VIII SA/Wa 959/15
WyrokWSA w Warszawie2016-09-14
Skład orzekający: Cezary Kosterna, Iwona Szymanowicz-Nowak, Artur Kot
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odpisy amortyzacyjne od wynajmowanych budynków mogą zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów, jeśli podatniczka nie prowadziła ewidencji środków trwałych w latach, których dotyczy amortyzacja, i nie zaliczała tych odpisów do kosztów uzyskania przychodów w tych latach?Ratio decidendi
Sąd uznał, że odpisy amortyzacyjne od wynajmowanych budynków nie mogą zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów, jeśli podatniczka nie prowadziła ewidencji środków trwałych w latach, których dotyczy amortyzacja, i nie zaliczała tych odpisów do kosztów uzyskania przychodów w tych latach. Brak prowadzenia ewidencji środków trwałych w sposób zgodny z przepisami uniemożliwia zaliczenie odpisów amortyzacyjnych do kosztów uzyskania przychodów na podstawie art. 22n ust. 6 updof.Stan faktyczny
Skarżący nie ujawnili w zeznaniu podatkowym za 2007 r. przychodów z niezarejestrowanej działalności gospodarczej polegającej na sprzedaży odzieży i obuwia przez internet. Organy podatkowe oszacowały przychody i koszty uzyskania przychodów z tej działalności. Spór dotyczył również zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów odpisów amortyzacyjnych od wynajmowanych nieruchomości, które skarżący przedstawili w tabelach amortyzacyjnych. Organy podatkowe odmówiły zaliczenia tych odpisów do kosztów, argumentując brak prowadzenia ewidencji środków trwałych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Cezary Kosterna, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak, Sędzia WSA Artur Kot (sprawozdawca), Protokolant Sekretarz sądowy Dominika Jeromin, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 września 2016 r. w Radomiu sprawy ze I. G. i M. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007r. oddala skargę.
1. Zaskarżoną decyzją z [...] sierpnia 2015 r., po rozpatrzeniu odwołania I.G. i M. G. (dalej: "skarżący" lub "małżonkowie"), Dyrektor Izby Skarbowej w W. (dalej: "organ odwoławczy" lub "Dyrektor IS") uchylił w całości decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w R. (dalej: "Naczelnik US" lub "organ I instancji") z [...] kwietnia 2015 r. Działając reformatorynie określił skarżącym zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r. ([...] zł). Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał między innymi przepisy art. 233 § 1 pkt 2a, art. 23 § 1 pkt 1, § 4 i § 5 oraz art. 70 § 4 i § 6 pkt 2 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613 ze zm.; dalej: "Op"), a także art. 22 ust. 1 i 8, art. 22a ust. 1 pkt 1, art. 22c pkt 2, art. 22d ust. 2, art. 22n ust. 1, 2 i 6 oraz art. 24a ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.; dalej: "updof"). Powołał się także w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji na art. 153 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718; dalej: "uppsa") w związku z prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej: "Sąd" lub "WSA") z 8 listopada 2012 r. (VIII SA/Wa 314/12), uchylającym uprzednio wydane w niniejszej sprawie decyzje wymiarowe organów obu instancji.
2. Stan faktyczny.
2.1. Naczelnik US ustalił, po ponownym przeprowadzeniu postępowania podatkowego, że od [...] stycznia 2007 r. skarżąca prowadziła niezarejestrowaną działalność gospodarczą polegającą na sprzedaży, za pośrednictwem internetowego portalu aukcyjnego Allegro (aukcje internetowe) odzieży i obuwia, w tym obuwia dziecięcego. Działalność ta prowadzona była w sposób zorganizowany i ciągły. Małżonkowie we wspólnym zeznaniu rocznym (PIT – 37) za 2007 r. nie ujawnili jednak uzyskanych z tego tytułu przychodów. Skarżąca nie prowadziła żadnych ewidencji. Wystąpiły zatem przesłanki do szacowania podstawy opodatkowania, zgodnie z art. 23 § 1 pkt 1, § 4 i § 5 Op. Dokonując ponownie analizy metod szacowania, czyli uwzględniając wskazania zawarte w prawomocnym wyroku Sądu z 8 listopada 2012 r. (sygn. akt VIII SA/Wa 314/12) oraz w późniejszej decyzji kasatoryjnej Dyrektora IS, Naczelnik US wyjaśnił, że brak było podstaw do zastosowania metod przewidzianych
w art. 23 § 3 Op. Wartość przychodów z prowadzonej przez skarżącą w 2007 r. działalności gospodarczej Naczelnik US określił na podstawie danych wynikających
z historii rachunków bankowych oraz informacji udzielonych przez Pocztę Polską ([...] zł). W zakresie kosztów podatkowych uznał, że właściwą metodą ich oszacowania w wysokości najbardziej zbliżonej do rzeczywistej będzie przyjęcie wskaźnika dochodu w przychodzie na poziomie stosowanym przez podmioty prowadzące działalność gospodarczą zbliżoną do prowadzonej przez skarżącą (20%). Wyłączył te przychody, które dotyczyły towarów nabytych przez skarżącą w formie darowizny. Na tej podstawie oszacował koszty uzyskania przychodów na kwotę [...] zł i dochód z prowadzonej przez skarżącą niezarejestrowanej działalności gospodarczej w kwocie [...] zł.
Naczelnik US odmówił zaś zaliczenia w ciężar kosztów uzyskania przychodów skarżącej związanych z jej przychodami z najmu wskazywanej przez małżonków kwoty [...] zł jako rocznej wartości odpisów amortyzacyjnych od wynajmowanych budynków (środków trwałych) na podstawie tabeli amortyzacyjnych. Uznał bowiem,
że przedstawione przez skarżącą tabele nie spełniały warunków, o których mowa
w przepisach art. 22a – 22o w związku z art. 22n ust. 2 updof. Organ nie dał przy tym skarżącej wiary co do tego, że w 2007 r. wprowadziła do ewidencji środków trwałych wynajmowane nieruchomości. Skarżąca nie przedstawiła bowiem ewidencji środków trwałych i innych dowodów potwierdzających prowadzenie tej ewidencji w 2007 r. Małżonkowie w zeznaniu podatkowym za 2007 r. nie uwzględnili żadnych kosztów uzyskania przychodów związanych z przychodami skarżącej z tytułu najmu. Nadto
w zeznaniach za lata 2008 – 2009 zaliczyli do kosztów podatkowych tylko wydatki dotyczące podatku od nieruchomości. Naczelnik US uznał zatem, że tabele amortyzacyjne załączone do odwołania od decyzji z [...] czerwca 2011 r. nie potwierdzają prowadzenia ewidencji środków trwałych w 2007 r. Tym bardziej, że tabele nie zawierały informacji dotyczącej nabycia środka trwałego oraz daty jego przyjęcia
do użytkowania.
Decyzją z [...] kwietnia 2015 r. Naczelnik US określił zatem skarżącym zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r. w wysokości [...] zł, zamiast deklarowanej kwoty [...] zł. Zdaniem organu I instancji, został uzupełniony materiał dowodowy w zakresie wskazanym przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w prawomocnym wyroku z 8 listopada 2012 r. (VIII SA/Wa 314/12) i w późniejszej decyzji kasatoryjnej Dyrektora IS.
2.2. W odwołaniu skarżący postawili zarzuty związane z wadliwymi ustaleniami faktycznymi w zakresie szacowania przychodów, w tym przyjętych przez organ kwot marży, tj. zarzuty naruszenia przepisów art. 7 Konstytucji RP w związku z art. 120 Op poprzez dokonanie wadliwych ustaleń faktycznych. Postawili także zarzuty naruszenia przepisów art. 23, 120, 121 § 1 i § 2, 122, 124, 125 § 1, 180 § 1, 181, 187 § 1, 191 i 210 § 4 Op wskazując na wady postępowania dowodowego, stronniczość oceny zebranego materiału dowodowego, wady uzasadnienia decyzji organu I instancji.
2.3. Dyrektor IS uchylił decyzję organu I instancji w całości i określił skarżącym zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r. w wysokości [...] zł zamiast kwoty [...] zł określonej przez Naczelnika US. W pierwszej kolejności stwierdził, że nie wystąpiły przeszkody do orzekania o zobowiązaniach skarżących, gdyż termin przedawnienia, który w niniejszej sprawie upływał z dniem [...] grudnia 2013 r., został zawieszony na skutek wystąpienia przesłanek, o których mowa w art. 70 § 4 w związku z art. 70 § 6 pkt 2 Op. Naczelnik US jako organ egzekucyjny [...] marca 2012 r. zastosował skutecznie środek egzekucyjny, o którym skarżący zostali powiadomieni [...] marca 2012 r. Dyrektor IS powołał się także na przesłankę z art. 70
§ 6 pkt 2 Op. Na tej podstawie wywiódł, że bieg terminu przedawnienia był zawieszony do [...] lutego 2013 r., z uwagi na wniesienie skargi na poprzednią decyzję Dyrektora IS. Czyli wystąpiła możliwość merytorycznego orzekania przez Dyrektora IS w niniejszej sprawie (zob. s. 10 – 11 zaskarżonej decyzji).
W drugiej kolejności organ odwoławczy przedstawił zasadnicze elementy stanu faktycznego sprawy i przebieg postępowania. Zarysował istotę sporu w niniejszej sprawie związaną z naruszeniem przepisów procesowych w zakresie prowadzonego przez organ I instancji postępowania dowodowego oraz błędnego oszacowania podstawy opodatkowania z tytułu prowadzonej w 2007 r. przez skarżącą działalności gospodarczej. Powołał się także na poglądy prawne zawarte w wydanym w niniejszej sprawie prawomocnym wyroku Sądu z 8 listopada 2012 r., sygn. akt VIII SA/Wa 314/12. Zauważył, że kwestia prowadzenia przez skarżącą niezarejestrowanej działalności gospodarczej polegającej na handlu używanymi towarami została już przesądzona. Przedstawiając stan rozpoznawanej sprawy w związku z tym wyrokiem (uchylającym poprzednie decyzje organów podatkowych obu instancji) powtórzył za Naczelnikiem US, że wystąpiły podstawy do określenia skarżącym podstawy opodatkowania w drodze szacowania. Wysokość przychodów i kosztów ich uzyskania należało zaś oszacować zgodnie z przepisami art. 23 § 1 pkt 1, § 4 i § 5 Op. W ocenie Dyrektora IS, organ I instancji trafnie przyjął, że nie wystąpiły przesłanki pozwalające na zastosowanie jednej z metod, o których mowa w art. 23 § 3 Op (zob. s. 13 – 15 zaskarżonej decyzji). Organ odwoławczy zauważył nadto, że metoda szacowania przychodów na podstawie wyciągów bankowych została oceniona i zaakceptowana przez Sąd w powołanym wyżej wyroku (zob. s. 17 zaskarżonej decyzji). W zakresie kosztów uzyskania przychodów organy przyjęły, że wystąpiły przesłanki do szacowania ich wysokości metodą udziału dochodu w przychodzie, uwzględniając przy obliczeniach średnie wyniki (20%) osiągane przez kilka podmiotów prowadzących działalność gospodarczą zbliżoną do działalności prowadzonej przez skarżącą. Po skorygowaniu wyliczeń Naczelnika US, działając przy tym na korzyść skarżących, Dyrektor IS przyjął, że skarżąca w 2007 r. uzyskała z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej: przychody w wysokości [...] zł, koszty uzyskania przychodów w kwocie [...] zł i dochód w kwocie [...] zł (zob. s. 17 – 18 zaskarżonej decyzji).
Odnosząc się do deklarowanych dochodów skarżącej z tytułu najmu Dyrektor IS wyjaśnił, że w zeznaniu podatkowym za 2007 r. wykazano przychód i dochód w kwocie [...] zł (art. 10 ust. 1 pkt 6 updof). Działalność gospodarczą w zakresie wynajmu
i zarządzania nieruchomościami skarżąca zarejestrowała [...] grudnia 2010 r. Zgodnie
z umową dzierżawy i dowodem zapłaty czynszu organy przyjęły, że [...] grudnia 2007 r. skarżąca osiągnęła przychód w kwocie [...] zł. Jednak z uwagi na opodatkowanie przychodów (obrotu) z najmu podatkiem od towarów i usług, w związku z utratą prawa do zwolnienia z uwagi na przekroczenie kwoty wolnej ([...] zł) we wrześniu 2007 r., organy określiły skarżącej w miejsce deklarowanej kwoty ([...] zł) przychód netto
w wysokości [...] zł ([...] zł – [...] zł). Dyrektor IS zgodził się z organem I instancji co do tego, że wpływu na wynik sprawy nie wywierają przedstawione przez skarżącą tabele amortyzacyjne za lata 2007 – 2009. Zawierają one informacje dotyczące wartości początkowej wynajmowanych budynków, stawki amortyzacyjnej oraz rocznej amortyzacji w podziale na poszczególne miesiące. Jednak w świetle przepisów art. 22 ust. 1 i 8, art. 22a ust. 1 pkt 1, art. 22c pkt 1, art. 22d ust. 2, art. 22n ust. 1, 2 i 6, a także art. 24a ust. 1 updof, brak było podstaw do zaliczenia w ciężar kosztów uzyskania przychodów odpisów amortyzacyjnych, gdyż z tabel nie wynika, kiedy zostały sporządzone i od kiedy skarżąca amortyzuje przedmiotowe środki trwałe. Skarżąca nie przedstawiła dokumentów, na podstawie których ustaliła wartość początkowa środków trwałych i nie podała ich zaktualizowanej wartości. Nie zaliczała nadto odpisów amortyzacyjnych do kosztów podatkowych w latach 2007 – 2009. Zdaniem Dyrektora IS, skarżąca "nie posiadała ewidencji środków trwałych, zatem dokonywane odpisy amortyzacyjne nie stanowią kosztów uzyskania przychodów"
w świetle art. 22n ust. 1, 2 i 6 updof. Z akt sprawy nie wynika, aby skarżąca podjęła decyzję o amortyzacji budynków jako środków trwałych, zgodnie z art. 22c pkt 2 updof. Mając na uwadze art. 22n ust. 6 updof, wskazywanych przez skarżącą odpisów amortyzacyjnych nie można zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów (zob. s. 19 – 20 zaskarżonej decyzji). Działając reformatoryjnie organ odwoławczy określił skarżącym zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r. w kwocie mniejszej ([...] zł) od określonej przez Naczelnika US ([...] zł), ale większej
od deklarowanej przez skarżących ([...] zł).
W pozostałym zakresie zarzuty postawione w odwołaniu Dyrektor IS uznał zaś
za chybione. Naczelnik US przeprowadził bowiem w sposób prawidłowy postępowanie podatkowe w sprawie, poza uchybieniami, które zostały usunięte przez organ odwoławczy. Uwzględnił przy tym poglądy prawne wyrażone w prawomocnym wyroku WSA w Warszawie z 8 listopada 2012 r. (VIII SA/Wa 314/12). Zastosował korzystny dla skarżących (20%) udział dochodu w przychodach. Na podstawie dokonanej analizy porównawczej Dyrektor IS nie znalazł podstaw do zastosowania wskaźnika marży handlowej (10%) prezentowanego przez skarżących. Nie znalazł również podstaw faktycznych i prawnych do pomniejszenia podstawy opodatkowania o wartość odpisów amortyzacyjnych wskazywanych przez skarżących. Zauważył, że skarżący nie przedstawili dowodów potwierdzających ich wnioski, pomimo stosownych wezwań kierowanych do nich przez organ I instancji (zob. s. 21 – 24 zaskarżonej decyzji).
3. Postępowanie sądowe.
3.1. Pismem z [...] września 2015 r. skarżący wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej także jako "Sąd") na ostateczną decyzję Dyrektora IS. Występując o uchylenie zaskarżonej decyzji postawili zarzuty naruszenia:
- art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w związku z art. 120 Op poprzez dokonanie ustaleń z naruszeniem obowiązującego prawa;
- art. 187 Op poprzez zebranie niekompletnego materiału dowodowego;
- art. 120, art. 121 § 1 i § 2, art. 122, art. 124, art. 125 § 1, art. 180 § 1, art. 181, art. 187 § 1 i art. 191 Op poprzez "niewyjaśnienie wszystkich prawnie relatywnych faktów, nie dążenie wszelkimi prawnie dopuszczalnymi sposobami do ustalenia stanu faktycznego i stronniczą ocenę materiału dowodowego z pominięciem niekorzystnych dla organu faktów".
Zdaniem autora skargi spór w sprawie sprowadza się do kwestii odmówienia skarżącym zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów odpisów amortyzacyjnych związanych z najmem nieruchomości, zgodnie z przedstawioną w toku postępowania odwoławczego tabelą amortyzacyjną. Wnieśli zatem o zaliczenie do kosztów podatkowych kwoty [...] zł. Zdaniem skarżących, organy podatkowe powinny działać na zasadzie dowodzenia, a nie domniemania, uwzględniając wytyczne Sądu, a także zasadę in dubio pro tributario.
3.2. Odpowiadając na skargę Dyrektor IS podtrzymał swoją dotychczasową argumentację i wniósł o jej oddalenie. Zauważył, że skarżący kwestionują jedynie odmowę zaliczenia do kosztów podatkowych odpisów amortyzacyjnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
4.1. Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, Sąd miał na uwadze związanie Sądu i organów podatkowych orzekających w niniejszej sprawie, oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania, wyrażonymi w prawomocnym wyroku z 8 listopada 2012 r. (VIII SA/Wa 314/12), zgodnie z art. 153 uppsa. Oceniając zaskarżoną decyzję także w tym zakresie należy stwierdzić, że decyzja ta nie narusza przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nie narusza także przepisów prawa materialnego w sposób mający wpływ na wynik sprawy. Zdaniem Sądu nie wystąpiły przesłanki, o których mowa w przepisach art. 145 § 1 uppsa, uzasadniające wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji. Rozstrzygając sprawę, Sąd uwzględnił przepisy art. 134 § 1 i § 2 uppsa.
4.2. Ramy prawne.
W świetle art. 153 uppsa, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia.
Stosownie do treści art. 22 ust. 1 updof, kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23. Koszty poniesione
w walutach obcych przelicza się na złote według kursu średniego ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień poniesienia kosztu.
W świetle art. 22 ust. 8 updof kosztem uzyskania przychodów są odpisy z tytułu zużycia środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych (odpisy amortyzacyjne) dokonywane wyłącznie zgodnie z art. 22a-22o, z uwzględnieniem
art. 23.
Zgodnie z art. 22c pkt 2 updof, amortyzacji nie podlegają budynki mieszkalne wraz ze znajdującymi się w nich dźwigami lub lokale mieszkalne, służące prowadzonej działalności gospodarczej lub wydzierżawiane albo wynajmowane na podstawie umowy, jeżeli podatnik nie podejmie decyzji o ich amortyzowaniu.
Z treści art. 22n ust. 6 updof wynika, w razie braku ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych dokonywane odpisy amortyzacyjne nie stanowią kosztów uzyskania przychodów.
W art. 24a ust. 1 updof ustawodawca wskazał, że osoby fizyczne, spółki cywilne osób fizycznych, spółki jawne osób fizycznych oraz spółki partnerskie, wykonujące działalność gospodarczą, są obowiązane prowadzić podatkową księgę przychodów
i rozchodów, zwaną dalej "księgą", z zastrzeżeniem ust. 3 i 5, albo księgi rachunkowe, zgodnie z odrębnymi przepisami, w sposób zapewniający ustalenie dochodu (straty), podstawy opodatkowania i wysokości należnego podatku za rok podatkowy, w tym
za okres sprawozdawczy, a także uwzględniać w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych informacje niezbędne do obliczenia wysokości odpisów amortyzacyjnych zgodnie z przepisami art. 22a-22o.
Zgodnie z art. 23 § 1 pkt 1, § 4 i § 5 Op, organ podatkowy określa podstawę opodatkowania w drodze oszacowania, jeżeli brak jest ksiąg podatkowych lub innych danych niezbędnych do jej określenia (§ 1 pkt 1). W szczególnie uzasadnionych przypadkach, gdy nie można zastosować metod z § 3, organ podatkowy może w inny sposób oszacować podstawę opodatkowania (§ 4).
Określenie podstawy opodatkowania w drodze oszacowania powinno zmierzać do określenia jej w wysokości zbliżonej do rzeczywistej podstawy opodatkowania. Organ podatkowy, określając podstawę opodatkowania w drodze oszacowania, uzasadnia wybór metody oszacowania (art. 23 § 5).
4.3. Kontroli sądowej została poddana decyzja wydana [...] sierpnia 2015 r. przez Dyrektora IS, który działając reformatoryjnie uchylił w całości decyzję Naczelnika US z [...] kwietnia 2015 r. oraz określił skarżącym zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r. w kwocie [...] zł (zamiast kwoty [...] zł określonej przez Naczelnika US oraz w miejsce kwoty [...] zł deklarowanej przez skarżących). Organy podatkowe ponownie rozpoznawały sprawę, uwzględniając oceny prawne i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone przez Sąd w prawomocnym wyroku z 8 listopada 2012 r. (VIII SA/Wa 314/12, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, adres: www.orzeczenia.nsa.gov.pl., w skrócie: "CBOSA"). Dyrektor IS w zaskarżonej decyzji przyjął, że skarżący zaniżyli deklarowane za 2007 r. zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych, gdyż nie uwzględnili dochodów skarżącej z niezarejestrowanej działalności gospodarczej, których wysokość należało obliczyć w drodze szacowania, zgodnie z przepisami art. 23 § 1 pkt 2, § 4 i § 5 Op, uwzględniając wskaźnik dochodu w przychodach w wysokości 20%. Skarżący zawyżyli przy tym deklarowane dochody z najmu, gdyż jako przychody z tego tytułu wskazali kwotę brutto zamiast netto (skarżąca utraciła we wrześniu 2007 r. prawo do zwolnienia z opodatkowania VAT; zaniżyli nadto deklarowany przychód skarżącej brutto). Z treści skargi wynika, że istota sporu ogranicza się do oceny zasadności stanowiska organów podatkowych, które nie uwzględniły wniosku skarżących dotyczącego zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów odpisów amortyzacyjnych ([...] zł) wynikających ze złożonej przez nich do akt sprawy tabeli amortyzacyjnej. Zdaniem Dyrektora IS, wpływu na wynik sprawy nie wywierają przedstawione przez skarżących tabele amortyzacyjne za lata 2007 – 2009. Zawierają one informacje dotyczące wartości początkowej wynajmowanych budynków, stawki amortyzacyjnej oraz rocznej amortyzacji w podziale na poszczególne miesiące. Jednak brak było faktycznych i prawnych podstaw do zaliczenia w ciężar kosztów uzyskania przychodów odpisów amortyzacyjnych, gdyż z tabel amortyzacyjnych nie wynika, kiedy zostały sporządzone i od kiedy skarżąca amortyzuje przedmiotowe środki trwałe. Skarżąca nie przedstawiła dokumentów, na podstawie których ustaliła wartość początkową środków trwałych oraz nie podała ich zaktualizowanej wartości. Nie zaliczała nadto odpisów amortyzacyjnych do kosztów podatkowych w latach 2007 – 2009. Zdaniem Dyrektora IS, skarżąca "nie posiadała ewidencji środków trwałych, zatem dokonywane odpisy amortyzacyjne nie stanowią kosztów uzyskania przychodów" w świetle art. 22n ust. 6 updof. Z akt sprawy nie wynika, aby skarżąca podjęła decyzję o amortyzacji budynków jako środków trwałych, zgodnie z art. 22c pkt 2 updof. Tym samym, mając na uwadze art. 22n ust. 6 updof, wskazywanych przez skarżących odpisów amortyzacyjnych nie można zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów (zob. s. 19 – 20 zaskarżonej decyzji).
5. W ocenie Sądu, Dyrektor IS w pełni uwzględnił oceny prawne oraz wskazania co do dalszego postępowania, wyrażone w prawomocnym wyroku z 8 listopada 2012 r. (VIII SA/Wa 314/12; CBOSA), działając w zgodzie z art. 153 uppsa. Tym samym trafnie przyjął Dyrektor IS, że skarżąca w 2007 r. prowadziła niezarejestrowaną działalność gospodarczą sprzedając głównie odzież za pośrednictwem portalu internetowego Allegro (ok. [...] transakcji w latach 2007 – 2009). Prawidłowo oszacował wartość przychodów z tego tytułu. Organy podatkowe wykazały brak podstaw do zastosowania jednej z metod szacowania wymienionych w art. 23 § 3 Op. Zasadnie w świetle ww. wyroku, a przy tym w sposób korzystny dla skarżących organy przyjęły, że pomimo braku dowodów potwierdzających poniesienie przez skarżącą wydatków, o których mowa w art. 22 ust. 1 updof, należało zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów kwotę obliczoną z uwzględnieniem art. 23 § 5 Op. Szacując podstawę opodatkowania przyjęły korzystny dla skarżących wskaźnik dochodu w przychodzie (20%) w oparciu o analizę porównawczą dokonaną z uwzględnieniem danych dotyczących podatników prowadzących porównywalną działalność gospodarczą do prowadzonej przez skarżącą.
Organy podatkowe uwzględniając stanowisko Sądu odniosły się należycie, działając w zgodzie z przepisami art. 122, art. 187 § 1, art. 191 oraz art. 210 § 4 Op,
do tabel amortyzacyjnych przedstawionych przez skarżących, a także ich argumentacji
oraz wniosków dotyczących zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów odpisów amortyzacyjnych od wynajmowanych budynków jako środków trwałych wymienionych
w tych tabelach. Zdaniem Sądu, przedstawione przez skarżących tabele amortyzacyjne nie mają żadnego wpływu na wynik sprawy, gdyż skarżąca nie prowadziła ewidencji środków trwałych w latach 2007 – 2009. Nie zaliczyła w tych latach do środków trwałych wynajmowanych budynków i nie wykazywała w zeznaniach podatkowych po stronie kosztów uzyskania przychodów rzekomo dokonywanych odpisów amortyzacyjnych. Nie wyjaśniła, w jakim celu prowadziła zapisy w tabelach amortyzacyjnych, skoro odpisów amortyzacyjnych nie zaliczała do kosztów uzyskania przychodów. Okoliczność ta stanowi dla Sądu podstawę do wniosku, że tabele amortyzacyjne nie były prowadzone w latach 2007 – 2009. Podkreślenia wymaga przy tym, że z tych tabel nie wynika, kiedy zostały założone i kiedy skarżąca dokonała wpisów dotyczących zaliczenia budynków do środków trwałych. Nie przedstawiła także dokumentów, na podstawie których określiła wartość początkową środków trwałych i nie wskazywała zaktualizowanej kwoty odpisów amortyzacyjnych. Tym samym organy podatkowe zasadnie nie uwzględniły wniosku skarżących o zaliczenie do kosztów uzyskania przychodów z tytułu najmu wskazywanej przez nich kwoty [...] zł jako rocznej wartości (sumy) odpisów amortyzacyjnych wynikających z przedmiotowych tabel. Skoro pomimo stosownych wezwań skarżąca nie przedstawiła dowodów potwierdzających prowadzenie ewidencji środków trwałych w latach 2007 – 2009 w sposób zgodny z przepisami art. 22a – 22o updof, czyli w sposób przewidziany w art. 22 ust. 8 updof, to w świetle kategorycznego brzmienia art. 22n ust. 6 updof brak było podstaw faktycznych i prawnych do zaliczenia w ciężar kosztów uzyskania przychodów odpisów amortyzacyjnych wynikających z tabel przedstawionych na etapie postepowania odwoławczego, które nie spełniają warunków przewidzianych dla ewidencji środków trwałych i nie potwierdzają prowadzenia nawet tych tabel w latach 2007 – 2009. Zdaniem Sądu, co do zasady tylko podatnicy, którzy prowadzą ewidencję środków trwałych mogą zaliczać do kosztów uzyskania przychodów odpisy amortyzacyjne dokonywane zgodnie z art. 22a – 22o updof.
6. Dla porządku wskazać należy, że zobowiązanie podatkowe skarżących nie uległo przedawnieniu w dniu wydania zaskarżonej decyzji, gdyż wystąpiły przesłanki przewidziane w art. 70 § 4 oraz § 6 pkt 2 Op. Dyrektor IS działając w sposób zgodny
z art. 153 uppsa przyjął nadto, że skarżąca prowadziła niezarejestrowaną działalność gospodarczą oraz prawidłowo określił wysokość jej przychodów i dochodów z tego tytułu (okoliczności bezsporne na etapie postępowania sądowego w niniejszej sprawie).
7. W świetle powyższych rozważań za chybione Sąd uznał wszystkie zarzuty skargi. Dyrektor IS zebrał kompletny materiał dowodowy w celu prawidłowego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Nie miał obowiązku wzywania po raz kolejny skarżących do przedstawienia dowodów, w tym ewidencji środków trwałych, których ocena uzasadniałaby wniosek skargi dotyczący zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów odpisów amortyzacyjnych w kwocie [...] zł. Nie budzi wątpliwości Sądu, że skarżąca nie prowadziła ewidencji środków trwałych w latach 2007 – 2009 i nie zaliczała odpisów amortyzacyjnych do kosztów uzyskania przychodów. Nie prowadziła także tabel amortyzacyjnych w latach 2007 – 2009. W świetle art. 22n ust. 6 updof nie nabyła zatem prawa do zaliczenia wskazywanych w skardze odpisów amortyzacyjnych ([...] zł) do kosztów uzyskania przychodów. Tym samym Dyrektor IS wydając zaskarżoną decyzję nie naruszył powołanych w skardze przepisów art. 7 Konstytucji RP w związku z art. 120 Op, a także przepisów art. 120, 121 § 1 i 2, 122, 124, 125 § 1, 180 § 1, 181, 187 § 1 i 191 Op. Zarzuty te nie zostały przez autora skargi uzasadnione. Brak jest zatem podstaw do szczegółowego odnoszenia się do tych przepisów przez Sąd. Podkreślenia wymaga zaś, że stanowisko Dyrektora IS dotyczące tego, że skarżąca nie prowadziła (nie posiadała) w latach 2007 – 2009 przedstawionych przez skarżących
na etapie postępowania odwoławczego tabel amortyzacyjnych, znajduje uzasadnienie nie w domysłach, ale w dokonanej w sposób zgodny z zasadami logiki, dostępnej wiedzy i doświadczenia życiowego, czyli zgodnie z art. 191 Op, ocenie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Sugestie skarżących dotyczące prowadzenia (posiadania) w latach 2007 – 2009 przedmiotowych tabel amortyzacyjnych nie zasługują zaś na wiarę choćby z tej przyczyny, że nie wskazali racjonalnych powodów prowadzenia tych tabel w sytuacji, gdy spornych odpisów amortyzacyjnych nie zaliczali
do kosztów uzyskania przychodów w latach 2007 – 2009.
Dodać należy, na potrzeby wykładni przepisów art. 22 ust. 1 i 8, art. 22c pkt 2, art. 22d ust. 2 oraz art. 22n ust. 1, 2 i 6 updof, że z akt sprawy wynika, iż przedmiotem najmu była nieruchomość, w skład której wchodziły pomieszczenia w budynku mieszkalnym ([...] m2) i pomieszczenia magazynowe ([...] m2), a także plac ([...] m2).
8. Mając na uwadze powyższe rozważania, działając na podstawie art. 151 uppsa, Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku, czyli oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło