VIII SA/Wa 95/12
WyrokWSA w Warszawie2012-05-30
Skład orzekający: Iwona Szymanowicz - Nowak, Leszek Kobylski, Iwona Owsińska - Gwiazda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nałożenie kary pieniężnej na podstawie art. 59f ust. 1 Prawa budowlanego jest obligatoryjne w przypadku stwierdzenia jakiejkolwiek nieprawidłowości w zakresie zgodności wykonania budowy z warunkami decyzji o pozwoleniu na budowę, niezależnie od tego, czy jest to nieprawidłowość istotna?Ratio decidendi
Sąd uznał, że nałożenie kary pieniężnej na podstawie art. 59f ust. 1 Prawa budowlanego jest obligatoryjne w przypadku stwierdzenia jakiejkolwiek nieprawidłowości w zakresie zgodności wykonania budowy z warunkami decyzji o pozwoleniu na budowę, a nie tylko istotnego odstąpienia od projektu. Ustawodawca użył sformułowania "nieprawidłowość", co obejmuje zarówno odstępstwa istotne, jak i nieistotne. Motywy inwestora, takie jak chęć wzmocnienia konstrukcji, nie mają znaczenia dla prawidłowości nałożenia kary, a ewentualne zmiany w projekcie powinny być uzgodnione z właściwymi organami przed ich wykonaniem.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi inwestora na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które uchyliło wcześniejsze postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego i nałożyło na inwestora karę pieniężną za niezgodność wykonania rozbudowy budynku magazynowo-warsztatowego z warunkami decyzji o pozwoleniu na budowę. Inwestor zarzucił, że zmiana polegająca na wzmocnieniu konstrukcji dachu nie była istotnym odstępstwem od projektu i powinna być uznana za korzystną. Sąd oddalił skargę, uznając karę za zasadną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Szymanowicz - Nowak, Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski /sprawozdawca/, Sędzia WSA Iwona Owsińska - Gwiazda, Protokolant Starszy referent Dominika Jeromin, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 maja 2012 r. sprawy ze skargi [...] P.H.U. W. M. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary z tytułu niezgodności wykonania budowy z warunkami decyzji oddala skargę.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, powołując w podstawie prawnej art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 ustawy z dn. 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. nr 98/2000 r. poz. 1071 z późn. zm., określany dalej jako "kpa") oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dn. 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. nr 243 poz. 1623 z późn. zm., dalej określana jako "ustawa Pb"), po rozpatrzeniu zażalenia [...] na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia [...] września 2011 r. nr [...] nakładające na w/w podmiot karę w wysokości [...] zł z tytułu stwierdzenia w trakcie obowiązkowej kontroli budowy, nieprawidłowości w zakresie zgodności wykonania jej z warunkami decyzji nr [...] z dn. [...] lutego 2010 r. wydanej przez Starostę G., zatwierdzającej projekt budowlany i zezwalającej na rozbudowę budynku magazynowo-warsztatowego o część magazynową (kat. XVII) zlokalizowanego na działce o nr ew. [...] w W. przy ul. G. – orzekł o uchyleniu zaskarżonego postanowienia i na podstawie art. 59f ustawy Pb nałożył na [...] karę w wysokości [...] zł z tytułu stwierdzenia w trakcie obowiązkowej kontroli budowy nieprawidłowości w zakresie zgodności wykonania jej z warunkami decyzji nr [...] z dn. [...] lutego 2010 r. wydanej przez Starostę G. zatwierdzającej projekt budowlany i zezwalającej na rozbudowę budynku magazynowo-warsztatowego o część magazynową (kat. XVIII) zlok. na działce nr ew. [...] w W. przy ul. G..
Wydanie zaskarżonego postanowienia zostało poprzedzone postępowaniem w toku którego dokonano następujących ustaleń faktycznych i prawnych:
Wnioskiem złożonym w dn. [...] lipca 2011 r. wspomniany wyżej inwestor wystąpił do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. (dalej "PINB")
o udzielenie pozwolenia na użytkowanie rozbudowy budynku magazynowo-
-warsztatowego o część magazynową na działce nr ew. [...] w W.
Po przeprowadzeniu obowiązkowej kontroli i stwierdzeniu nieprawidłowości PINB w G. wspomnianym wyżej postanowieniem z dn. [...] września 2011 r. nałożył na [...] , karę w wysokości [...] zł z tytułu stwierdzenia nieprawidłowości w zakresie wykonania inwestycji z warunkami decyzji Starosty G. z dn. [...] lutego 2010 r. w przedmiocie pozwolenia na budowę.
W zażaleniu od powyższego postanowienia inwestor zarzucił niesłuszność nałożonej kary, podniósł, że zmiana w wykonaniu inwestycji polegająca na zmianie elementów stalowej konstrukcji podparcia dachu nie doprowadziła do zmiany projektu, a jedynie do wzmocnienia elementów konstrukcyjnych podparcia dachu, co powinno być ocenione jako korzystne rozwiązanie.
Rozpatrując zażalenie [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej "MWINB") w wydanym rozstrzygnięciu wskazał, że stan faktyczny stwierdzony w sprawie uzasadnia nałożenie kary na podstawie art. 29f ustawy Pb, bowiem w toku kontroli bezspornie stwierdzono niezgodność obiektu z ustaleniami i warunkami określonymi w pozwoleniu na budowę w zakresie elementów nośnych układu konstrukcyjnego obiektu budowlanego tj. zaprojektowano dźwigar dwuteownik 200, a wykonano kratownice stalowe. Powyższe stanowi naruszenie uregulowania zawartego w art. 59a ust. 2 pkt 2 ustawy Pb.
Jednocześnie MWINB stwierdził, że wysokość kwotową kary należało wyliczyć według kat. XVIII, do której zaliczyć należy m.in. obiekty magazynowe, co skutkuje określeniem kwotowym kary w wysokości [...] zł. Odnosząc się do zarzutów zawartych w zażaleniu MWINB wskazał, że na zasadność wymierzenia kary pieniężnej nie ma wpływu nieistotny charakter dokonanej zmiany, a organy nadzoru budowlanego sprawdzają obiekty budowlane pod względem konstrukcyjnym, a nie estetycznym.
W skardze na powyższe postanowienie, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie [...] (dalej "skarżący") zarzucił niesłuszność wydanego postanowienia. Podniósł, że wzmacniając stalowe konstrukcyjne elementy nośne miał jedynie na celu poprawę właściwości wytrzymałościowych konstrukcji podparcia dachu. Wskazał, że wykonane elementy konstrukcyjne podparcia dachowego pozostały w miejscu określonym w projekcie i nie jest prawdą, że budynek jest niezgodny z projektem. Natomiast odstępstwo od projektu polega na tym, że dołożył do konstrukcji inne dwuteowniki, które razem z projektowanymi tworzą kratownicę. Dodał, że dziewięć lat temu z powodu silnego podmuchu wiatru zawaliła się ściana szczytowa jego budynku mieszkalnego i po tak silnym przeżyciu, które było związane z zagrożeniem życia, w rozbudowywanym budynku magazynowo - warsztatowym, który wykonał zgodnie z projektem, dołożył tylko dodatkowe wzmocnienia, które pozwolą mu czuć się bezpiecznie.
W odpowiedzi na skargę MWINB wniósł o oddalenie skargi, podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się zatem do zbadania, czy organy administracji (podatkowe) w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w sposób przewidziany w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270; dalej: "p.p.s.a.").
Sąd rozpoznając skargę w granicach sprawy zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą. Zobligowany jest do przeprowadzenia kontroli legalności objętych skargą decyzji
i postępowań prowadzących do wydania tychże w celu sprawdzenia, czy nie doszło do naruszeń prawa powodujących potrzebę wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego.
Badając skargę według powyższych kryteriów Sąd uznał, iż nie zasługuje ona na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie PINB w G. nie naruszają prawa w sposób uzasadniający ich uchylenie.
Skarżący kwestionuje stanowisko organów nakładające na niego karę za stwierdzone nieprawidłowości w realizacji rozbudowy budynku magazynowo – warsztatowego, polegające na odstąpieniu od warunków zawartych w zatwierdzonym projekcie budowlanym i udzielonym pozwoleniu na budowę. Skarżący w skardze, podobnie jak i w odwołaniu twierdzi, że brak było podstaw do wymierzenia mu kary, bowiem stwierdzone odstępstwa od projektu nie miały charakteru istotnego i polegały na wzmocnieniu podparcia elementów nośnych układu konstrukcyjnego dachu obiektu budowlanego, co powinno być wręcz ocenione przez organy nadzoru budowlanego jako działanie dozwolone.
Zarzut ten jest nie uzasadniony. Zgodnie z art. 59 f ust. 1 Prawa Budowlanego z 1994 r., w przypadku stwierdzenia w trakcie obowiązkowej kontroli nieprawidłowości w zakresie, o którym mowa w art. 59a ust. 2, wymierza się karę. Ustawodawca użył sformułowania "nieprawidłowość", a nie jak chce skarżący "istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu lub warunków pozwolenia na budowę".
W sprawie nie budzi wątpliwości, że obiekt jest niezgodny z zatwierdzonym pozwoleniem i udzielonym pozwoleniem, a więc stwierdzona została nieprawidłowość i fakt ten dawał organom prawo do wymierzenia kary. Pomijając kwestie, czy takie odstąpienia, jakie zostały stwierdzone w trakcie kontroli,
a polegające na zmianie widocznych elementów nośnych układu konstrukcyjnego dachu mogą być uznane za odstąpienie nieistotne (art. 36a ust. 5 Prawa Budowlanego z 1994 r.), jeszcze raz należy podkreślić, że przy wymiarze kary ustawodawca jako przesłankę jej wymierzenia, wymaga stwierdzenie "nieprawidłowości" a te nieprawidłowości mogą mieć zarówno charakter istotny jak
i nie istotny, czy też zwiększający współczynniki wytrzymałościowe obiektu. Nieprawidłowości stwierdzone w zakresie o którym mowa w art. 59a ust. 2 to jedyne kryterium nałożenia na inwestora kary na podstawie art. 59f ust. 1 ustawy Pb. Jak już wyżej stwierdzono, karę nakłada się w przypadku zaistnienia jakiejkolwiek nieprawidłowości, a nie tylko w przypadku nieprawidłowości stanowiących jednocześnie istotne odstąpienie od pozwolenia na budowę. Kara pieniężna określona przepisem art. 59f ust. 1 ustawy Pb ma charakter obligatoryjny i jej zastosowanie nie jest zależne od uznania organu administracyjnego. Ponadto dokonując kontroli sądowej należy stwierdzić, że organ II instancji, w ramach kontroli instancyjnej, prawidłowo zweryfikował sposób obliczenia wymierzonej kary
w związku z nieprawidłowym zakwalifikowaniem kategorii kontrolowanego obiektu budowlanego przez organ I instancji.
Odnosząc się do treści zarzutów podniesionych przez skarżącego w skardze, należy stwierdzić, że motywy którymi kierował się skarżący odstępując od zatwierdzonego projektu budowlanego, nie mają znaczenia dla prawidłowości rozstrzygnięcia o nałożeniu kary pieniężnej. Możliwość uniknięcia kary pieniężnej
w zaistniałej sytuacji, przy uwzględnieniu zamiaru wzmocnienia konstrukcji podparcia dachu, istniała dla skarżącego przed samowolnym wykonaniem tej konstrukcji
i polegała na zmianie w tej części projektu i uzyskania na to zgody właściwych organów.
Podniesiona na rozprawie przed Sądem (zob. protokół rozprawy z dnia [...] maja 2012 r.) okoliczność, że cała inwestycja była wykonana przez specjalistyczną firmę i nadzorowana przez kierownika budowy, który zapewniał go, że nie trzeba na odstępstwa uzyskiwać zgody organów nadzoru budowlanego, nie może decydować o naruszeniu przez organy prawa prowadzącego do uwzględnienia skargi. Sprawa wykonania umowy o roboty budowlane nie podlega ocenie przez organy administracji i może być przedmiotem sporu przed sądem powszechnym.
W tym stanie rzeczy, skoro dokonana kontrola sądowa nie stwierdziła, aby zaskarżone postanowienie naruszało prawo, na podstawie art. 151 p.p.s.a. należało orzec jak sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło