VIII SA/Wa 949/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Cezary Kosterna, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak /sprawozdawca/, Sędzia WSA Justyna Mazur, Protokolant Referent Justyna Kapusta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 marca 2013 r. sprawy ze skargi Z. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie zmiany wysokości zasiłku stałego 1. oddala skargę; 2. przyznaje od Skarbu Państwa i nakazuje wypłacić ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata J. A. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć i 20/100) złotych stanowiącą 23% podatku VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Decyzją znak [...] z dnia [...] października 2012 r. Wójt Gminy G. (dalej: "Wójt", "organ I instancji"), działając m. in. na podstawie art. 163 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., zwana dalej "Kpa"), art. 8 ust. 1 pkt 2, art. 37 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2, art. 106 ust. 1 i 5 oraz art. 109 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm., zwana dalej "ustawą o pomocy społecznej") oraz rozporządzenia Rady Ministrów z 17 lipca 2012 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U z 2012 r. poz. 823, zwane dalej "rozporządzeniem z 2012 r."), po rozpoznaniu wniosku Z. G. (dalej "skarżąca"), zmienił własną decyzję ostateczną nr [...] z dnia [...] lipca 2004 r. zmienianą kolejnymi decyzjami, przyznającą świadczenie z pomocy społecznej w formie zasiłku stałego, w części dotyczącej wysokości zasiłku stałego w ten sposób, że od dnia 1 października 2012 r. zmienił wysokość zasiłku stałego z kwoty [...] zł na kwotę [...] zł miesięcznie. Organ I instancji wskazał, że decyzją z [...] lipca 2004 r., zmienianą kolejnymi decyzjami, przyznał skarżącej świadczenie z pomocy społecznej w formie zasiłku stałego. W związku z weryfikacją kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej dokonaną przepisami rozporządzenia z 2012 r. oraz wnioskiem skarżącej z dnia [...] października 2012 r. należało zmienić decyzję w przedmiotowej sprawie. Podał, iż w wyniku przeprowadzonego [...] października 2012 r. rodzinnego wywiadu środowiskowego ustalono, iż skarżąca prowadzi dwuosobowe gospodarstwo domowe wraz z mężem A. G. Miesięczny dochód rodziny wynosi [...] zł, na co składają się: przyznany skarżącej zasiłek pielęgnacyjny w kwocie [...] zł oraz świadczenie pielęgnacyjne w kwocie [...] zł miesięcznie, przyznane jej mężowi z tytułu niepodejmowania zatrudnienia w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawną żoną w stopniu znacznym. Kryterium dochodowe rodziny wynosi [...] zł, natomiast dochód na osobę w rodzinie (ustalony zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt. 2 ustawy o pomocy społecznej) wynosi [...] zł. Dochód na osobę w rodzinie wynosi [...] zł, zatem kwota zasiłku stałego od dnia 1 października 2012 r. wynosi [...] zł miesięcznie ([...] zł - [...] zł = [...] zł). W odwołaniu od decyzji organu I instancji skarżąca wniosła o uchylenie lub zmianę zaskarżonej decyzji. Jako podstawę powyższego wskazała treść obowiązującego od dnia 1 października 2012 r. § 1 pkt 2 "c" rozporządzenia z 2012 r., zgodnie z którym maksymalna kwota zasiłku stałego wypłacanego z pomocy społecznej ustalona została na kwotę 529 zł. Decyzją znak [...] z dnia [...] listopada 2012 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. (dalej: "Kolegium", "organ odwoławczy"), biorąc za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Kolegium wskazało, iż na podstawie decyzji z dnia [...] lipca 2004 r. skarżąca uprawniona jest do zasiłku stałego. Wysokość tego zasiłku była zmieniana kolejnymi decyzjami, ostatnio decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. ustalającą wysokość zasiłku na kwotę [...] zł. miesięcznie. Zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami (art. 37 ust. 2 pkt 2 i ust. 3 ustawy o pomocy społecznej), zasiłek stały w przypadku osoby w rodzinie ustala się w wysokości różnicy między kryterium dochodowym na osobę w rodzinie a dochodem na osobę w rodzinie. Kwota zasiłku nie może być niższa niż 30 zł miesięcznie. Wedle regulacji art.106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej, zmiana (uchylenie) decyzji następuje obligatoryjnie w przypadku zmiany przepisów prawa, zmiany sytuacji dochodowej lub osobistej oraz pobrania nienależnego świadczenia, a także fakultatywnie w razie spełnienia przesłanek z art. 11, art. 12 i art. 107 ust. 5 ww. ustawy. Przepis ten przewiduje możliwość uchylenia lub zmiany decyzji zarówno na niekorzyść, jak i na korzyść strony. W przedmiotowej sprawie zmiana decyzji na korzyść skarżącej nastąpiła w związku z wejściem w życie z dniem 1 października 2012 r. rozporządzenia z 2012 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej. Według § 1 pkt 1 lit.b ww. aktu, kryterium dochodowe dla osoby w rodzinie ustalone zostało w wysokości 456 zł. W tej sytuacji organ I instancji zobowiązany był zweryfikować wysokość przyznanego skarżącej zasiłku stałego. Dochód rodziny skarżącej wyniósł [...] zł., zaś na osobę w rodzinie przypada [...] zł. Różnica między kryterium dochodowym na osobę w rodzinie (456 zł) a dochodem na osobę w rodzinie ([...] zł) wyniosła [...] zł i w takiej wysokości zasiłek stały należało ustalić od 1 października 2012 r. Odnosząc się do argumentu odwołania Kolegium podało, iż przyznanie skarżącej zasiłku stałego w kwocie maksymalnej - 529 zł nie jest możliwe, bowiem prowadzi ona wspólne gospodarstwo domowe z mężem (jest osobą pozostającą w rodzinie). Wysokość zasiłku należało ustalić zgodnie z art. 37 ust.2 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej. Natomiast maksymalną wysokość zasiłku stałego wynoszącą 529 zł może otrzymać osoba samotnie gospodarująca i nie posiadająca żadnego dochodu. W konsekwencji organ odwoławczy stwierdził zasadność podjętej przez organ I instancji decyzji. W skardze złożonej na powołane rozstrzygnięcie skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. Za odwołaniem powtórzyła, iż wedle obowiązującego od dnia 1 października 2012 r. § 1 pkt 2 c rozporządzenia z 2012 r., maksymalna kwota zasiłku stałego wypłacanego z pomocy społecznej ustalona została w wysokości 529 zł. Taką też wysokość zasiłku stałego winna być jej przyznana od dnia 1 października 2012 r. W odpowiedzi na skargę, Kolegium podtrzymało argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji i wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 powołanej wyżej ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Materialnoprawną przesłankę rozstrzygnięcia zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji stanowił art. 37 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, zgodnie z którym zasiłek stały przysługuje pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, całkowicie niezdolnej do pracy z powodu wieku lub niepełnosprawności, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, bądź pełnoletniej osobie pozostającej w rodzinie, całkowicie niezdolnej do pracy z powodu wieku lub niepełnosprawności, jeżeli jej dochód, jak również dochód na osobę w rodzinie są niższe od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. Kryteria dochodowe, o których wyżej mowa, określone zostały w art. 8 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. Zgodnie z art. 9 ust. 1 tej ustawy, kryteria dochodowe podlegają weryfikacji co 3 lata, z uwzględnieniem wyniku badań progu interwencji socjalnej. Badania progu interwencji socjalnej dokonuje Instytut Pracy i Spraw Socjalnych. W przypadku gdy Trójstronna Komisja do Spraw Społeczno-Gospodarczych nie uzgodni w przewidzianym terminie kryteriów dochodowych, Rada Ministrów ustala, nie niższe niż w przedstawionej propozycji, kryteria dochodowe oraz kwoty, o których mowa w ust. 5 i 6, w drodze rozporządzenia, w terminie do dnia 15 lipca danego roku (art. 9 ust. 8). Z dniem 1 października 2012 r. weszło w życie rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, ustalające zweryfikowane kryteria dochodowe oraz kwoty świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej. Zgodnie z § 1 pkt 1b tego aktu, kryterium dochodowe dla osoby w rodzinie ustalone zostało w wysokości 456 zł, natomiast maksymalna kwotę zasiłku stałego określona została w wysokości 529 zł ( § 1 pkt 2 c). Zgodnie z art. 37 ust. 2 ww. ustawy, zasiłek stały ustala się w wysokości : 1) w przypadku osoby samotnie gospodarującej - różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, z tym że kwota zasiłku nie może być wyższa niż 529 zł miesięcznie (obowiązująca od dnia 1 października 2012 r.); 2) w przypadku osoby w rodzinie - różnicy między kryterium dochodowym na osobę w rodzinie a dochodem na osobę w rodzinie. Kwota zasiłku stałego nie może być niższa niż 30 zł miesięcznie (art. 37 ust. 3). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż orzekające w przedmiotowej sprawie organy prawidłowo ustaliły sytuację dochodową rodziny skarżącej w oparciu o obowiązujące w tym zakresie przepisy prawa. Organy określiły, iż dochodem dwuosobowej rodziny skarżącej jest łączna kwota [...] zł miesięcznie, na którą składają się: przyznany skarżącej zasiłek pielęgnacyjny w wysokości [...] zł oraz przyznane jej mężowi świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawną żoną (skarżącą) w wysokości [...] zł. Określone przepisami kryterium dochodowe dla osoby w rodzinie skarżącej wynosi 456 zł, natomiast dochód na osobę w rodzinie to kwota [...] zł ([...] zł : 2 = [...] zł). Zatem, zgodnie z art. 37 ust. 2 punkt 2 ustawy o pomocy społecznej, kwota zasiłku stałego od dnia 1 października 2012 r. wynosić będzie [...] zł miesięcznie (456 zł - [...] zł = [...]zł). Jednocześnie Sąd wskazuje, iż analizując przedmiotową sprawę nie dopatrzył się innych naruszeń przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania, które miałyby wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę, a na podstawie art. 250 p.p.s.a. przyznał ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata J. A. wynagrodzenie tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.