VIII SA/Wa 977/15
PostanowienieWSA w Warszawie2016-01-13
Skład orzekający: Monika Kramek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca może zostać zwolniony od kosztów sądowych w całości lub częściowo na podstawie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym?Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Wnioskodawca został zwolniony od części wpisu od skargi, gdyż jednoczesne poniesienie pełnej kwoty mogłoby spowodować uszczerbek w utrzymaniu koniecznym, natomiast odmówiono zwolnienia od pozostałej części kosztów ze względu na wystarczającą sytuację materialną.Stan faktyczny
Wnioskodawca R. T. złożył skargę na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. o nałożeniu kary grzywny za nieusprawiedliwione niestawiennictwo. Wnioskodawca wystąpił do WSA w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, wykazując swoją sytuację finansową, w tym dochody i stałe wydatki.Rozstrzygnięcie
Zwolniono wnioskodawcę od wpisu od skargi ponad kwotę określoną w sentencji, a w pozostałym zakresie odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. T. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi R. T. na postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary grzywny za nieusprawiedliwione niestawiennictwo postanawia 1. zwolnić od wpisu od skargi ponad kwotę [...] ([...]) zł, 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi R. T. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie z jej skargi na postanowienie w przedmiocie nałożenia kary grzywny za nieusprawiedliwione niestawiennictwo. W uzasadnieniu wniosku podała, że wspólnie z mężem utrzymuje się z dochodu w wysokości [...]zł, przy czym stałe wydatki stanowią: rata kredytu – [...]zł, energia - [...] zł, woda – [...] zł, opał – [...] zł, telefon – [...] zł. Wyjaśniła, że jest zobowiązana do uiszczenia wpisu od skarg w kilku sprawach, co stanowi dla niej duży wydatek. Do wniosku skarżąca załączyła zeznanie podatkowe za 2014 r., oraz wyciąg z rachunku bankowego.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) dalej jako p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Przystępując do rozpoznania wniosku w tak określonym zakresie, wskazać należy, że zasadą jest, iż strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a). Oznacza to, że każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do ich uiszczenia (art. 211 p.p.s.a). Celem instytucji prawa pomocy jest natomiast zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Jest to forma dofinansowania strony postępowania sądowego z budżetu państwa i przez to zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
Ciężar wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy. Ze złożonych wyjaśnień i załączonych dokumentów wynika, że miesięczny dochód dwuosobowej rodziny wynosi [...]zł przy czym stałe wydatki (bez kosztów wyżywienia) wynoszą ok. [...]zł.
Wprawdzie koszty do jakich skarżąca jest zobowiązana w przedmiotowej sprawie wynoszą jedynie 100 zł tytułem wpisu od skargi, to nie można pominąć faktu, że ciąży na niej obowiązek uiszczenia wpisów sądowych w pięciu sprawach zawisłych przed tutejszym Sądem na łączną kwotę 500 zł. Oceniając zatem zdolności płatnicze skarżącej należy brać pod uwagę nie tylko koszty ciążące na niej w przedmiotowej sprawie, ale generalną kwotę, którą obowiązana jest uiścić. Z tego też względu uznano, że jednoczesne poniesienie takiego wydatku w pełnej wysokości mogłoby prowadzić do powstania uszczerbku w utrzymaniu koniecznym skarżącej i jej rodziny. Uznano tym samym, że uiszczenie wpisu w wysokości [...] zł będzie w zasięgu jej możliwości finansowych. W pozostałym zakresie odmówiono przyznania prawa pomocy bowiem sytuacja materialna skarżącej (stały dochód) nie uzasadnia przeniesienia na Skarb Państwa całości kosztów wywołanych wniesieniem skargi.
W związku z powyższym na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło