VIII SA/Wa 962/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędzia WSA Artur Kot /sprawozdawca/, Protokolant Referent Małgorzata Domagalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 marca 2013 r. sprawy ze skargi [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w F. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] września 2012 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3) zasądza od Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącej [...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w F. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. 1.1. Zaskarżoną decyzją z [...] września 2012 r., podpisaną przez Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. (dalej: "Dyrektor ARiMR"), opatrzoną przy tym nagłówkiem Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: "Prezes ARiMR"), po rozpatrzeniu odwołania [...] Sp. z o. o. z siedzibą w F. (dalej: "skarżąca" lub "Spółka"), utrzymana została w mocy decyzja Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. (dalej: "Kierownik ARiMR" lub "organ I instancji") z [...] czerwca 2012 r., wydana z upoważnienia Prezesa ARiMR. Przedmiotem decyzji było ustalenie skarżącej kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania w łącznej kwocie [...] zł, powiększonej o należne odsetki. Jako podstawę prawną decyzji organ odwoławczy wskazał między innymi przepisy art. 29 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2008 r. Nr 98, poz. 634, ze zm.; dalej: "ustawa o ARiMR"), § 9 ust. 2 pkt 2 lit. a) rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013 (Dz. U. z 2009 r. Nr 40, poz. 329, ze zm., dalej: "rozporządzenie ONW z 2009 r.") oraz art. 80 ust. 1 i 3 rozporządzenia Komisji (WE) 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009, str. 65, dalej: "rozporządzenie nr 1122/2009"). 1.2. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wyjaśnił, że decyzją z [...] czerwca 2012 r. Kierownik ARiMR ustalił skarżącej kwotę nienależnie pobranych płatności z uwagi na częściowe zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej na działkach rolnych objętych zobowiązaniem ONW. Jednocześnie organ odwoławczy podkreślił, że zgodnie z art. 5 ustawy z 27 stycznia 2012 r. o zmianie ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 98, poz. 634 ze zm.; dalej: "ustawa zmieniająca"), od 1 sierpnia 2012 r. obowiązują zmienione przepisy art. 29 ustawy o ARiMR. Od tego dnia właściwym w sprawie ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności jest organ właściwy do rozstrzygnięcia w sprawie przyznania płatności lub pomocy finansowej ze środków publicznych, o których mowa w art. 29 ust. 1 tej ustawy, czyli Kierownik ARiMR (ust. 2). Zmieniony został także tryb weryfikacji decyzji w sprawie nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych. Organem odwoławczym jest organ wyższego stopnia, tj. Dyrektor ARiMR. Z tej przyczyny umorzone zostało postępowanie odwoławcze zawisłe przed Prezesem ARiMR. Wniosek Spółki o ponowne rozpoznanie sprawy został zaś przekazany Dyrektorowi ARiMR celem rozpoznania jako odwołanie, zgodnie z art. 65 k.p.a. Utrzymując w mocy decyzję Prezesa ARiMR z [...] czerwca 2012 r., organ odwoławczy wyjaśnił, że konsekwencją zaniechania w 2010 r. przez Spółkę (beneficjenta) prowadzenia działalności rolniczej na części działek rolnych położonych na obszarach ONW, deklarowanych przez Spółkę do płatności za lata 2010 – 2011, jest obowiązek zwrotu dotychczas pobranych płatności z tymi gruntami związanych, wraz z należnymi odsetkami. Organ przedstawił nadto szczegółowe wyliczenia kwoty nienależnie pobranych płatności. 2.1. Pismem z [...] października 2012 r. Spółka złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę ostateczną w administracyjnym toku instancji decyzję Prezesa ARiMR. Wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz stwierdzenie nieważności decyzji organu I instancji (Kierownika ARiMR), autor skargi podniósł, że z akt sprawy nie wynika, aby Kierownik i Dyrektor ARiMR posiadali upoważnienie do działania w imieniu Prezesa ARiMR. Zauważył, że z treści zaskarżonej decyzji nie wynika wprost, przez który organ została wydana. 2.2. W odpowiedzi na skargę Prezes ARiMR wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Zgodził się ze Spółką co do tego, że zaskarżona decyzja wydana przez Dyrektora ARiMR w części nagłówkowej wskazuje jako organ Prezesa ARiMR. Czyli organ niewłaściwy w sprawie. Stwierdził jednak, że uchybienie to nie ma istotnego wpływu na wynik sprawy. W jego ocenie nie zmienia to bowiem faktu, że wydana decyzja została podpisana przez osobę do tego upoważnioną, czyli Dyrektora ARiMR. 2.3. W piśmie procesowym z [...] marca 2013 r., złożonym w dniu rozprawy, Spółka podtrzymała swoje zarzuty związane z wadliwym oznaczeniem organu odwoławczego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga zasługuje na uwzględnienie. 3.1. Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się zatem do zbadania, czy organy administracji (podatkowe) w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w sposób przewidziany w art. 145 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: "u.p.p.s.a."). Dodać należy, że zgodnie z art. 134 § 1 u.p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. 3.2. Ramy prawne. Zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR, w brzmieniu obowiązującym do 31 lipca 2012 r., Prezes Agencji ustala, w drodze decyzji administracyjnej, kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych (...). W świetle art. 29 ust. 3 zdanie drugie ustawy o ARiMR, w brzmieniu obowiązującym przed 1 sierpnia 2012 r., Prezes Agencji może upoważnić pracowników Agencji do wydawania decyzji administracyjnych w sprawach, o których mowa w ust. 1. Istotne jest, że art. 29 ustawy o ARiMR został zmieniony od 1 sierpnia 2012 r. mocą art. 5 pkt 1 ustawy z dnia 27 stycznia 2012 r. o zmianie ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2012 r., Nr 243). Od tego dnia właściwym w sprawie ustalenia, w drodze decyzji, kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych, jest organ właściwy do rozstrzygnięcia w sprawie przyznania tych płatności lub pomocy finansowej. Organem tym jest Kierownik właściwego miejscowo Biura Powiatowego ARiMR. Zgodnie z art. 10 ust. 2 ustawy o ARiMR, w postępowaniu administracyjnym organem wyższego stopnia w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego w stosunku do dyrektorów oddziałów regionalnych jest Prezes Agencji, a w stosunku do kierowników biur powiatowych - dyrektor oddziału regionalnego. 4. Zdaniem Sądu, skarga zasługuje na uwzględnienie z uwagi na wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 107 § 1 i art. 127 § 2 – 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej: "K.p.a."), w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W treści zaskarżonej decyzji wskazano bowiem jako organ, który ją wydał, zarówno Prezesa ARiMR, jak i Dyrektora ARiMR. Skarżąca słusznie wskazuje zatem na wątpliwości dotyczące organu, który wydał zaskarżoną decyzję. Wątpliwości te potęguje odpowiedź na skargę, sporządzona w imieniu Prezesa ARiMR, choć w uzasadnieniu wskazuje się Dyrektora ARiMR, jako organ właściwy do rozpatrzenia odwołania (wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy). Zdaniem Sądu, w realiach niniejszej sprawy, z uwagi na zmianę przepisów art. 29 ustawy o ARiMR, wątpliwości dotyczące organu, który wydał zaskarżoną decyzję, uznać należy za niedopuszczalne. Z drugiej strony, istnienie tych wątpliwości skutkuje brakiem podstaw do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji. Dodać należy, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w sposób wadliwy wskazuje się Kierownika ARiMR jako organ I instancji, który wydał decyzję z [...] czerwca 2012 r. 5. Zarzuty skargi Sąd uznał zatem za zasadne w części dotyczącej wątpliwości odnośnie organu, który wydał zaskarżoną decyzję. Za chybione uznać zaś należy te zarzuty i związane z nimi wnioski, które dotyczą wydania decyzji pierwszoinstancyjnej przez nieuprawniony organ (osobę). Z treści tej decyzji wynika bowiem wprost, że została wydana przez osobę działającą w imieniu Prezesa ARiMR, zgodnie z art. 29 ust. 1 oraz ust. 3 ustawy o ARiMR, w brzmieniu obowiązującym przed 1 sierpnia 2012 r. W aktach sprawy znajdują się nadto dowody (upoważnienia) potwierdzające umocowanie do działania w imieniu Prezesa ARiMR osób, które podpisały decyzję (Kierownik ARiMR) i postanowienie o wszczęciu postępowania (Zastępca Kierownika ARiMR). 6. Ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy obowiązany będzie precyzyjnie i jednoznacznie podać swoją nazwę oraz podstawę prawną do działania w niniejszej sprawie, w tym dokonać analizy przepisów intertemporalnych ustawy zmieniającej. Mając na względzie powyższe, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 152 u.p.p.s.a., Sąd orzekł, jak w pkt 1 i pkt 2 sentencji wyroku. O zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 u.p.p.s.a., zaliczając do nich uiszczony przez skarżącą wpis od skargi ([...] zł).