkiem ponoszenia kosztów sądowych, uzasadnione jest przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, polegającym na zwolnieniu od kosztów ponad określoną kwotę i ustanowieniu pełnomocnika, jeśli całkowite pokrycie kosztów mogłoby spowodować uszczerbek w koniecznym utrzymaniu.
Stan faktyczny
Skarżący S. W. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, w tym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w związku ze skargą na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Jako podstawę wniosku podał niskie dochody z emerytury oraz posiadanie kredytów. Sąd rozpatrzył wniosek, biorąc pod uwagę dochody małżonków oraz wysokość wpisu od skargi.
Rozstrzygnięcie
1. Przyznano prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych ponad kwotę [...] zł i ustanowienie adwokata. 2. W pozostałym zakresie odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi S. W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku postanawia 1. przyznać prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych ponad kwotę [...] zł ([...] złotych) i ustanowienie adwokata 2. w pozostałym zakresie odmówić przyznania prawa pomocy W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi S. W. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. W uzasadnieniu wniosku podał, że wspólnie z żoną utrzymuje się z emerytury w łącznej wysokości [...] zł (w załączeniu odcinki emerytury), a po opłaceniu bieżących rachunków na życie pozostaje Do pisma z dnia [...] stycznia 2014 r. załączył dowód opłaty za mieszkanie- [...] zl oraz dowód spłaty kredytów na kwotę [...] zł i [...] zł. Rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy na wstępie zaznaczyć należy, że generalną zasadą postępowania sądowego jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w tym postępowaniu. Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym dla siebie i rodziny. Z przepisu tego wynika, że dopiero gdy środki, którymi dysponuje skarżący okażą się niewystarczające może on wystąpić o przyznanie prawa pomocy, a pomoc ta stosowana jest wobec osób nieposiadających żadnego dochodu lub oszczędności lub osób posiadających bardzo niski dochód, a więc takich, które znajdują się w bardzo trudnej sytuacji materialnej pozwalającej na zaspokojenie jedynie podstawowych potrzeb życiowych. Dodatkowo należy podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest także formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie jej udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Z wyjaśnień skarżącego wynika, że jedynym źródłem utrzymania małżonków są emerytury w łącznej wysokości [...] zł. Nie jest to wprawdzie dochód wysoki niemniej jednak stały, co jest istotną okolicznością w ocenie możliwości płatniczych skarżącego. Mając na uwadze ten fakt oraz to, że wpis od skargi ustalony został na kwotę [...] zł uznano za uzasadnione zwolnienie skarżącego od kosztów sądowych ponad kwotę [...] zł przyjmując, że będzie on w stanie zgromadzić środki niezbędne do dochodzenie swoich praw przed sądem. Powoływana przez skarżącego okroczność posiadania kredytów konsumpcyjnych nie może przesądzać o trudnej sytuacji materialnej i być podstawą do całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych bowiem zobowiązania cywilnoprawne nie korzystają z pierwszeństwa przed obowiązkiem ponoszenia tych kosztów. Mając jednocześnie na uwadze to, że skarżący będzie zobowiązany do partycypowania częściowo w kosztach postępowania uznano za zasadne przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, gdyż ten wydatek mógłby spowodować powstanie uszczerbku w utrzymaniu koniecznym skarżącego i jego żony. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono o w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło