VIII SA/Wa 979/16
PostanowienieWSA w Warszawie2017-08-01
Skład orzekający: Monika Kramek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Jaka jest podstawa prawna i sposób ustalenia wynagrodzenia dla adwokata ustanowionego z urzędu za nieopłaconą pomoc prawną udzieloną w postępowaniu przed sądem administracyjnym, w szczególności w kontekście zmiany przepisów rozporządzeń regulujących te kwestie?Ratio decidendi
Wynagrodzenie dla adwokata ustanowionego z urzędu za nieopłaconą pomoc prawną w postępowaniu przed sądem administracyjnym ustala się na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości obowiązującego w dacie wszczęcia postępowania, jeśli postępowanie nie zostało zakończone przed wejściem w życie nowego rozporządzenia. Opłata jest ustalana jako co najmniej połowa opłaty maksymalnej, z możliwością jej podwyższenia w zależności od zawiłości sprawy i nakładu pracy adwokata, a następnie powiększana o podatek VAT.Stan faktyczny
Sąd rozpoznał wniosek adwokata P. K. o przyznanie wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawną udzieloną z urzędu w sprawie ze skargi R. P. na decyzję Wojewody dotyczącą pozwolenia na budowę. Adwokat został wyznaczony po przyznaniu R. P. prawa pomocy w zakresie całkowitym. Pełnomocnik brał udział w rozprawie i wniósł o przyznanie wynagrodzenia. Sąd rozstrzygnął o wysokości przyznanego wynagrodzenia, uwzględniając obowiązujące przepisy.Rozstrzygnięcie
Przyznano ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata P. K. tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 240 zł, podwyższoną o podatek VAT w wysokości 55,20 zł.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 1 sierpnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Radomiu wniosku adwokata P. K. o przyznanie wynagrodzenia z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi R. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia przyznać ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata P. K. tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług w wysokości 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych 20/100).
Postanowieniem z dnia 19 stycznia 2017 r. referendarz sądowy przyznał R. P. prawo pomocy w zakresie całkowitym. Stosownie do powyższego Okręgowa Rada Adwokacka w [...] wyznaczyła do prowadzenia niniejszej sprawy adwokata P. K. (k. 106). Wyznaczony pełnomocnik brał udział w postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji, wnosząc do protokołu rozprawy przeprowadzonej w dniu 29 czerwca 2017 r. o przyznanie dwukrotności kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu i oświadczając, że koszty te nie zostały opłacone w całości ani w części (k. 150).
W tym stanie sprawy stwierdzono, co następuje:
W myśl zaś art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r. poz. 718), powoływanej dalej jako "p.p.s.a"., wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu reguluje stosowne rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości.
W rozpoznawanej sprawie będą to przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1801; zwanego dalej: "rozporządzeniem z 2015 r.").
Wprawdzie, z dniem 2 listopada 2016 r. weszło w życie nowe rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. poz. 1714), jednakże w myśl § 22 tego nowego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu, w sprawach wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie tego nowego rozporządzenia (czyli przed dniem 2 listopada 2016 r.) należy stosować przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji.
W niniejszej sprawie postępowanie sądowe zostało wszczęte z dniem 20 października 2016 r., a zakończone w pierwszej instancji wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 czerwca 2017 r.
Tym samym przedmiotowa sprawa została wszczęta w pierwszej instancji pod rządami rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu z dnia 22 października 2015 r., a nie została zakończona przed dniem wejścia w życie nowego rozporządzenia z dnia 3 października 2016 r. Zatem wniosek o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne będzie rozpoznawany w oparciu o przepisy rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r.
Zgodnie z kolei z § 2 rozporządzenia z 2015 r. koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują opłatę ustaloną zgodnie z przepisami rozporządzenia oraz niezbędne i udokumentowane wydatki ponoszone przez adwokata. Sposób ustalania opłaty, o której mowa w § 2 pkt 1), został wskazany w § 4 ust. 1 rozporządzenia z 2015 r. i polega on na ustaleniu w pierwszej kolejności opłaty maksymalnej, określonej w rozdziałach 2-4. Opłaty maksymalne w postępowaniu przed sądami administracyjnymi określone zostały w Rozdziale 4 rozporządzenia z 2015 r. I tak w myśl § 21 ust. 1 cyt. rozporządzenia opłaty maksymalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi:
1) w pierwszej instancji:
a) w sprawie, której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna - opłatę maksymalną obliczoną na podstawie § 8,
b) za sporządzenie skargi i udział w rozprawie w sprawie skargi na decyzję lub postanowienie Urzędu Patentowego - 1200 zł,
c) w innej sprawie - 480 zł.
Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę. Zatem podstawę prawną do obliczenia wynagrodzenia dla adwokata (za udział w postępowaniu sądowoadministracyjnym w pierwszej instancji) stanowi przepis § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia z 2015 r., w myśl którego opłata maksymalna w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji wynosi 480 zł.
Po ustaleniu opłaty maksymalnej, należało następnie ustalić opłatę należną pełnomocnikowi, stosując zasadę wynikającą z § 4 ust. 1 rozporządzenia z 2015 r., zgodnie z którą opłatę ustala się w wysokości co najmniej 1/2 opłaty maksymalnej. W konsekwencji, za udział pełnomocnika w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji należało przyznać wynagrodzenie w wysokości 240 zł, zgodnie z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c w zw. z § 4 ust. 1 rozporządzenia z 2015 r. Jednocześnie, wobec tego, iż czynnościami podjętymi w niniejszej sprawie przez ustanowionego z urzędu adwokata było stawiennictwo na rozprawie oraz złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, referendarz sądowy rozpoznający niniejszy wniosek doszedł do przekonania, iż brak jest podstaw do podwyższenia należnej pełnomocnikowi opłaty ponad 1/2 opłaty maksymalnej (§ 4 ust. 2 rozporządzenia z 2015 r.). Ustalenie opłaty w wysokości wyższej niż określona w ust. 1, a nieprzekraczającej opłaty maksymalnej następuje z uwzględnieniem stopnia zawiłości sprawy oraz nakładu pracy adwokata oraz wkładu jego pracy w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy, a w szczególności czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjętych w sprawie (...). W niniejszej sprawie skarga została wniesiona osobiście przez skarżącego, odbyło się jedno posiedzenie sądu z udziałem pełnomocnika, zaś sama sprawa nie jest zawiła ani skomplikowana. Obliczone wynagrodzenie pełnomocnika z urzędu należało podwyższyć o kwotę podatku od towarów i usług, o czym stanowi przepis § 4 ust. 3 rozporządzenia z 2015 r.
Biorąc powyższe pod uwagę oraz wobec oświadczenia pełnomocnika ustanowionego z urzędu, że koszty pomocy nie zostały pokryte ani w całości ani w części – na podstawie art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło