VIII SA/Wa 954/17

WyrokWSA w Warszawie2018-04-25

Skład orzekający: Iwona Szymanowicz- Nowak, Leszek Kobylski, Justyna Mazur

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zmianę ostatecznej decyzji przyznającej zasiłek dla opiekuna na świadczenie pielęgnacyjne, powołujący się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego dotyczący ustawy o świadczeniach rodzinnych, może być rozpatrzony w trybie art. 155 Kpa, jeśli pierwotna decyzja została wydana na podstawie ustawy o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo zastosowały art. 155 Kpa. Zmiana ostatecznej decyzji w tym trybie jest dopuszczalna tylko w granicach stanu faktycznego i prawnego sprawy, w której została wydana pierwotna decyzja, i nie może polegać na zmianie podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Wniosek skarżącego o zmianę decyzji przyznającej zasiłek dla opiekuna (na podstawie ustawy o zasiłkach dla opiekunów) na świadczenie pielęgnacyjne (uregulowane w ustawie o świadczeniach rodzinnych), powołując się na wyrok TK dotyczący tej drugiej ustawy, wykracza poza ramy art. 155 Kpa, ponieważ dotyczy innej podstawy prawnej i innego świadczenia.
Stan faktyczny
Skarżący R. R. wniósł o zmianę decyzji z 2014 r. przyznającej mu zasiłek dla opiekuna na świadczenie pielęgnacyjne, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 2014 r. dotyczący niezgodności z Konstytucją przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych. Organy administracji odmówiły zmiany decyzji, uznając, że wniosek nie spełnia przesłanek do zastosowania art. 155 Kpa, ponieważ pierwotna decyzja opierała się na innej ustawie niż ta, której dotyczył wyrok TK, a zmiana podstawy prawnej w tym trybie jest niedopuszczalna. WSA w Warszawie oddalił skargę skarżącego.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Szymanowicz- Nowak, Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędzia WSA Justyna Mazur (sprawozdawca), Protokolant Sekretarz sądowy Karolina Kaca, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2018 r. w Radomiu sprawy ze skargi R. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji ostatecznej w sprawie przyznania zasiłku dla opiekuna oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. (dalej także: SKO, organ odwoławczy) na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257, dalej: Kpa), decyzją z dnia [...] września 2017 r. po rozpatrzeniu odwołania R. R. (dalej także: skarżący) od decyzji Prezydenta Miasta R. (dalej także: organ I instancji) z dnia [...] sierpnia 2017 r. o odmowie zmiany decyzji z dnia [...] czerwca 2014 r., przyznającej zasiłek dla opiekuna i przyznanie w jego miejsce świadczenia pielęgnacyjnego – utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Powyższe decyzje zostały wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym: Organ I instancji decyzją z dnia [...] sierpnia 2017 r. odmówił skarżącemu zmiany decyzji z dnia [...] czerwca 2014 r. przyznającej zasiłek dla opiekuna i przyznania w jego miejsce świadczenia pielęgnacyjnego. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, iż w dniu [...] lipca 2017 r. skarżący wniósł o zmianę decyzji z dnia [...] czerwca 2014 r. i przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w miejsce pobieranego zasiłku dla opiekunów. Organ ten wskazał, iż wnioskiem z dnia [...] maja 2014 r. skarżący wystąpił o przyznanie prawa do zasiłku dla opiekunów w związku z opieką nad matką. Decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r. przyznano wnioskowane świadczenie na okres od [...] maja 2014 r. bezterminowo. Organ I instancji dodał, iż zastosowanie art. 155 Kpa uwarunkowane jest prowadzeniem postępowania w ramach tego samego stanu prawnego i faktycznego oraz z udziałem tych samych stron. Wnioskodawca zaś domaga się zmiany decyzji przyznającej zasiłek dla opiekuna poprzez przyznanie w jego miejsce świadczenia pielęgnacyjnego w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13. Organ wyjaśnił, iż art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Organ stwierdził, iż wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie może stanowić podstawy do orzekania w niniejszej sprawie z tego powodu, że decyzja ostateczna, której zmiany domaga się wnioskodawca została wydana na podstawie przepisów ustawy z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów, a orzeczenie Trybunału zostało wydane na gruncie ustawy o świadczeniach rodzinnych. Według organu I instancji nie można zmienić decyzji przyznając w miejsce zasiłku dla opiekuna - świadczenia pielęgnacyjnego, ponieważ orzeczenie byłoby wydawane na podstawie przepisów innej ustawy. Organ wyjaśnił jednocześnie, iż kwestia przyznania wnioskodawcy świadczenia pielęgnacyjnego może być przedmiotem odrębnego postępowania prowadzonego na podstawie stosownego wniosku. Odwołanie od decyzji organu I instancji złożył skarżący. Wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji oraz przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w wysokości zgodnej z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014r. sygn. akt K 38/13. Organ odwoławczy decyzją z dnia [...] września 2017 r., wskazaną na wstępie i zaskarżoną w niniejszej sprawie, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przypomniał przebieg postępowania w sprawie, po czym wskazał, iż decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r. działający z upoważnienia Prezydenta Miasta R. Zastępca Kierownika Działu Świadczeń Rodzinnych i Funduszu Alimentacyjnego Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w R. przyznał skarżącemu zasiłek dla opiekuna, w kwocie [...] zł miesięcznie, na okres od [...] maja 2014 r. bezterminowo, w związku z opieką nad L. R.. Wnioskiem złożonym w dniu [...] lipca 2017 r. skarżący wystąpił o zmianę powyższej decyzji i przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w wysokości zgodnej z orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014r. sygn. akt K 38/13. Organ odwoławczy przywołał art. 155 Kpa i podniósł, iż decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Dodał jednocześnie, iż zmiana decyzji ostatecznej w trybie art. 155 Kpa może być dokonana wyłącznie w granicach stanu faktycznego sprawy jaki występował w dacie wydawania decyzji, o zmianę której wnioskodawca wnosił, przy uwzględnieniu podstawy prawnej, w oparciu o którą wydano pierwotną decyzję oraz z udziałem tych samych stron. Powołując się na wyrok NSA z dnia 4 stycznia 201 Ir. sygn. akt I OSK 339/10 wskazał, iż nie jest dopuszczalna weryfikacja decyzji ostatecznej w trybie art. 155 Kpa tylko w oparciu o jedną z przyjętych w tym przepisie przesłanek, tj. istnienie słusznego interesu strony w zmianie lub uchyleniu decyzji ostatecznej. Wskazał jednocześnie, iż postępowanie prowadzone na podstawie art. 155 Kpa nie może zmierzać do ponownego rozpatrzenia sprawy zakończonej ostatecznym rozstrzygnięciem. Odnosząc powyższe wywody do okoliczności niniejszej sprawy organ odwoławczy podniósł, iż skarżący wniósł o zmianę decyzji z dnia [...] czerwca 2014 r. przyznającej zasiłek dla opiekuna poprzez przyznanie w miejsce tego zasiłku świadczenia pielęgnacyjnego, w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014r. sygn. akt K 38/13. W wyroku tym Trybunał stwierdził, że art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W ocenie SKO wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie może stanowić podstawy do orzekania w niniejszej sprawie z tego powodu, że decyzja ostateczna, której zmiany domaga się skarżący została wydana na podstawie przepisów ustawy z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów, zaś orzeczenie Trybunału dotyczyło ustawy o świadczeniach rodzinnych. Organ nie może zmienić ostatecznej decyzji z dnia [...] czerwca 2014 r. przyznając skarżącemu w miejsce zasiłku dla opiekuna - świadczenia pielęgnacyjnego, ponieważ wówczas orzekałby na podstawie przepisów innej ustawy, a w trybie art. 155 Kpa niedopuszczalna jest zmiana decyzji polegająca na zmianie podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Organ odwoławczy wskazał także, iż stosownie do art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b ustawy o świadczeniach rodzinnych, świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów. Skarżącemu może przysługiwać świadczenie pielęgnacyjne jedynie wówczas, gdy zaprzestanie pobierania zasiłku dla opiekuna. Wskazano przy tym na art. 27 ust. 5 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (t. j. Dz. U. z 2016r., poz.1518), podnosząc, iż w przypadku zbiegu uprawnień do następujących świadczeń: 1) świadczenia rodzicielskiego, lub 2) świadczenia pielęgnacyjnego, lub 3) specjalnego zasiłku opiekuńczego, lub 4) dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10, lub 5) zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów - przysługuje jedno z tych świadczeń wybrane przez osobę uprawnioną - także w przypadku, gdy świadczenia te przysługują w związku z opieką nad różnymi osobami. Organ odwoławczy podniósł zatem, iż skarżący będzie mógł ubiegać się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego po złożeniu w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w R. odrębnego wniosku na odpowiednim druku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką L. R.. Pismem z dnia [...] listopada 2017 r. R. R. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] września 2017 r., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji o odmowie przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką L. R. oraz o zobowiązanie organów obu instancji do przyjęcia oceny prawnej Sądu i wskazań co do dalszego postępowania w zastosowaniu przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych w zgodzie z sentencją wyroku TK z 21 października 2014 r. w sprawie K 38/13, tj. zobowiązanie organów do przyznania dyskryminowanemu skarżącemu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w zgodzie z jego wnioskiem. Zaskarżonej decyzji zarzucił przy tym: 1. naruszenie prawa materialnego mającego istotny wpływ na wynik sprawy poprzez: a) zastosowanie normy prawnej wyrażonej w art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych bez uwzględnienia okoliczności, iż na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13 doszło do uznania niekonstytucyjności części wskazanej normy prawnej w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną ze względu na datę powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki, a przez to naruszenie art. 190 ust. 1 Konstytucji RP, b) błędną wykładnię art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b ustawy o świadczeniach rodzinnych, polegającą na pominięciu celów ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1518 ze zm.) i przyjęcie, że okoliczność pobierania przez skarżącego zasiłku dla opiekuna przyznanego w oparciu o przepisy ustawy z dnia 4 kwietnia 2014r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (Dz. U. z 2016 r., poz. 162 ze zm.) stanowi negatywną przesłankę do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, a w konsekwencji błędne uznanie, że fakt pobierania przez skarżącego zasiłku dla opiekuna ma przesądzające znaczenie dla oceny wniosku skarżącego o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, c) nie zastosowanie art. 27 ust. 5 w zw. z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b ustawy o świadczeniach rodzinnych i przez to, nie uwzględnienie, iż w razie zbiegu uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego i zasiłku dla opiekuna osoba uprawniona ma prawo wyboru jednego ze świadczeń jak wynika z treści art. 27 ust. 5, 2. naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 6, art. 8, art. 9, art. 77 § 1, art. 7 w zw. z art. 80 Kpa, poprzez nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, przyjmując, iż sam fakt pobierania zasiłku dla opiekuna przez skarżącego skutkuje brakiem prawa skarżącego do świadczenia pielęgnacyjnego i zwalnia organy rozstrzygające w sprawie z podejmowania działań zmierzających do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, pozwalającego na wydanie rozstrzygnięcia z uwzględnieniem słusznego interesu strony. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. w odpowiedzi na skargę wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej "ppsa"), stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. Nr 2016, poz. 1066 ze zm.), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) – c) ppsa). Zgodnie z art. 134 § 1 ppsa, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami skargi ani jej wnioskami. Rozpoznając sprawę niniejszą w ramach powyższych kryteriów skargę należy uznać za niezasadną. Jedną z ogólnych zasad postępowania administracyjnego jest zasada trwałości decyzji ostatecznej wyrażona w art. 16 § 1 Kpa. Trwałość decyzji ostatecznej oznacza, że sprawa administracyjna zakończona ostateczną decyzją nie może być przez organ administracyjny ponownie rozpoznawana. Jedynie w ściśle określonych przypadkach dopuszczalne jest uchylenie lub zmiana ostatecznej decyzji, stwierdzenie nieważności takiej decyzji lub wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego taką decyzją. Jak wynika z akt administracyjnych postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte na wniosek skarżącego z dnia 31 lipca 2017 r. We wniosku tym skarżący powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. w sprawie sygn. akt K 38/13 wniósł o zmianę decyzji [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. i przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Z akt tych wynika także, iż Prezydent Miasta R. decyzją [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. na podstawie art. 2 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (Dz. U. z 2014 r., poz. 567) przyznał skarżącemu zasiłek dla opiekuna w związku z opieką nad L. R. na okres od [...] maja 2014 r. bezterminowo. Z treści przywołanego wyżej wniosku z dnia [...] lipca 2017 r. wynika, iż skarżący wnosi o zmianę tej decyzji i przyznanie innego świadczenia – świadczenia pielęgnacyjnego, uregulowanego w art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tj. Dz. U. z 2017 r., poz. 1952). Treść wniosku skarżącego prawidłowo została odczytana przez orzekające w sprawie organy jako wniosek o zmianę decyzji ostatecznej na podstawie art. 155 Kpa. Treść ta wyznaczyła jednocześnie zakres rozstrzygnięcia przez orzekające w sprawie organy, jak i zakres kontroli Sądu. Zgodnie z art. 155 Kpa decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Ocena, czy za zmianą lub uchyleniem decyzji ostatecznej, na mocy której strona nabyła prawo, przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony, należy do właściwego organu administracji publicznej. W wypadku, gdy organ uzna za bezzasadne żądanie strony uchylenia lub zmiany decyzji w trybie art. 155 Kpa, tak jak to miało miejsce w rozpatrywanej sprawie, wówczas jest obowiązany wydać decyzję odmawiającą uchylenia lub zmiany decyzji dotychczasowej. Odnosząc powyższe uwagi do niniejszej sprawy wskazać należy, że zarówno organ I instancji, jak i organ odwoławczy prawidłowo stwierdziły, że w rozpatrywanej sprawie nie zostały spełnione ustawowe przesłanki umożliwiające organowi zmianę decyzji ostatecznej z dnia [...] czerwca 2014 r. o przyznaniu zasiłku dla opiekuna. Zauważyć jednocześnie wypada, iż już organ I instancji w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia wskazał, iż kwestia przyznania świadczenia pielęgnacyjnego może być przedmiotem odrębnego postępowania prowadzonego na podstawie stosownego wniosku. Mimo wyraźnego wskazania przez organ I instancji jako podstawy rozstrzygnięcia art. 155 Kpa i odpowiadającego tej podstawie prawnej rozstrzygnięcia skarżący zarówno w odwołaniu, jak i w skardze pomija okoliczność, iż decyzje organów obu instancji zostały wydane na podstawie art. 155 Kpa, zgodnie ze złożonym wnioskiem. Organy nie dokonywały w istocie oceny uprawnień skarżącego do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, podnosząc brak stosownego w tej mierze wniosku, ale wydały rozstrzygnięcia w oparciu o art. 155 Kpa, odnosząc się do treści złożonego wniosku. Tymczasem nie jest dopuszczalna weryfikacja decyzji ostatecznej w trybie art. 155 Kpa tylko w oparciu o jedną z przyjętych w tym przepisie przesłanek, tj. istnienie słusznego interesu strony w zmianie lub uchyleniu decyzji ostatecznej (zob. np. wyrok NSA z dnia 4 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 339/10, LEX nr 745219). Przyjęcie odmiennego poglądu prowadziłoby do konieczności uwzględnienia wniosku o zmianę decyzji zawsze, gdy tylko wystąpi o to strona wskazując na swój interes prawny. Decyzja wydana na podstawie art. 155 Kpa może dotyczyć wyłącznie kwestii rozstrzygniętych decyzją ostateczną organu, tj. decyzją, której dotyczy postępowanie o zmianę lub uchylenie, a nie kwestii nowych (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 26 lipca 1993 roku, I SA 1892/92, ONSA 1994/3/116; z dnia 3 grudnia 2002 roku, II SA 4093/01, LEX nr 151421). Istotą tego postępowania jest sprawdzenie, czy w ustalonym stanie faktycznym i prawnym istnieją szczególne przesłanki, które przemawiałyby za uchyleniem lub zmianą decyzji ostatecznej. Prawna możliwość zastosowania trybu przewidzianego w art. 155 Kpa uwarunkowana jest zatem prowadzeniem postępowania w ramach tego samego stanu prawnego i faktycznego oraz z udziałem tych samych stron. Postępowanie prowadzone na podstawie art. 155 Kpa nie może zmierzać do ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy zakończonej ostatecznym rozstrzygnięciem (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 28 kwietnia 2000, I SA 819/99, LEX nr 55302; z dnia 2 czerwca 2000 roku, III SA 1854/99, LEX nr 43956). Wobec tego, że decyzja wydana na podstawie art. 155 Kpa może dotyczyć wyłącznie kwestii rozstrzygniętych decyzją ostateczną, a nie kwestii nowych, należy uznać, iż w trybie art. 155 Kpa nie można zmienić podstawy prawnej decyzji, a takiego rozstrzygnięcia oczekuje skarżący. Wskazać należy, iż postępowanie prowadzone w trybie art. 155 Kpa jest samodzielnym postępowaniem, odrębnym od tego, w którym wydano kwestionowaną decyzję ostateczną. Jednakże decyzja kończąca postępowanie prowadzone w trybie przewidzianym w art. 155 Kpa zapada w sprawie tożsamej z punktu widzenia materialnego ze sprawą zakończoną decyzją wydaną w sprawie pierwotnej. Na sprawę administracyjną w znaczeniu materialnym składają się elementy podmiotowe i przedmiotowe. Przy ustalaniu tożsamości sprawy należy badać te elementy łącznie. Tożsamość elementów podmiotowych to przede wszystkim tożsamość podmiotu będącego adresatem praw i obowiązków, a także innych stron postępowania. Natomiast tożsamość przedmiotowa, to tożsamość tych praw i obowiązków oraz ich podstawy prawnej. W związku z tym nie może budzić wątpliwości, że decyzja wydawana na podstawie art. 155 Kpa może dotyczyć wyłącznie kwestii rozstrzygniętych decyzją, której dotyczy wniosek o jej uchylenie lub zmianę, a nie kwestii nowych. Dlatego też prawna możliwość zastosowania trybu przewidzianego w art. 155 Kpa uwarunkowana jest prowadzeniem postępowania w ramach tego samego stanu prawnego i faktycznego oraz z udziałem tych samych stron. Niedopuszczalna jest zatem w omawianym trybie – co do zasady zmiana decyzji polegająca na zmianie adresata czy podstawy prawnej rozstrzygnięcia. W tych okolicznościach należy stwierdzić, że skarżący domaga się zmiany decyzji z dnia [...] czerwca 2014 r. przyznającej zasiłek dla opiekuna poprzez przyznanie w miejsce zasiłku, o którym mowa, świadczenia pielęgnacyjnego w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13, w którym Trybunał stwierdził, że art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W ocenie Sądu wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie może stanowić podstawy do orzekania w niniejszej sprawie z tego powodu, że decyzja ostateczna, której zmiany domaga się skarżący została wydana na podstawie przepisów ustawy z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów, a orzeczenie Trybunału zostało wydane na gruncie ustawy o świadczeniach rodzinnych. Organy nie mogą zmienić ostatecznej decyzji z dnia [...] czerwca 2014 r. przyznając skarżącemu w miejsce zasiłku dla opiekuna – świadczenie pielęgnacyjne, z uwagi na to, iż orzekałby wówczas na podstawie przepisów innej ustawy. Jak zaś wskazano wyżej w trybie art. 155 Kpa niedopuszczalna jest zmiana decyzji polegająca na zmianie podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów ustawa ta określa warunki nabywania oraz zasady ustalania i wypłacania zasiłków dla opiekunów osobom, które utraciły prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z dniem 1 lipca 2013 r. w związku z wygaśnięciem z mocy prawa decyzji przyznającej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Jest to jednak świadczenie nowe, którego nie można ze względów wskazanych wyżej zmienić na świadczenie pielęgnacyjne w trybie art. 155 Kpa. W tych okolicznościach zarzuty skargi nie mogły doprowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji, wydanej na wniosek o zmianę decyzji ostatecznej, do którego zastosowanie miał art. 155 Kpa. Podstawą zaskarżonego rozstrzygnięcia, jak i decyzji organu I instancji był bowiem art. 155 Kpa, który został przez orzekające w sprawie organy zastosowany prawidłowo. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ppsa oddalił skargę, orzekając jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło