VIII SA/Wa 970/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kobylski /sprawozdawca/, Sędziowie Sędzia WSA Renata Nawrot, Sędzia WSA Sławomir Fularski, Protokolant Referent Justyna Kapusta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2013 r. sprawy ze skargi [...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w F. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3) zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. na rzecz skarżącej [...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w F. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2011 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) w B. działając m.in. na podstawie art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2007 r., nr 64, poz. 427 ze zm., dalej jako ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich), § 21 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 2013 (Dz. U. nr 33, poz. 262 ze zm., dalej jako rozporządzenie MRiRW z dnia 26 lutego 2009 r.), art. 39 ust. 4 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz.Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1 ze zm.) oraz na podstawie art. 104 i art. 107 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98 poz. 1071 ze zm., dalej jako K.p.a.) orzekł o odmowie przyznania dla [...] sp. z o.o. z siedzibą w F. (dalej: "skarżąca, "Spółka") płatności rolnośrodowiskowej na 2009 r. z wniosku transferowego o przejęcie płatności. W uzasadnieniu organ pierwszej instancji wyjaśnił, że w dniu [...] maja 2010 r. Spółka złożyła wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na 2009 r. - tzw. wniosek transferowy (o przejęcie płatności). Do wniosku dołączyła dwa oświadczenia o kontynuowaniu realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego na przejętych działkach rolnych. Przedmiotowy wniosek został bowiem złożony w związku z przejęciem przez Spółkę gruntów rolnych zadeklarowanych w 2009 r. przez inne podmioty o nazwach: [...] spółka cywilna oraz [...] spółka cywilna. Organ stwierdził, że składająca wniosek o przyznanie ww. płatności Spółka nie spełniła warunków określonych w § 23 rozporządzenia MRiRW z dnia 26 lutego 2009 r. W dniu bowiem [...] grudnia 2009 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. zakończył postępowania prowadzone na wniosek przekazujących, tj. ww. spółek cywilnych wydając stosowne decyzje administracyjne, zaś wniosek o przejęcie płatności przez przejmującą Spółkę został złożony w dniu [...] maja 2010 r. Odwołanie od powyższej decyzji organu pierwszej instancji złożyła skarżąca wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu podniosła, że zaskarżona decyzja rażąco narusza przepis § 14 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. o szczegółowych warunkach i trybie udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich. W ocenie skarżącej uregulowania ust. 3 tegoż przepisu należy stosować aż do zakończenia postępowania administracyjnego w stosunku do przekazującego gospodarstwo lub jego część, z zakończeniem ewentualnej kontroli sądowo-administracyjnej decyzji wydanych dla przekazującego. W piśmie z dnia [...] marca 2011 r. Spółka podniosła nadto, iż organ pierwszej instancji winien zawiesić postępowanie do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego w trybie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., czyli kwestii kontroli decyzji wydanych wobec przekazujących przez sądy administracyjne. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w rozpatrywanej sprawie z uwagi na treść art. 25 ust. 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich i § 23 ust. 1 rozporządzenia MRiRW z dnia 26 lutego 2009 r., nie ma możliwości wstąpienia przez wnioskującą Spółkę do zobowiązania innego podmiotu (tj. przekazującego grunty rolne) ze względu na zakończone decyzją postępowanie administracyjne przed organem pierwszej instancji. Podmioty przekazujące grunty rolne otrzymały bowiem decyzje w sprawie płatności rolnośrodowiskowej za 2009 r., a tym samym postępowania w ich sprawach na etapie organu pierwszej instancji zostały zakończone. Wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w sprawach o sygn. akt: VIII SA/Wa 654/10 oraz VIII SA/Wa 655/10 wstrzymują wykonanie wyłącznie decyzji organu drugiej instancji (tj. [...] oraz [...]). Nie ma więc podstaw, aby uznać, że istnieją przesłanki do odmowy uznania rozstrzygnięcia wydanego w tych sprawach przez organ pierwszej instancji. Pismem z dnia [...] czerwca 2011 r. Spółka wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie za pośrednictwem organu skargę na powyższą decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że rozstrzygnięcie sprawy zależało od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez Naczelny Sąd Administracyjny. Postępowanie winno zostać zawieszone z urzędu, a nie zakończyć się merytorycznym rozstrzygnięciem. W dniu wydania skarżonej decyzji trwało bowiem sądowoadministracyjne badanie legalności decyzji wydanych dla przekazującego gospodarstwo za przedmiotowy dla sprawy rok. W szczególności decyzje te zostały uchylone w całości przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, a Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. wniósł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, która jeszcze nie została rozpoznana. W sprawie występuje więc klasyczne zagadnienie prejudycjalne, stanowiące podstawę do zawieszenia postępowania z urzędu. W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację w sprawie. Na rozprawie w dniu 7 grudnia 2011 r. Sąd ujawnił treść pism stron o zawieszenie postępowania sądowego. Postanowieniem z dnia 7 grudnia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie z uwagi na zgodny wniosek stron zawiesił postępowanie w sprawie. Pismem procesowym z dnia [...] listopada 2012 r. skarżąca wniosła o podjęcie zawieszonego postępowania. Postanowieniem z dnia 8 grudnia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podjął zawieszone postępowanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, zwanej dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 powołanej wyżej ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Dokonując kontroli decyzji w tak określonym zakresie Sąd doszedł do przekonania, że skarga jest zasadna, bowiem zarówno zaskarżona jak i poprzedzająca ją decyzja naruszają prawo i to w stopniu mającym wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Istotę sporu w niniejszej sprawie stanowi, czy organy ARiMR miały podstawy do odmowy przyznania skarżącej płatności rolnośrodowiskowej za 2009 r. w związku ze złożeniem przez nią w dniu [...] maja 2010 r. tzw. wniosku transferowego o przejęcie ww. płatności. Sporne jest również, czy skarżąca może wstąpić do toczących się postępowań o przyznanie przedmiotowej płatności w miejsce poprzednich użytkowników gruntów na których było realizowane zobowiązanie rolnośrodowiskowe przez wskazane we wniosku złożonym za 2009 r. spółki cywilne [...] oraz [...]. Bezsporne zaś w niniejszej sprawie jest, że organy ARiMR wydały wobec ww. spółek cywilnych decyzje o umorzeniu postępowania o przyznanie płatności rolnośrodowiskowych za 2009 r., a w wyniku złożonych skarg, decyzje te zostały uchylone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokami z dnia: 9 listopada 2010 r. sygn. akt VIII SA/Wa 654/10 oraz 15 grudnia 2010 r. sygn. akt VIII SA/Wa 655/10. Poza sporem pozostaje również, że w 2010 r. skarżąca przejęła przedmiotowe grunty od ww. spółek cywilnych i złożyła oświadczenia o kontynuowaniu realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego na przejętych działkach rolnych na lata 2007 - 2013. Zdaniem organów, skoro podmioty przekazujące grunty rolne otrzymały decyzje w sprawie za 2009 r., to tym samym postępowania na etapie organu pierwszej instancji zostały zakończone. Skoro zaś wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wstrzymały wykonanie jedynie zaskarżonych decyzji organu, to nie ma podstaw, aby uznać, że istnieją przesłanki do odmowy uznania rozstrzygnięć wydanych w tych sprawach przez organ pierwszej instancji. W ocenie Sądu, takie stanowisko organów jest błędne. W chwili bowiem wydawania przez organy obu instancji ARiMR decyzji będących przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie (tj. dotyczącej tzw. wniosku transferowego złożonego przez skarżącą) toczyły się postępowania sądowoadministracyjne w sprawach z wniosku ww. spółek cywilnych o przyznanie płatności rolnośrodowiskowych za 2009 r., od wyniku których zależał wynik niniejszego postępowania, tj. dotyczącego złożonego przez skarżącą wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej za 2009 r. Niewątpliwie w toku postępowania przed organami obu instancji doszło więc do naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., bowiem rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji w niniejszej sprawie zależało od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd w sprawie dotyczącej wniosku spółki cywilnej. Zdaniem Sądu, dopiero od wyniku zakończonych postępowań sądowadministracyjnych zależało postępowanie w niniejszej sprawie, która jest przecież kontynuacją spraw dotyczących przyznania płatności rolnośrodowiskowych za 2009 r. Organy, gdy tylko powzięły taką informację, przed wydaniem swojego rozstrzygnięcia winny wyjaśnić, czy i jak zakończyły się postępowania sądowadministracyjne dotyczące wniosków złożonych przez spółki cywilne. W sytuacji, gdy organy ustaliły, że postępowania sądowoadministracyjne w sprawie ww. podmiotów nadal się toczą, miały obowiązek na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. wydać postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie, do czasu zakończenia postępowań przed sądem administracyjnym. Powyższa ocena jest tym bardziej uzasadniona, że wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie uchylające decyzje organów ARiMR wydane w sprawach dotyczących wniosków spółek cywilnych ([...] oraz [...]) o przyznanie płatności rolnośrodowiskowych (sygn. akt: VIII SA/Wa 654/10 i VIII SA/Wa 655/10) wydane zostały odpowiednio [...] listopada 2010 r. oraz [...] grudnia 2010 r., tj. nie tylko przed wydaniem ostatecznej decyzji organu odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2011 r., ale nawet przed wydaniem w niniejszej sprawie decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...] stycznia 2011 r. Skoro zaś obecnie przedmiotowe wyroki są prawomocne (19 września 2012 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną organu odwoławczego złożoną w sprawie VIII SA/Wa 655/10), to postępowania w sprawach przyznania przedmiotowych płatności za 2009 r. mogą toczyć się od nowa. Nie ma również żadnych przeszkód, aby do tych postępowań wstąpiła skarżąca. Stosownie bowiem do treści art. 25 ust. 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich istnieje możliwość dokonania przeniesienia realizowanego zobowiązania przez dotychczasowego wnioskodawcę na inny podmiot m.in. w razie zbycia całości lub części gospodarstwa rolnego. W takiej sytuacji następca prawny może na swój wniosek, wstąpić do toczącego się postępowania na miejsce wnioskodawcy, jeżeli nie sprzeciwia się to przepisom, o których mowa w art. 1 pkt 1, oraz istocie i celowi działania, w ramach którego ma być przyznana pomoc. Zgodnie zaś z § 23 ust. 1 rozporządzenia MRiRW z dnia 26 lutego 2009 r. w razie przeniesienia, w wyniku umowy sprzedaży, dzierżawy lub innej umowy, posiadania gospodarstwa rolnego lub części tego gospodarstwa, lub stada zwierząt ras lokalnych wnioskodawcy, nowy posiadacz tego gospodarstwa lub jego części, lub stada zwierząt ras lokalnych może wstąpić do toczącego się postępowania w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej na miejsce wnioskodawcy, jeżeli objął w posiadanie użytki rolne lub stado zwierząt ras lokalnych, objęte zobowiązaniem rolnośrodowiskowym wnioskodawcy. Ponownie rozpoznając sprawę, wydając rozstrzygnięcie w sprawie organ pierwszej instancji zgodnie z art. 153 p.p.s.a. winien mieć na uwadze ww. wskazania i uwagi Sądu. W związku z powyższym, należało orzec, jak w punkcie pierwszym wyroku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. Orzeczenie w punkcie drugim opiera się na podstawie art. 152 p.p.s.a. O kosztach postępowania Sąd orzekł w oparciu o art. 200 w związku z art. 205 § 1 p.p.s.a. (punkt trzeci sentencji wyroku).